Νέα παρτίδα στη σκακιέρα

Μπορεί σε μία φάση πολιτικής κινητικότητας να διαμορφωθεί και ένα σκηνικό πολιτικής ρευστότητας; Ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε τελικά να βάλει μπροστά το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, με τη βεβαιότητα ότι στα τέλη Φεβρουαρίου θα έχει αποκρυσταλλωθεί η εικόνα στο Κίνημα Αλλαγής. Ο Γιώργος Παπανδρέου επανεμφανίστηκε στο πολιτικό προσκήνιο, προσδοκώντας όχι μόνον να αποκτήσει μια νέα αρχηγική ιδιότητα, αλλά και να μετακινήσει τις κεντροαριστερές πλάκες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα τους προλάβει με το συνέδριο της ΝΔ, σχεδιάζοντας εκ νέου κινήσεις αμφίπλευρης διεύρυνσης και μια μετάλλαξη (εκ των έσω αναφέρεται ως επικαιροποίηση) της φυσιογνωμίας της, που θα αυξήσουν τον ζωτικό χώρο της. Και αυτός ο χειμώνας θα τον βρει σε θέση πολιτικής ισχύος, η οποία περιορίζει αυτονόητα τις κινήσεις όλων των άλλων στην πολιτική σκακιέρα.

Στο Μαξίμου συνεπώς δεν διαβλέπουν συνθήκες πολιτικής ρευστότητας, παρά την αυξημένη κινητικότητα. Σε αντίθεση με την Κουμουνδούρου, όπου αντιλαμβάνονται ότι τους επόμενους μήνες θα κινηθούν σε ένα ομιχλώδες τοπίο – και θα επιδιώξουν να κερδίσουν χρόνο. Το μόνο πεδίο όπου, με βεβαιότητα, δεν περιμένουν αναταράξεις εντοπίζεται στη διπλωματία. Μετά από μια διετία έκρυθμης κατάστασης στα ελληνοτουρκικά κι ενός σχεδιασμού για ενισχυμένες συμμαχίες απέναντι στην Αγκυρα, ο Νίκος Δένδιας θεωρεί ότι το νερό μπήκε στο αυλάκι και τα επόμενα βήματα θα γίνουν σε ελεγχόμενες συνθήκες – όσο και αν ο Ερντογάν φημίζεται για αλλοπρόσαλλες αντιδράσεις. Οι δύο αμυντικές συμφωνίες με ΗΠΑ και Γαλλία έχουν ήδη δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο και δεν αποτελούν πλέον εκκρεμότητες. Και η Αγκυρα, παρά τους καθημερινούς λεονταρισμούς υπουργών και αξιωματούχων, επιζητεί να μείνουν ανοικτοί οι δίαυλοι, καθώς αντιλαμβάνεται τις μεταβολές που συντελούνται και στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Η Μέρκελ μπορεί να βρήκε χρόνο για ένα τελευταίο ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη, αλλά η αλλαγή φρουράς στο Βερολίνο είναι δεδομένη, ενώ οι φωνές από την Ουάσιγκτον που δυναμώνουν καθημερινά παράγουν ήδη αποτελέσματα και δεν επιτρέπουν να περνούν απαρατήρητες οι τουρκικές προκλήσεις. Πέρα από τις κραυγές, η Αγκυρα γνωρίζει ότι πρέπει να γίνουν και κινήσεις που δεν θα οδηγούν στην απομόνωση. Δεν είναι τυχαίο ότι την ώρα που ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου προειδοποιούσε Αθήνα και Λευκωσία για καταιγίδες στην Ανατολική Μεσόγειο, ο υπουργός Αμυνας Ακάρ και ο υφυπουργός Εξωτερικών Ονάλ αναζητούσαν τους ομολόγους τους στις Βρυξέλλες και την Τρίπολη της Λιβύης για κατ΄ ιδίαν συζητήσεις. Ο Δένδιας δείχνει λιγότερο ανήσυχος για την κατάσταση των νερών στο Αιγαίο – και μόνο από απρόβλεπτες καταστάσεις θα μπορούσε να σηκωθεί κύμα.

Από το Μαξίμου και το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας δείχνουν ιδιαίτερη σημασία στη συμπόρευση με τον Μακρόν και μια ευρωπαϊκή ενεργοποίηση, αλλά είναι ξεκάθαρο ότι θεωρούν πως το ισχυρό χαρτί που μπορεί να χρησιμοποιήσει η χώρα βρίσκεται στις ΗΠΑ. Εξού και σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο φρόντισαν να ολοκληρωθεί η νέα ελληνοαμερικανική συμφωνία χωρίς έμπρακτα ανταλλάγματα – ακόμη και ένα ραντεβού Μπάιντεν με Μητσοτάκη παίρνει μετάθεση για τις αρχές του επόμενου χρόνου. Το βασικό είναι να μην αισθάνεται η Αγκυρα πως η Ουάσιγκτον είναι δεδομένη.

Στη βάση αυτή, ο Μητσοτάκης μπορεί να επιστρέψει στην εσωτερική ατζέντα, με κινήσεις για τη μείωση των ανισοτήτων, την πράσινη ανάπτυξη και την – πολιτικά χρυσοφόρα – ψηφιακή μετάβαση, και ο Δένδιας να βάλει μπροστά έναν σχεδιασμό που παραπέμπει σε εποχές διπλωματικής κανονικότητας. Η μεθαυριανή επίσκεψη στο Λονδίνο έχει μεν ως στόχο και τις κινήσεις της Αγκυρας, ιδίως μπροστά στην επιχείρηση προσέγγισης του Τζόνσον από τον Ερντογάν, αλλά υπάρχουν και αρκετά διμερή ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν μετά το Brexit. Με μια επιστροφή στην κανονικότητα συνδυάζεται και το ταξίδι στη Ρουάντα, όπως και η υπό σχεδιασμό μετάβαση στη Σενεγάλη, όπου η Αθήνα ανοίγει πρεσβεία. Στον χάρτη της Αφρικής η κυβέρνηση δεν βλέπει μόνο το Σαχέλ, αλλά και επενδυτικές ευκαιρίες. Με το γενικότερο κυβερνητικό σχέδιο της «ανάπτυξης για όλους», άλλωστε, στο οποίο καλείται να συνδράμει και η εξωτερική πολιτική, μπορούν να διασκεδασθούν προσεχώς και οι όποιες κεντροαριστερές ανησυχίες…