Υστερία

Kι έτσι πιάσαμε μια κουβέντα περί δημοσιογραφίας, κάτι πιο ανώδυνο από την κουβέντα που θα μπορούσαμε να έχουμε πιάσει για τα pushbacks, αφού εδώ στο κάτω – κάτω δεν παίζονται ανθρώπινες ζωές, αλλά πάντα επίκαιρο και πάντα χρήσιμο.

Είναι δημοσιογραφία να μετατρέπεις μια ερώτηση προς έναν πρωθυπουργό σε μια προσωπική επίθεση εναντίον του, με χαρακτηρισμούς όπως «ψεύτης» και «νάρκισσος»; Η απάντηση είναι εντελώς υποκειμενική. Σύμφωνα με κάποια standards, όχι, δεν είναι. Αλλά, πάλι, είναι δημοσιογραφία να αναπαράγεις την κυβερνητική προπαγάνδα; Είναι δημοσιογραφία να γράφεις πράγματα που δεν έχεις επαληθεύσει; Είναι δημοσιογραφία να προβαίνεις σε δολοφονίες χαρακτήρων; Οχι, δεν είναι, αλλά παρόλο που τέτοια πράγματα γίνονται εκτενώς σε αυτή τη χώρα, όπως και σε άλλες χώρες, δεν έχουν δα ανοίξει και μύτες. Τα θεωρούμε «φυσιολογικά».

Το επόμενο ερώτημα είναι αν αυτή η δημοσιογραφία, με ή χωρίς εισαγωγικά, είναι αποτελεσματική. Για να απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση, θα πρέπει να αναρωτηθούμε τι θα είχε συμβεί αν η Ινγκεμποργκ Μπέχελ είχε περιοριστεί να ρωτήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά πόσον είναι ακριβή τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου ότι γίνονται συστηματικά επαναπροωθήσεις προσφύγων στο Αιγαίο από κουκουλοφόρους που συνδέονται με τα ελληνικά σώματα ασφαλείας. Ο έλληνας Πρωθυπουργός θα είχε ασφαλώς διαψεύσει κατηγορηματικά αυτά τα δημοσιεύματα, όπως παγίως κάνει, και η συζήτηση θα είχε τελειώσει εκεί. Η ερώτηση δεν θα είχε περάσει την επομένη ούτε στα μονόστηλα των εφημερίδων. Ο λόγος που ανέβηκαν οι τόνοι είναι ότι η ολλανδή δημοσιογράφος ήταν προκλητική.

Ο σκοπός δεν αγιάζει βέβαια τα μέσα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, ακόμη κι αν αυτά που ακολούθησαν χαρακτηρίστηκαν από μια βροχή πληροφοριών, αληθινών ή ψευδών, για την προσωπική ζωή της δημοσιογράφου, όλο και κάποιος μπορεί να αναρωτήθηκε τι είναι αυτά τα pushbacks και αν πράγματι γίνονται.

Να βοηθήσω: επαναπροώθηση, όπως το λέει κι η λέξη, δεν σημαίνει να υπερασπίζεσαι τα σύνορά σου, να εμποδίζεις δηλαδή κάποιον να τα περάσει, αλλά να συλλαμβάνεις κάποιον που έχει περάσει τα σύνορα με σκοπό να ζητήσει άσυλο, κι αντί να εξετάσεις το αίτημά του όπως έχεις υποχρέωση, να τον στέλνεις πίσω από εκεί που ήρθε. Και αυτά γίνονται, όλοι το ξέρουν πως γίνονται, αν το αναφέρεις χαλαρά σε κάποιον αρμόδιο σου κλείνει το μάτι, αν το αναφέρεις πιο έντονα σε χαρακτηρίζει πράκτορα της Τουρκίας.

Τι μένει; Μια αίσθηση πολλαπλής υστερίας. Από τη δημοσιογράφο-ακτιβίστρια, που σε μια συνέντευξή της συνέκρινε περίπου τον έλληνα Πρωθυπουργό με τον … Κάρατζιτς. Από την κυβέρνηση, που αντί να δηλώσει ότι διερευνώνται όλες οι καταγγελίες ρίχνει την μπάλα στην εξέδρα. Απ’ όλους εμάς, τους εργάτες του Τύπου ντε, που μας δείχνουν το φεγγάρι και κοιτάζουμε το δάκτυλο.