Το ΚΙΝΑΛ στις κάλπες

Με αφορμή τις εκλογικές διαδικασίες στο ΚΙΝΑΛ, παράλληλα με τις θεμιτές αντιπαραθέσεις για την επικράτηση του ενός ή του άλλου υποψηφίου για την αρχηγία, διεξάγεται εκ των πραγμάτων και ένας διάλογος για τα κρίσιμα ζητήματα της φυσιογνωμίας και της στρατηγικής του κόμματος. Παραδόξως όμως, ο όποιος διάλογος επικεντρώνεται κυρίως στην πολιτική συμμαχιών που εικάζεται ότι σηματοδοτεί ο καθένας από τους τρεις επικρατέστερους υποψηφίους. Εάν δηλαδή με τον έναν ή τον άλλον αρχηγό το ΚΙΝΑΛ θα προσεγγίσει τη Νέα Δημοκρατία ή τον ΣΥΡΙΖΑ αντίστοιχα. Ετσι όμως διεξάγεται μια συζήτηση και διατυπώνονται απόψεις, σχεδόν μονοσήμαντα, στο πολιτικό επίπεδο, το οποίο μάλιστα φαντάζει αυτονομημένο από την κοινωνική κίνηση. Αυτό βέβαια είναι απαράδεκτο για ένα κόμμα που, παρά την τρέχουσα φιλολογία περί Κέντρου, αναγνωρίζεται ακόμα στη σοσιαλδημοκρατική παράδοση, έστω και με τα ιδιαίτερα εγχώρια χαρακτηριστικά της.

Το πλέον κρίσιμο ζήτημα που θα έπρεπε να απασχολεί τα μέλη του ΚΙΝΑΛ, στην παρούσα ιδίως συγκυρία, μαζί βέβαια με την επιλογή του νέου αρχηγού, είναι τα κοινωνικά στρώματα στα οποία κυρίως απευθύνεται και ο τρόπος πολιτικής έκφρασής τους. Ιστορικά η σοσιαλδημοκρατία ήταν ο πολιτικός εκφραστής και όχι μόνο των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων. Αυτό στη μεταδικτατορική Ελλάδα, για αρκετές δεκαετίες, το κατάφερε με τον δικό του τρόπο το ΠΑΣΟΚ. Τα στρώματα αυτά, έστω και με τις όποιες αλλαγές υπέστησαν στο πέρασμα του πολλαπλού χρόνου και μαζί βέβαια μ’ εκείνα που αναδύονται διαρκώς από την ταχύτατα στροβιλιζόμενη και διευρυνόμενη οικονομία και κοινωνία, πρέπει να είναι η αναφορά του ΚΙΝΑΛ. Οχι βέβαια με τον παλιό, σχεδόν πελατειακό, τρόπο, ούτε με τον γνωστό συντεχνιακό προσοδοθηρικό συνδικαλισμό. Αντίθετα οι παθογένειες αυτές πρέπει να χτυπηθούν αμείλικτα και να εξοβελιστούν από τον λόγο και την πρακτική του. Αλλωστε αυτές τις απόψεις, μαζί με υποσχέσεις για μια επιστροφή στον παράδεισο των περασμένων δεκαετιών, διακηρύσσει, με εκκωφαντικό τρόπο και με επένδυση μια κενή αντιδεξιά ρητορική άλλων δεκαετιών, ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος εξακολουθεί να εκφράζει στρεβλά ένα μεγάλο μέρος των λαϊκών στρωμάτων. Και για αυτό πρέπει να θεωρείται πολιτικός αντίπαλος και ανταγωνιστής και να υπάρχει σταθερό πολιτικό και θεωρητικό μέτωπο εναντίον του.

Η σχέση με τα λαϊκά στρώματα, όπως διαμορφώνονται σήμερα, είναι μια πλευρά της πολιτικής ενός σύγχρονου σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Στην κοινωνία, όμως, εκδηλώνονται και μεταϋλιστικά/ πολιτισμικά/ οικολογικά/ ταυτοτικά αιτήματα τα οποία αφορούν τους τρόπους ζωής, τους πολλαπλούς αυτοπροσδιορισμούς και τη διεύρυνση των δικαιωμάτων πολλών ομάδων πολιτών. Ενα προοδευτικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα πρέπει να συνδιαλέγεται κριτικά με τους φορείς των αιτημάτων αυτών, να τα εντάσσει στη λογική και τη ρητορική του και χωρίς να υποτάσσεται άκριτα σ’ αυτά, να τα συναρθρώνει, εν τέλει, με την «παραδοσιακή» πολιτική του.

Το έργο αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο. Πόσω μάλλον, όταν η πίεση από τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ και ενδεχομένως από τα εκλογικά διλήμματα θα είναι ασφυκτική. Ο νέος αρχηγός του ΚΙΝΑΛ θα αναλάβει την ευθύνη να διατηρήσει την ενότητα του κόμματος, που ίσως δεν είναι δεδομένη, να εμπεδώσει την αυτονομία του και βέβαια να συνδυάσει και να εκφράσει τις παραδοσιακές του σοσιαλδημοκρατικές αξίες και ιδέες και τα αιτήματα των νέων καιρών και ηθών. Γι’ αυτό και χρειάζεται να έχει  μια αδιατάρακτη σχέση με το κόμμα, όσο παλαιομοδίτικο και αν ακούγεται αυτό, αλλά και μια ευρωπαϊκή εξωστρέφεια και κουλτούρα.

Ο Κώστας Καρακώτιας είναι νομικός – κριτικός βιβλίου