Μια πρώτη αποτίμηση

Οτι θα ήταν μια στήθος με στήθος αναμέτρηση αυτή των γερμανικών ομοσπονδιακών εκλογών είχε φανεί από μέρες. Τα πολύ υψηλά ποσοστά των αναποφάσιστων, με σχεδόν τον έναν στους δύο ψηφοφόρους να μην έχει αποφασίσει τι θα ψηφίσει σε αυτή την αναμέτρηση μέχρι και την τελευταία στιγμή, έδειχναν ότι η έκβαση των εκλογών θα συνοδευόταν από πολλές αβεβαιότητες. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι πρώτες προγνώσεις για το εκλογικό αποτέλεσμα δείχνουν από μια ισοπαλία CDU – CSU και SPD (Infratest Dimap) έως μια ελαφρά υπεροχή υπέρ της SPD (Forschungsgruppe Wahlen). Οι πρώτες εκτιμήσεις του εκλογικού αποτελέσματος (Hochrechnung) επιβεβαιώνουν την ελαφρά και διαρκώς ελαφρώς ενισχυόμενη υπεροχή της SPD, η οποία υπολογίζεται ότι θα συγκεντρώσει περίπου το 26% των ψήφων του εκλογικού σώματος και θα βρεθεί μία με μιάμιση ποσοστιαία μονάδα μπροστά από τη CDU – CSU. Παρότι, λοιπόν, όλα δείχνουν ότι η εκλογική βραδιά θα είναι μακρά, ήδη διαγράφονται κάποια δεδομένα που δύσκολα θα μπορούσαν να ανατραπούν:

α) Αν αποκλείσουμε το απίθανο ενδεχόμενο ενός Μεγάλου Συνασπισμού, καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να σχηματιστεί χωρίς τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους. Η Γερμανία θα αποκτήσει είτε μια τρικομματική «κυβέρνηση φωτεινού σηματοδότη», στην οποία με επικεφαλής τον Ολαφ Σολτς (SPD) θα μετέχουν οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι, είτε μια επίσης τρικομματική «κυβέρνηση – Τζαμάικα», της οποίας θα ηγείται ο Αρμιν Λάσετ (CDU), συνεργαζόμενος με τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους.

β) Δεδομένο είναι επίσης ότι, είτε τελικώς εισέλθει η Die Linke στην Ομοσπονδιακή Βουλή είτε αποτύχει να περάσει το εκλογικό σκαλοπάτι του 5%, το ενδεχόμενο μιας κοκκινο-πρασινο-κόκκινης κυβέρνησης αποκλείεται ξεκάθαρα με βάση την εκλογική αριθμητική: SPD, Πράσινοι και Die Linke αθροίζουν αριθμό βουλευτών μικρότερο από τον απαιτούμενο (379) προκειμένου να υπάρχει μια πλειοψηφία τους στο Bundestag. Η εξαρχής αυτού του προεκλογικού αγώνα αχνή προοπτική μιας κοκκινο-πρασινο-κόκκινης κυβέρνησης φόβισε τους ψηφοφόρους και έφερε δραματικές απώλειες για το κόμμα της Αριστεράς, που είδε τις εκλογικές δυνάμεις του να περιορίζονται περίπου στο μισό και την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση να μοιάζει αβέβαιη.

γ) Παρά την όποια αβεβαιότητα όσον αφορά την οριστικοποίηση της εκλογικής διαφοράς Χριστανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών, γεγονός είναι ότι οι πρώτοι βρίσκονται σε ένα βαθύ εκλογικό ναδίρ (απώλεσαν πάνω από 8 μονάδες συγκριτικά με τη δύναμή τους στις προηγούμενες εκλογές), ενώ οι τελευταίοι βρίσκονται σε μια φάση εμφανούς ανάκαμψης. Επειτα από ένα σερί εκλογικών ηττών, οι οποίες ήρθαν κυρίως ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων (Harzt IV) της τελευταίας κυβέρνησης του Gerhard Schröder που οδήγησε και στην πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, η SPD φαίνεται να κερδίζει σημαντικά σε εκλογική υποστήριξη. Είναι ενδιαφέρον ότι η ανάκαμψή της φέρει την υπογραφή του Ολαφ Σολτς, ενός πραγματιστή πολιτικού που ανήκει στη μετριοπαθή πτέρυγα του κόμματός του, στον οποίο αναγνωρίζεται από το εκλογικό σώμα ικανότητα στην αντιμετώπιση κρίσεων και αποτελεσματικότητα στην επίλυση προβλημάτων. Δεν είναι ακόμη σίγουρο (παρότι δείχνει εξαιρετικά πιθανό) αν ο Ολαφ Σολτς θα είναι ο διάδοχος της Ανγκελα Μέρκελ στην καγκελαρία· το βέβαιο είναι ότι η SPD βγήκε από το εκλογικό περιθώριο ενισχυμένη με σημαντικό μερίδιο εκλογικής υποστήριξης αλλά και αξιοπιστίας από τους εκλογείς.

Η Βασιλική Γεωργιάδου είναι καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο