Τι να πεις σε όσους δεν έχουν εμβολιαστεί

Καθώς το τέταρτο κύμα του κορωνοϊού προχωρεί, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την άρνηση μιας κρίσιμης μερίδας πολιτών να εμβολιαστούν. Και στη συζήτηση μπαίνει πάλι το θέμα της επικοινωνίας μαζί τους. Υπάρχει ακόμη τρόπος να μεταπειστούν όσοι δεν έχουν κάνει ούτε την πρώτη δόση του εμβολίου; Ή είναι μάταιος κόπος πια;

Ας είμαστε σύντομοι, γιατί αυτή η συζήτηση για την επικοινωνία υπέρ του εμβολιασμού γίνεται σχεδόν έναν χρόνο τώρα. Θεωρώ ότι για να έχει νόημα να ασχοληθούμε με το περιεχόμενο ή με τον τρόπο της επικοινωνίας, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι καμιά καμπάνια δεν θα πετύχει να μεταπείσει όσους είναι ιδεολογικοί αρνητές του εμβολιασμού. Οπως μια θαυμάσια διαφήμιση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καμία ελπίδα να γοητεύσει έναν φιλελεύθερο ή μια διαφήμιση αυτοκινήτου με ιταλική φινέτσα δεν θα πείσει έναν πιστό σε αυτοκίνητα με «γερμανική αξιοπιστία»! Ας αφήσουμε στην άκρη λοιπόν τις μάταιες μάχες! Η κατηγορία «Εγώ ζυγό δεν υπομένω» δεν ακούει κανέναν υπερασπιστή της κοινωνικής ευθύνης και κανέναν «χαρτογιακά επιστήμονα»! Η άρνηση έχει στέρεα ιδεολογικά χαρακτηριστικά και δεν κάμπτεται με κανενός είδους εκστρατεία πειθούς.

Αντίθετα, υπάρχουν ακόμη πιθανότητες να φτάσουν στα εμβολιαστικά κέντρα αρκετοί από την άλλη κατηγορία μη εμβολιασμένων – αυτούς που μπορούμε να αποκαλέσουμε διστακτικούς. Πρόκειται για ανθρώπους που βλέπουν με καχυποψία την επιστήμη και δεν εμπιστεύονται ιδιαίτερα ούτε το κράτος. Σε αυτούς τους ανθρώπους δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία το τι θα πεις. Σημαντικότερο είναι να βρεις τα σωστά κανάλια επικοινωνίας μαζί τους. Μια μεγάλη τηλεοπτική καμπάνια που υπογράφει η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζεται με δυσπιστία. Αντίθετα, μια συμβουλή του τοπικού γιατρού ή και του παπά της ενορίας μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική. Καλύτερα το κράτος να επικοινωνήσει με τους γιατρούς των Κέντρων Υγείας, με τους φαρμακοποιούς, με τους κληρικούς και να τους καλέσει σε μια εκστρατεία «πρόσωπο με πρόσωπο» προσέγγισης των διστακτικών συμπολιτών μας. Αυτό θα έφερνε αποτέλεσμα. Αντίστοιχα, ίσως αξίζει να σχεδιαστεί μια καμπάνια που θα στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των νεότερων με γονείς μεγάλης ηλικίας που διστάζουν να εμβολιαστούν. Ο γιος ή η κόρη που δείχνει ενδιαφέρον και νοιάξιμο για την υγεία των γονιών του έχει πιθανότητες να εισακουστεί.

Και τι κάνουμε με τους σκληρούς αρνητές; Καμπάνια πειθούς όχι! Μπορούμε όμως και με αυτούς να επικοινωνήσουμε και να τους πούμε με απλά λόγια: «Καταλαβαίνουμε τις αντιρρήσεις σας αλλά η στάση σας έχει συνέπειες. Η πολιτεία είναι υποχρεωμένη να σας περιορίσει για να προστατεύσει τη δημόσια υγεία. Αν ανήκετε σε συγκεκριμένες κατηγορίες, θα εμβολιαστείτε υποχρεωτικά. Και σε κάθε περίπτωση θα στερηθείτε ελευθερίες. Επιλέξτε τι θα κάνετε και να ξέρετε ότι η απόφασή σας έχει κόστος». Μη σπεύσετε να πείτε ότι θα τους εξοργίσει αυτό. Οι συμπολίτες μας αυτοί έχουν συγκεκριμένα ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Φωνάζουν για τα δικαιώματά τους αλλά στον πυρήνα της σκέψης τους θα βρούμε τάσεις αυταρχισμού και συμπάθειες σε ανελεύθερα καθεστώτα και σκληρούς ηγέτες. Οι θεωρίες συνωμοσίας γοητεύουν δεξιούς και αριστερούς λαϊκιστές. Μια χαρά όλοι τους καταλαβαίνουν τον αυστηρό λόγο!

Ας δοκιμάσουμε λοιπόν μια διττή εκστρατεία. Στοχευμένη επικοινωνία μέσω «προσώπων εμπιστοσύνης» για τους διστακτικούς και καθαρά αυστηρά μηνύματα (μαζί με περιορισμούς) για τους αρνητές.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Marketing του Mega