Εισήγηση

H Αυστρία είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα – και μια από τις ελάχιστες στον κόσμο μαζί με την Ινδονησία, το Τουρκμενιστάν και τη Μικρονησία – που αποφάσισε να υποχρεώσει όλους τους ενήλικες πολίτες της να εμβολιαστούν. Το βήμα που έκανε ο νέος της καγκελάριος είναι ένα που ξορκίζουν, και φυσικά αρνούνται κατηγορηματικά έστω να εξετάσουν, ομόλογοί του σε άλλα κράτη της Ενωσης – ακόμη κι εκεί όπου έχει εφαρμοστεί η υποχρεωτικότητα για ορισμένες επαγγελματικές κατηγορίες. Η άρνηση είναι εύλογη. Μια τέτοια στρατηγική θέτει σε αμφισβήτηση τον πυρήνα των δημοκρατικών κεκτημένων στις δυτικές κοινωνίες. Βέβαια, ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Χανς Κλούγκε, μιλώντας στο BBC θέλησε να βάλει το θέμα στην ατζέντα του δημόσιου διαλόγου. Παρότι αναγνώρισε πως πρόκειται για έσχατο μέσο, ανέφερε ότι «θα ήταν πολύ επίκαιρο» να ξεκινήσει «μια νομική και κοινωνική συζήτηση» γύρω από τον υποχρεωτικό εμβολιασμό. Η εισήγησή του σίγουρα θα εξοργίσει περισσότερο τους αντιεμβολιαστές που διαδηλώνουν κατά των πιστοποιητικών εμβολιασμού ανά την Ευρώπη. Είναι όμως τόσο «ακραία» όσο οι σημερινές συνθήκες την κάνουν να φαίνεται;

Αποδραματοποίηση

Μια απάντηση ίσως βρίσκεται στη μακρινή ιστορία. Το 1853, για παράδειγμα, αποφασίστηκε ο υποχρεωτικός εμβολιασμός κάθε παιδιού σε Αγγλία και Ουαλία προκειμένου να προστατευτούν από την ευλογιά. Και πολλές άλλες παρόμοιες λύσεις στην παραπάνω απορία ανιχνεύονται στο πιο πρόσφατο παρελθόν. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 υπάρχει μια σειρά υποχρεωτικών παιδικών εμβολίων στις ΗΠΑ. Το 2018 στη Γαλλία έντεκα εμβόλια έγιναν υποχρεωτικά για όλα τα παιδιά που γεννιούνται στη χώρα. Η Ιταλία επιβάλει τη χορήγηση δέκα σε όλους τους ανήλικους. Στην Ελλάδα τα αυτοκόλλητα ορισμένων εμβολίων μαζί με την υπογραφή του παιδιάτρου στο βιβλιάριο υγείας των μικρών μαθητών αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη φοίτησή τους στο σχολείο. Παρεμπιπτόντως, σύμφωνα με μια ευρωπαϊκή μελέτη, η εμφάνιση της ιλαράς είναι κατά 86% χαμηλότερη σε κράτη που έχουν καθιερώσει τον υποχρεωτικό εμβολιασμό έναντί της. Για να το πούμε με λιγότερα λόγια: το κατά πολλούς τελευταίο μέτρο έχει ξαναχρησιμοποιηθεί και σε πολλά ανεπτυγμένα κράτη χρησιμοποιείται καθημερινά στον παιδικό εμβολιασμό. Αρα, θα μπορούσε να αποδραματοποιηθεί – και κυρίως να αποπολιτικοποιηθεί – η σχετική κουβέντα.