Η επίσκεψη του γερουσιαστή

Ο κύριος Μενέντεζ είναι γερουσιαστής των ΗΠΑ που κατέχει μια «στρατηγικά» ενδιαφέρουσα θέση. Είναι πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Βουλής των ΗΠΑ. Είναι δε και «φιλέλλην». Οι ιδιότητές του αυτές προκάλεσαν την έντονη συγκίνηση του κ. Τασούλα, Προέδρου της Ελληνικής Βουλής, ο οποίος, κάτω από το βάρος αυτής ακριβώς της συζήτησης είπε τα ακόλουθα υπερβολικά: «Από την Κέρκυρα μέχρι το Καστελλόριζο και από την Κρήτη μέχρι τη Θράκη, σας παραδίδουμε την Ελλάδα σήμερα στα χέρια σας. Και είμαι σίγουρος πως είναι σε καλά χέρια».

Η συμβολική πιστοποίηση των παραπάνω άστοχων λόγων – ουδείς, ούτε ο Πρόεδρος της Βουλής, έχει δικαίωμα να παραδώσει την Ελλάδα σε οποιονδήποτε – έγινε με την παράδοση ενός χάρτη στα χέρια του αμερικανού πολιτικού. Η ιστορία όμως δεν τελείωσε εκεί. Επί του πρακτικού ο αμερικανός πολιτικός φαίνεται – σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» – πως κατέθεσε στην ελληνική πλευρά τα νέα αιτήματα της χώρας του ενόψει της ανανέωσης της ελληνο-αμερικανικής αμυντικής συμφωνίας για πέντε, αυτή τη φορά, χρόνια. Στα αιτήματα, πέρα από την αναβάθμιση των αμερικανικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα, προστέθηκαν και νέες επιθυμίες. Η αεροπορική βάση της Λάρισας χρειάζεται στις ΗΠΑ ως ορμητήριο μη επανδρωμένων αεροσκαφών με πλήρεις υποδομές. Τρεις δε νέες τοποθεσίες, προστέθηκαν στα ενδιαφέροντα των ΗΠΑ.

Πρόκειται για το λιμάνι της Καβάλας στο οποίο σχεδιάζεται «χώρος στάθμευσης αμερικανικών στρατευμάτων» (;), για μία επιπλέον βάση στην πόλη της Ξάνθης και για το αεροδρόμιο της Σκύρου. Στην ουσία, εάν ευοδωθούν οι επιθυμίες των ΗΠΑ, όλη η βασική υποδομή των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων θα έχει περάσει σε ένα είδος «συνδιαχείρισης» με τη μεγάλη σύμμαχο. Καθώς στην περίπτωση αυτή η άμυνα της χώρας ανατίθεται ουσιαστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται ότι ο λόγος του κυρίου Τασούλα δεν αφορούσε μόνο τον προσφερθέντα χάρτη.

Το έντονο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για στέρεα στρατιωτική παρουσία σε Ανατολική Μακεδονία και Θράκη θα έπρεπε μάλλον να ανησυχήσει τους ιθύνοντες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής άμυνας. Στη Θράκη υπάρχουν έντονες διεργασίες και βαθύ υπόστρωμα για ανατρεπτική «μόχλευση». Η έντονη αμερικανική παρουσία σπρώχνει στο περιθώριο τη δυνατότητα της Ελλάδας να ασκήσει τη δική της πολιτική. Με τη γνωστή πίεση που ασκεί η γειτονική «σύμμαχος» χώρα για δημιουργία μειονοτικών ζητημάτων στην περιοχή η πληθωρική παρουσία των ΗΠΑ στη ζώνη αυτή ανοίγει διάπλατα την πόρτα σε περίπλοκες εξελίξεις: στην ουσία αποτελεί από μόνη της ένα είδος «γκριζαρίσματος» της ζωτικής αυτής περιοχής.

Ερωτήματα γεννά και αυτό που φαίνεται να ζητά ως αντάλλαγμα η ελληνική πλευρά από τις ΗΠΑ. Η ελληνική πλευρά ζητά από τις ΗΠΑ να δεσμευτούν «για την ειρηνική επίλυση των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο, αποτρέποντας χρήση στρατιωτικών μέσων και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου».

Οι παραχωρήσεις εθνικής κυριαρχίας μπορούν άνετα να γίνουν μέσα σε πλαίσιο «ειρηνικής επίλυσης»! Με την εγγύηση των ΗΠΑ προφανώς!

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης