Ο σταθμός LNG στην Αλεξανδρούπολη, κλειδί για την Ελλάδα

Για ισχυρό αμερικανικό ενδιαφέρον για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα κάνει λόγο ο τέως υφυπουργός Εξωτερικών στο Γραφείο Ενεργειακών Πόρων των ΗΠΑ Φράνσις Ρ. Φάνον, με ειδίκευση στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας και της εθνικής ασφάλειας. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» ο Φάνον εξήρε τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για να προσελκύσει τέτοιες επενδύσεις και αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία, όπως είπε, που θα έχει η δημιουργία του νέου τερματικού σταθμού φυσικού αερίου (LNG) στην Αλεξανδρούπολη όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια. Το έργο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, θα επιτρέψει στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια και στη Νότια Ευρώπη γενικότερα να ανεξαρτητοποιηθούν περισσότερο από τη ρωσική ενέργεια, ενώ εξέφρασε την ελπίδα να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό και η διασύνδεση φυσικού αερίου Ελλάδας και Βουλγαρίας, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερος ανταγωνισμός και να πέσουν οι υψηλές τιμές που υπάρχουν σήμερα.

Ποια είναι η σημασία του τερματικού LNG στην Αλεξανδρούπολη (FSRU); Πώς θα βελτιώσει τον εφοδιασμό και την υποδομή φυσικού αερίου στην Ελλάδα και ολόκληρη την περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης; Πώς θα επηρεάσει αυτό την ασφάλεια και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ελλάδα και την ΕΕ και ποιος είναι ο ρόλος των ΗΠΑ σε αυτό το έργο;

Ο τερματικός σταθμός LNG Αλεξανδρούπολης είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο καθώς θα επεκτείνει ουσιαστικά την ικανότητα της Ελλάδας να πραγματοποιήσει τη φιλοδοξία της να γίνει ένας πραγματικός ενεργειακός κόμβος. Για δεκαετίες, η Νότια Ευρώπη και η ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων είχαν μικρή επιλογή στην προμήθεια της ενέργειας, πέρα από τη σοβιετική – και τώρα ρωσική – πυρηνική ενέργεια ή το φυσικό αέριο. Σήμερα, αυτές οι χώρες – από τις οποίες πολλές είναι νέες ή επίδοξες χώρες της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ – θέλουν να κοιτούν δυτικά και όχι ανατολικά. Η διευρυνόμενη υποδομή εισαγωγής και διανομής φυσικού αερίου της Ελλάδας τούς παρέχει αυτή τη δυνατότητα, ιδίως καθώς απομακρύνονται από την παραγωγή ενέργειας από τον ρυπογόνο λιγνίτη. Σε στενή συνεργασία με την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, ηγήθηκα πολλαπλών πρωτοβουλιών ενεργειακής ασφάλειας στην Ελλάδα, στις οποίες πρωτοβουλίες η Αλεξανδρούπολη ήταν κεντρικό στοιχείο. Χαίρομαι που βλέπω την τρέχουσα κυβέρνηση των ΗΠΑ να συνεχίζει αυτή την ισχυρή και διμερή υποστήριξη. Αυτό περιλαμβάνει πιθανή χρηματοδότηση μέσω της International Development Finance Corporation. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι αμερικανικές εταιρείες ηγούνται της ανάπτυξης των πόρων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, οι ροές του οποίου πιθανότατα θα διακινούνται στην Ελλάδα και διά μέσου αυτής.

Η διασύνδεση φυσικού αερίου Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB) θα αυξήσει περαιτέρω την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην περιοχή;

Το έργο IGB είναι ένα σημαντικό επίτευγμα μηχανικής. Είχα την τιμή να επισκεφτώ την κατασκευή μεγάλων τμημάτων του αγωγού με τον υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Κώστα Φραγκογιάννη πέρυσι. Το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ιδίως καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να παραμείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ο ανταγωνισμός είναι η καλύτερη θεραπεία για τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου, κι αυτό γίνεται πιο σημαντικό όταν ο κατεστημένος (προμηθευτής) είναι περισσότερο κρατικός παράγοντας παρά πραγματικός συμμετέχων στην αγορά. Η διασύνδεση IGB θα παρέχει στις χώρες αυξημένη ασφάλεια και θα ωφελήσει τους καταναλωτές.

Υπάρχει ενδιαφέρον για επενδύσεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας;

Ναι, υπάρχει σημαντικό ενδιαφέρον για επενδύσεις των ΗΠΑ σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας της Ελλάδας. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει κάνει μια αξιοθαύμαστη δουλειά ανοίγοντας την Ελλάδα σε πολλές ξένες και ιδιαίτερα αμερικανικές επενδύσεις. Η θαρραλέα απόφαση της κυβέρνησης να επιταχύνει τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έχει προσελκύσει την προσοχή του αμερικανικού κλάδου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συζήτησης στη Θεσσαλονίκη, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σκρέκας επιβεβαίωσε την επιθυμία της χώρας να συνεχίσει να προσελκύει τέτοιες επενδύσεις. Πιστεύω ότι οι αμερικανικές εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προσβλέπουν στην οριστικοποίηση των συνεχιζόμενων ρυθμιστικών μεταρρυθμίσεων.

Ποιος είναι ο ρόλος και η προοπτική του έργου αγωγών φυσικού αερίου Ανατολικής Μεσογείου (EastMed) για τη σύνδεση των αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου με την Ελλάδα;

Σε γενικές γραμμές, οι αγωγοί είναι συχνά ο λιγότερο δαπανηρός και ασφαλέστερος τρόπος μεταφοράς φυσικού αερίου ή πετρελαίου. Ο αγωγός EastMed, αν κατασκευαζόταν, θα ήταν ο μεγαλύτερος και βαθύτερος υποθαλάσσιος αγωγός στον κόσμο. Αυτό θα ήταν μια σημαντική και δαπανηρή προσπάθεια μηχανικής. Σίγουρα πιστεύω ότι η έννοια του αγωγού EastMed πρέπει να εξεταστεί για να εξασφαλίσει ασφαλή και αξιόπιστη μεταφορά ενέργειας στην Ευρώπη. Πιστεύω ακράδαντα στην καινοτομία και την ανάπτυξη υπό την ηγεσία του ιδιωτικού τομέα σε συνεργασία με την κυβέρνηση. Ας δούμε πώς θα κινηθεί ο ιδιωτικός τομέας.

Πώς θα λειτουργήσουν τα έργα FSRU και IGB όσον αφορά τη μετάβαση στη χρήση της πράσινης ενέργειας;

Πρώτον, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι ενεργειακές επιλογές στο πλαίσιο από το οποίο μεταβαίνει κανείς. Σε μεγάλο μέρος της Νότιας Ευρώπης, ο λιγνίτης παρέχει σημαντικό ποσό αξιόπιστης, ανθεκτικής, αλλά ρυπογόνου ισχύος βασικού φορτίου. Η μετάβαση σε υπεύθυνα (περιβαλλοντικά) παραγόμενο φυσικό αέριο που τροφοδοτεί μονάδες παραγωγής υψηλής απόδοσης βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα του αέρα και την ποιότητα ζωής και μειώνει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Δεύτερον, το φυσικό αέριο, σε συνδυασμό με τη δέσμευση και την απομόνωση άνθρακα, επιτρέπει την παραγωγή μπλε υδρογόνου χωρίς άνθρακα με όλο και πιο ανταγωνιστικό κόστος και χωρίς υψηλές εκπομπές ρύπων. Τρίτον, σε πολλά μέρη του κόσμου το φυσικό αέριο παρέχει τη βάση για την κλιμακωτή ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η παραγωγή φυσικού αερίου μπορεί να καλύψει τα κενά παραγωγής ενέργειας που είναι εγγενή στην ηλιακή και αιολική ενέργεια.

Ποια είναι η σημασία του Ανατολικού Μεσογειακού Φόρουμ Φυσικού Αερίου (EMGF); Μπορεί αυτό να γίνει ο «ΟΠΕΚ» του φυσικού αερίου;

Το EMGF είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό φόρουμ που συγκαλεί χώρες παραγωγής και κατανάλωσης φυσικού αερίου στην περιοχή για να συζητήσουν κοινά πρότυπα, θέματα περιβάλλοντος, ασφάλειας και ευρύτερης συνεργασίας. Μιλούσα με τον Tarek El Molla, τον υπουργό Ενέργειας της Αιγύπτου, στο περιθώριο της Παγκόσμιας Διάσκεψης Φυσικού Αερίου 2018 στην Ουάσιγκτον. Ο ίδιος περιέγραψε την ανάπτυξη των πόρων φυσικού αερίου, τη συνεργατική προσέγγιση της Αιγύπτου με τους γείτονές της και το όραμά του για τη δημιουργία ενός φόρουμ. Χάρηκα που συμμετείχα δύο φορές στις συζητήσεις του EMGF στο Κάιρο και για το ότι οι ΗΠΑ είναι πλέον Μόνιμος Παρατηρητής μαζί με την ΕΕ. Το EMGF δεν θα είναι σαν τον ΟΠΕΚ για μερικούς διαφορετικούς λόγους. Πρώτον, όλες οι χώρες του EMGF είναι δημοκρατίες που γενικά αντιτίθενται στα καρτέλ. Δεύτερον, το EMGF επιδιώκει να παρέχει με διαφάνεια σήματα στην αγορά για αύξηση της ρευστότητας και της ανταγωνιστικότητας σε σχέση με άλλους παραγωγούς, σε αντίθεση με τον ΟΠΕΚ που επιδιώκει να «καθορίσει» τις τιμές της αγοράς. Τρίτον, οι παραγωγοί ενέργειας είναι ο ανεξάρτητος και παγκόσμιος ιδιωτικός τομέας και όχι τα κράτη – μέλη του EMGF. Σε αυτές τις εταιρείες, πολλές από τις οποίες είναι αμερικανικές, απαγορεύεται από τον νόμο η δραστηριοποίηση σε καρτέλ.