Επιστροφή πειθαρχίας

Το 2022 πρέπει να είναι έτος δημοσιονομικής πειθαρχίας. Που σημαίνει ότι ο υπό συζήτηση Προϋπολογισμός του Κράτους πρέπει να εφαρμοστεί με αυστηρότητα. Προφανώς με την επιφύλαξη ότι και η πανδημία θα περάσει και οι ανάγκες στήριξης της κοινωνίας έναντι των διαταράξεων στο διεθνές εμπόριο και την αγορά ενεργειακών προϊόντων δεν θα μεγεθυνθούν. Δεν ξεχνούμε ότι μεταξύ προβλέψεων και πραγματοποιήσεων, στα δύο έτη της πανδημίας καταγράφηκε απόκλιση 19 σχεδόν εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ!

Χρειαζόμαστε την επιστροφή της πειθαρχίας και για άλλους, σοβαρούς, λόγους. Σύντομα θα ξεκινήσει στην Ενωση η συζήτηση για το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας. Η Ελλάδα ετοιμάζεται ήδη γι’ αυτή την πολύ δύσκολη διαπραγμάτευση. Θα προσέλθουμε με σοβαρά επιχειρήματα και γερές συμμαχίες. Καθοριστική θα είναι η σύνθεση της νέας ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Γερμανίας. Ο ειδικός χειρισμός των δαπανών για την προσαρμογή στην κλιματική κρίση ή για την αποπληρωμή των ελλειμμάτων και, επομένως, των χρεών, που δημιούργησε η άμυνα στην πανδημία αναμένεται κρίσιμος.

Τα τελευταία χρόνια, οι προσπάθειές μας για στιβαρή και διαφανή δημοσιονομική διαχείριση αναγνωρίζονται χωρίς αστερίσκους. Ευτυχώς, οι εποχές που οι «θεσμοί» και, ακόμη χειρότερα, οι αγορές δεν εμπιστευόντουσαν ούτε τα ελληνικά στατιστικά στοιχεία, ούτε την προσήλωση των κυβερνήσεων στις μεταρρυθμίσεις έχουν παρέλθει. Πρόκειται για μεγάλο ατού της παρούσας διακυβέρνησης και αποτελεί σπουδαίο λόγο που πρέπει να είναι η ίδια που θα βρεθεί στην ευρωπαϊκή τράπεζα διαπραγματεύσεων. Σκεφτείτε να πάει μια «αντιπροσωπεία της προοδευτικής συμμαχίας» όπως εύχεται ο κ. Τσίπρας.

Ακόμη κι αν εξαιρεθούν αυτές οι δαπάνες, χρειαζόμαστε μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο. Ακόμη κι αν το ονομαστικό εγχώριο προϊόν (που «φουσκώνει» με τον πληθωρισμό) αυξηθεί εντυπωσιακά, εξέλιξη που φέρνει πρόσθετα χρήματα σε πολλές κατηγορίες κρατικών εσόδων, οφείλουμε να περιορίσουμε τις ευκαιρίες διαφυγόντων εσόδων. Για να συμβεί αυτό πρέπει αυτονοήτως να περιοριστεί η γκρίζα οικονομία.

Για παράδειγμα, πρέπει να κλείσει η «τρύπα» στις εισπράξεις του ΦΠΑ. Μεταξύ 2015-2018, οι υπηρεσίες της Επιτροπής υπολόγισαν ότι «χάθηκαν» 26 δισ. ευρώ. Ακόμη και τώρα «χάνονται» περί τα 5 δισ. τον χρόνο, δηλαδή δύο φορές ο ΕΝΦΙΑ. Μόνον ένα στα πέντε ευρώ της ιδιωτικής κατανάλωσης γίνεται ηλεκτρονικά. Η απώλεια ασφαλιστικών εισφορών, που βλάπτει απολύτως μισθωτούς, συνταξιούχους και φορολογουμένους είναι τεράστια και, πρακτικά, παραμένει άγνωστη. Η απόκρυψη επιχειρηματικών κερδών είναι πολύ συχνή στις μικρότερες μονάδες. Η συμφωνία «χωρίς ΦΠΑ» σε καθημερινές υπηρεσίες επαγγελματιών παραμένει ο κανόνας. Η αυτόματη διασύνδεση ταμειακών μηχανών με Taxis αναμένεται να λειτουργήσει τον Νοέμβριο, αφού πέρασε μια δεκαετία (τουλάχιστον) συζητήσεων…

Αυτό που, σίγουρα, δεν πρέπει να συμβεί είναι να ανακοπεί η υπεσχημένη σταδιακή μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων. Η δημοσιονομική πειθαρχία είναι η καλύτερη ασπίδα έναντι των λαϊκίστικων παροτρύνσεων της αριστερής αντιπολίτευσης για συνεχείς και οριζόντιες αυξήσεις της κρατικής δαπάνης, οι οποίες, αδήριτα θα καταλήξουν σε νέα φορολογική συμπίεση των εισοδημάτων της «μεσαίας τάξης».

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής