Οι τέσσερις προτεραιότητες

Τα πειστήρια της καταστροφής που μας περιμένει αν δεν αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή συνεχίζουν να αυξάνονται. Οι πρόσφατες καταστροφικές πλημμύρες στην Ασία και τη δυτική Ευρώπη, τα ρεκόρ υψηλής θερμοκρασίας στη Βόρεια Αμερική και οι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές στη νότια Ευρώπη – όλα αντανακλάσεις καταστροφών που έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία χρόνια οι αναπτυσσόμενες χώρες – μας υπενθυμίζουν ότι καμία χώρα δεν είναι ασφαλής. Το μέλλον του καθενός από εμάς εξαρτάται από τις ενέργειες του συνόλου.

Ολες οι COP υπήρξαν σημαντικές. Οι κλιμακούμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις όμως σημαίνουν πως κάθε νέα COP είναι πιο σημαντική από την προηγούμενη. Η COP26 δεν αποτελεί εξαίρεση. Αντιθέτως, δεδομένων των καταστροφικών επιπτώσεων της πανδημίας της Covid-19 στις κοινωνίες όλου του κόσμου, τα όσα διακυβεύονται έχουν αυξηθεί εκθετικά. Η κρίση αυτή, ωστόσο, αποτελεί και μία μεγάλη ευκαιρία για πρόοδο.

Ο κόσμος πρέπει να κάνει την COP26 μια επιτυχία. Η μοναδική μας ευκαιρία να μπούμε σε ένα μονοπάτι που θα συγκρατήσει την υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από τον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, είναι ένα κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας για την παγκόσμια μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής. Αν περάσουμε αυτό το τεστ, η εμπιστοσύνη στη συλλογική μας ικανότητα να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις χωρίς σύνορα – όπως είναι οι πανδημίες – θα ενισχυθεί.

Για τον σκοπό αυτό, υπάρχουν πολλά σημαντικά ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν στην COP26. Τέσσερις προτεραιότητες, όμως, ξεχωρίζουν.

1 Καταρχήν, οι υποσχέσεις του παρελθόντος πρέπει να τηρηθούν. Το να δείξουμε πως οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν πριν από το 2020 έχουν υλοποιηθεί είναι απαραίτητο για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών. Σε αυτές περιλαμβάνεται, για παράδειγμα, ο στόχος της κινητοποίησης 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως ώστε να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες οικονομίες στην πράσινη μετάβαση και η προσφορά υποστήριξης, με τη μορφή δημιουργίας υποδομών και μεταφοράς τεχνολογίας.

2 Κατά δεύτερον, οι εκκρεμείς διαφορές όσον αφορά στη χρηματοδότηση, τη διαφάνεια, την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα, τις απώλειες και τις ζημίες, καθώς και τη τεχνική στήριξη και καθοδήγηση για τις αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να επιλυθούν, ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Η προστασία των ανθρώπων και του πλανήτη είναι πιο σημαντική από ό,τι οποιαδήποτε τεχνική διαφωνία, όσο περίπλοκη ή επίμαχη και αν είναι.

3Κατά τρίτον, οι στόχοι πρέπει να γίνουν πιο φιλόδοξοι. Οι χώρες πρέπει να δεσμευτούν να κάνουν πολύ περισσότερα και στους τρεις κρίσιμους τομείς της κλιματικής ατζέντας: μετριασμός, προσαρμογή και χρηματοδότηση. Με την τελευταία έκθεσή της, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή σήμανε «κόκκινο συναγερμό για την ανθρωπότητα»: οι υπάρχουσες δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα οδηγήσουν απλούστατα σε μία «καταστροφική» αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου.

4Τέλος, όλες οι φωνές πρέπει να ακουστούν, όλες οι προτάσεις να εξεταστούν. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί μία κρίση τόσο βαθιά όσο η κλιματική αλλαγή, όλοι έχουν έναν ρόλο να παίξουν. Για αυτό και χρειάζεται μία ισορροπημένη εκπροσώπηση όλων των περιοχών και όλων των ομάδων προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία η COP26, με τους παρατηρητές και άλλα μη συμβαλλόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ, να συμμετέχουν θετικά στη διαδικασία.

Η ουσία είναι πως δύο ή τρεις «μεγάλες» ανακοινώσεις δεν αρκούν για μία επιτυχημένη COP26. Μόνο ένα ισορροπημένο πακέτο αποφάσεων και δράσεων που θα αντανακλούν τις προσδοκίες, τις ανησυχίες και τις ανάγκες όλων των ενδιαφερόμενων – για να μην αναφέρουμε τη θέσπιση πολύ πιο φιλόδοξων στόχων – μπορεί να το καταφέρει αυτό.

Εχει γίνει κάτι σαν κλισέ να λέμε ότι τα παγκόσμια προβλήματα χρειάζονται παγκόσμιες λύσεις. Και εντούτοις, όπως έχουν δείξει οι πρόσφατες κρίσεις, αυτό δεν θα μπορούσε να ισχύει περισσότερο. Από την Covid-19 έως την κλιματική αλλαγή, κανένας δεν είναι ασφαλής μέχρι να είμαστε όλοι ασφαλείς.

Η ανεξέλεγκτη κλιματική αλλαγή δεν είναι αναπόφευκτη, αν όμως δεν αναλάβουμε δράση γρήγορα, θα γίνει. Σταθήκαμε στο ύψος των περιστάσεων όσον αφορά στην ανακάλυψη των κινητήριων δυνάμεών της και την εκπόνηση μίας συνολικής, παγκόσμιας στρατηγικής για την αντιμετώπισή της. Τώρα, εναπόκειται στις κυβερνήσεις μας να ηγηθούν, στις επιχειρήσεις μας να καινοτομήσουν και στις κοινωνίες μας να συσπειρωθούν, στην υπηρεσία ενός κοινού σκοπού: την οικοδόμηση ενός βιώσιμου μέλλοντος.

Πρώην υπουργός Εξωτερικών του Μεξικού, η Πατρίσια Εσπινόσα είναι εκτελεστική γραμματέας της Σύμβασης – Πλαίσιο για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ.