«Ναι σε στοχευμένα μέτρα στήριξης»

Την ανάγκη να συνεχίσουν τα κράτη – μέλη της ΕΕ να παρέχουν «στοχευμένα και προσωρινού χαρακτήρα» μέτρα στήριξης το 2022, καθώς η οικονομική προοπτική περιβάλλεται από υψηλή αβεβαιότητα, δίνοντας όμως παράλληλα έμφαση στη «διατήρηση βιώσιμων δημόσιων οικονομικών», ιδίως χώρες όπως η Ελλάδα με υψηλό χρέος, διαμηνύει ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις. Σε συνέντευξη που παραχώρησε σε μικρή ομάδα ανταποκριτών ευρωπαϊκών Μέσων στις Βρυξέλλες, μεταξύ των οποίων «ΤΑ ΝΕΑ», με αφορμή την αξιολόγηση των σχεδίων προϋπολογισμού των κρατών – μελών για το 2022 και τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ο Ντομπρόβσκις υπογράμμισε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από την Ελλάδα στο μεταρρυθμιστικό πεδίο, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει μπει στην τελική ευθεία ενισχυμένης εποπτείας. Ο ευρωπαίος αξιωματούχος υπογράμμισε, παράλληλα, την ανάγκη «συνετών δημοσιονομικών πολιτικών» από χώρες με υψηλό χρέος για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους αλλά και της πρόσβασης σε αγορές με ευνοϊκούς όρους.

«Παρά τις προκλήσεις της πανδημίας, η Ελλάδα έχει κάνει περαιτέρω πρόοδο στην επίτευξη συμφωνημένων δεσμεύσεων και η έκθεση θα αποτελέσει τη βάση για να αποφασίσει το Eurogroup για την αποδέσμευση του επόμενου πακέτου για τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους» δήλωσε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν, αναφερόμενος στη 12η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, η οποία συνδέεται με την εκταμίευση δόσης 767 εκατ. ευρώ, που θα συζητήσει το Eurogroup στις 6 Δεκεμβρίου. «Οι ελληνικές Αρχές ανταποκρίθηκαν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις σε σειρά τομέων, συμπεριλαμβανομένων αυτών της ενέργειας και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Η εκτέλεση μεταρρυθμίσεων προχώρησε ικανοποιητικά σε ευρύ φάσμα συγκεκριμένων δεσμεύσεων και ειδικότερα σε ιδιωτικοποιήσεις, κοινωνικό κράτος, δημόσια διοίκηση, κτηματολόγιο. Καλωσορίζουμε την πρόοδο σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και την ισχυρή μείωση σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα» επεσήμανε ο Ντομπρόβσκις. Η Ελλάδα θα πρέπει, συνέστησε ο ευρωπαίος αξιωματούχος, «ως χώρα με υψηλό χρέος να διασφαλίσει βιώσιμα δημόσια οικονομικά μεσοπρόθεσμα».

Ερωτηθείς σχετικά με την έξοδο της χώρας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, είπε ότι «η Ελλάδα έχει εισέλθει στο τελευταίο έτος ενισχυμένης εποπτείας (βάσει των αποφάσεων τον Ιούνιο του 2018) και οι ελληνικές Αρχές εξέφρασαν την πρόθεση να καταβάλουν προσπάθεια για να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις που βρίσκονται σε εκκρεμότητα μέχρι τα μέσα του 2022». Σημείωσε, παράλληλα, ότι η απόφαση λήξης της ενισχυμένης εποπτείας εξαρτάται από το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των δεσμεύσεων και της αποδέσμευσης των εναπομεινάντων μέτρων ελάφρυνσης του χρέους.

Οπως επεσήμανε, καθώς βρίσκεται σε εφαρμογή η γενική ρήτρα διαφυγής, που δίνει δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη – μέλη, η φετινή αξιολόγηση της Κομισιόν επικεντρώθηκε περισσότερο σε ποιοτικά στοιχεία. Στο «αν ένα κράτος – μέλος στοχεύει να διατηρήσει δημόσιες επενδύσεις, αν κάνει καλή χρήση του RRF για να χρηματοδοτήσει επιπρόσθετες επενδύσεις, ενώ για κράτη – μέλη με υψηλούς κινδύνους βιωσιμότητας αξιολογούμε επίσης ερωτήματα σχετικά με την αύξηση των δαπανών, καθώς η στήριξη πρέπει να είναι στοχευμένη, προσωρινή και να μην επιβαρύνει τη δημοσιονομική θέση μακροπρόθεσμα». Επεξήγησε ειδικότερα: «Προτείνουμε στα κράτη – μέλη να λαμβάνουν υπόψη την εξελισσόμενη κατάσταση. Η δημοσιονομική αντίδραση πρέπει να είναι ευέλικτη και ικανή να αντιδρά στις περιστάσεις… Η σύστασή μας είναι ότι πρέπει να είμαστε ικανοί να αντιδρούμε διότι η οικονομική προοπτική περιβάλλεται ακόμη από υψηλή αβεβαιότητα και όχι μόνο εξαιτίας των εξελίξεων που αφορούν την ίδια την πανδημία».

