Φλερτάροντας με τον Ντε Γκολ

Ενώ ο βρετανός πρωθυπουργός είχε επενδύσει στα πολιτικά και επικοινωνιακά οφέλη από τη Διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στη Γλασκώβη (COP26) μία σειρά από απανωτά faux pas, επικοινωνιακά αυτογκόλ, καταγγελίες διαφθοράς και διαπλοκής κατά του ιδίου και της κυβέρνησής του επισκίασαν τη συμμετοχή του στη Σύνοδο αναγκάζοντάς τον, αντί να εμπνεύσει με τον αυθορμητισμό του μια νέα αρχή στις συζητήσεις για το μέλλον του πλανήτη, να απαντά σε ερωτήσεις για τα μελανά σημεία της διακυβέρνησής του στη συνέντευξη Τύπου.

Ομως παρά τα όποια προβλήματα οι Συντηρητικοί φαίνεται να διατηρούν ένα ελαφρύ, τουλάχιστον, προβάδισμα έναντι των Εργατικών. Αυτό ίσως να εξηγείται σε ένα βαθμό από την εσωστρέφεια που ακόμη φαίνεται να ταλανίζει τους Εργατικούς, όμως δεν είναι αρκετό από μόνο του να εξηγήσει το συνεχιζόμενο προβάδισμα του Τζόνσον.

Η εξήγηση μάλλον σχετίζεται με τη διαφαινόμενη αλλαγή πολιτικού μοτίβου στους Συντηρητικούς. Μολονότι η Σιδηρά Κυρία συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς στο συλλογικό φαντασιακό του κόμματος, οι πολιτικές επιλογές της παρούσας κυβέρνησης φαίνονται να διαπνέονται από στοιχεία και προσεγγίσεις της γκωλικής σχολής. Ανάμεσα σε αυτά είναι η ισχυροποίηση της εκτελεστικής εξουσίας, η κρατική παρεμβατικότητα και υποστήριξη ως μοχλός ενδυνάμωσης της οικονομίας, της βιομηχανικής και τεχνολογικής ανάπτυξης. Ολα αυτά μεταφράζονται σε ένα πολύ μεγαλύτερο κράτος, που ως προσέγγιση είναι εκ διαμέτρου αντίθετη προς τα προστάγματα του θατσερισμού: μικρό κράτος, χαμηλή φορολογία και ανοικτές αγορές.

Αυτή η αλλαγή πλεύσης σχετίζεται πολιτικά με τις διαφοροποιήσεις στην εκλογική γεωγραφία που προέκυψαν από τις προηγούμενες εκλογές όπου οι Συντηρητικοί κέρδισαν βουλευτικές έδρες σε πολλά παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών στον βορρά. Μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης του αγγλικού βορρά έκανε το αδιανόητο: ψήφισε το κόμμα της Μάργκαρετ Θάστερ.

Σε μεγάλο βαθμό οι προηγούμενες εκλογές ήταν το δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit αλλά με όρους «πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος» (η δεύτερη κίνηση ματ από τον πρώην σύμβουλο του πρωθυπουργού Ντόμινικ Κάμιγκς) και πολλές περιοχές της κεντρικής και βόρειας Αγγλίας ψήφισαν Συντηρητικούς κυρίως λόγω Brexit. Ομως στις επόμενες εκλογές το αφήγημα των Συντηρητικών θα πρέπει να αλλάξει για να διατηρηθούν οι έδρες του κόμματος στον βορρά. Εδώ έρχεται η γκωλική σχολή αρωγός στην προσπάθεια του Τζόνσον, κρατικές επενδύσεις στις ξεχασμένες περιοχές για έργα ανάπτυξης, ενίσχυση της ιδέας του έθνους κράτους και εν τέλει της εθνικής (αγγλικής) ταυτότητας.

Ο Τζόνσον έχει αρωγό και κάτι άλλο. Η αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η πανδημία και η κλιματική αλλαγή, δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στις επιλογές των αγορών αλλά χρειάζεται και τη στρατηγική σύμπραξη του κράτους στη βάση ενός μοντέλου συνεργασίας παρά ανταγωνισμού. Σε αυτή τη συγκυρία το πολιτικό εγχειρίδιο Ντε Γκολ είναι πιο χρήσιμο από αυτό της Θάτσερ, θα έλεγε κανείς όχι μόνο για τον Τζόνσον αλλά και για άλλες συντηρητικές κυβερνήσεις.

Ο δρ Αρης Γεωργόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Nottingham