Ειδικότερα για τις τιμές ενέργειας ο Ντομπρόβσκις εκτίμησε ότι «η πίεση στις τιμές ενέργειας και γενικότερα θα μειωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, οπότε η περίοδος αυξημένου πληθωρισμού θα συρρικνωθεί έναντι αρχικών εκτιμήσεων». Σημείωσε, πάντως, ότι η Κομισιόν έχει προτείνει στα κράτη – μέλη εργαλειοθήκη για το πώς μπορούν να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, παράλληλα με την πράσινη συμφωνία που προβλέπει σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.

Σχετικά με τον αντίκτυπο πιθανής απόσυρσης από την ΕΚΤ του προγράμματος στήριξης για την πανδημία, που βοηθά τα επιτόκια δανεισμού ακόμη και κρατών – μελών με υψηλό χρέος, όπως η Ελλάδα, να κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, ο Ντομπρόβσκις συνέστησε: «Οι χώρες με υψηλή αναλογία χρέους / ΑΕΠ αναμένεται να ακολουθήσουν πιο συνετές δημοσιονομικές πολιτικές ακριβώς για να διασφαλίσουν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα βιωσιμότητα του χρέους. Δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο το τρέχον περιβάλλον των πολύ χαμηλών επιτοκίων και καθώς η προοπτική του πληθωρισμού επίσης αλλάζει, είναι σημαντικό ότι οι χώρες έχουν συνετές μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές στρατηγικές, οι οποίες είναι σημαντικές για να διατηρήσουν οι χώρες πρόσβαση στις αγορές με ευνοϊκούς όρους». Αλλωστε, ανέφερε ότι η Ελλάδα είναι μία από τις τρεις χώρες (μαζί με Κύπρο και Ιταλία) που εμφανίζουν υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, τις οποίες η Κομισιόν θα ερευνήσει σε βάθος.

Οσον αφορά το ζήτημα που έχει προκύψει σχετικά με την καταγραφή των κρατικών εγγυήσεων του «Ηρακλή» στο χρέος ή όχι, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε: «Το σχέδιο “Ηρακλής” εγκρίθηκε βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οσον αφορά τη στατιστική μεταχείριση του σχήματος, οι συζητήσεις συνεχίζονται ανάμεσα στη Eurostat και τις στατιστικές Αρχές στην Ελλάδα για το πώς καταγράφονται στατιστικά συγκεκριμένες συναλλαγές που έχουν υλοποιηθεί στο σχήμα “Ηρακλής”. Σεβόμαστε την ανεξαρτησία αυτών των συζητήσεων».

Χρησμός για τη ρήτρα διαφυγής

Ερωτηθείς στη συνέντευξη Τύπου από «ΤΑ ΝΕΑ» για το αν βλέπει λόγους για παράταση της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2023, ο Βάλντις Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι κάτι τέτοιο «απαιτεί σοβαρή ύφεση» στην ΕΕ. Είχαμε αποφασίσει ότι θα απενεργοποιηθεί όταν επιστρέψουμε σε προ πανδημίας επίπεδα, κάτι που φαίνεται να γίνεται, είπε. «Η παράταση θα απαιτούσε δραματική διόρθωση της οικονομικής προοπτικής για την ΕΕ και την ευρωζώνη. Σαφώς, αν υπάρχει τέτοια δραματική διόρθωση, θα είμαστε έτοιμοι να επαναξιολογήσουμε την κατάσταση, αλλά με βάση την τρέχουσα κατάσταση, ακόμη και με την αβεβαιότητα που αντιμετωπίζουμε, είναι πολύ πιθανό η γενική ρήτρα διαφυγής να απενεργοποιηθεί από το 2023».