Ο Τουέιν, ο Κομπέιν και ένα μωρό

Οταν γίνεται κουβέντα ή γράφω περί πορνογραφίας, έχω κατά νου τη ρήση που αποδίδεται στον Μαρκ Τουέιν και σύμφωνα με την οποία η διαφορά μεταξύ αισθησιασμού και πορνογραφίας είναι ο φωτισμός. Βέβαια από τότε που ο συγγραφέας του «Τομ Σόγιερ» το έχει πει (αν το έχει πει) αυτό, έχουν περάσει πάνω από 100 χρόνια και μια αιωνιότητα όσον αφορά νοοτροπίες και αντιλήψεις και η φράση μπορεί πλέον να ακούγεται ως ευφυολόγημα. Πάντως οφείλω να ομολογήσω ότι, για χρόνια, την αναπαρήγα – έστω και για να συμπληρώσω τις λέξεις στο κείμενο που έπρεπε να παραδώσω.

Δεν ξέρω πλέον αν ισχύει αυτό, δεν ξέρω αν ισχύει το οτιδήποτε. Στην εποχή του απόλυτου άσπρου – μαύρου, οι φωτοσκιάσεις για τις οποίες κάνει λόγο ο Τουέιν, το chiaroscuro γενικότερα, μοιάζουν πολυτέλεια. Η διαστρεβλωμένη έννοια της πολιτικής ορθότητας, ο στοχευμένος νεοσυντηρητισμός, το κυνήγι φαντασιακών μαγισσών, στήνουν ιστορίες όπως αυτή του Σπένσερ Ελντεν.

Το παλικάρι, 30 ετών σήμερα, είναι το μωρό που ξέρουμε από το εξώφυλλο του δίσκου των Νιρβάνα «Nevermind». Και το ξέρουν ακόμη και όσοι δεν έχουν ακούσει το άλμπουμ αφού πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα εξώφυλλα στην ιστορία της δισκογραφίας. Ενα μωρό τεσσάρων μηνών που μοιάζει να κολυμπά γυμνό – όπως «κολυμπάν» όλα τα τετράμηνα – ενώ στο πλάνο υπάρχει και ένα εκατοστοδόλαρο. Ναι, φαίνεται το πουλάκι του. Οπως ακριβώς στις φωτογραφίες με τις πρώτες μωρουδιακές μας πόζες που όλοι και όλες σχεδόν έχουμε στα οικογενειακά μας άλμπουμ (και με αυτά που ακούω ίσως θα πρέπει να καταστρέψουμε διότι δεν ξέρεις πλέον πού θα σε βρει το κακό).

Τα χρόνια περνούσαν, ο Σπένσερ μεγάλωνε και, όσο και να πεις, ένα καμάρι το είχε που υπήρξε τόσο διάσημο μωρό. Φωτογραφιζόταν, ξαναφωτογραφιζόταν, έδινε συνεντεύξεις περί αυτού, χτύπησε και ένα τατουάζ στο στήθος του με τη λέξη Nevermind μήπως και ξεχάσει κανείς τη συμμετοχή του στο θρυλικό άλμπουμ.

«Επίδομα» δημοσιότητας

Ολα αυτά μέχρι πριν από πέντε, περίπου, χρόνια. Τότε, σε μια συνέντευξή του σε αυστραλέζικο περιοδικό – με θέμα επίσης τη «συμμετοχή» του στο θρυλικό άλμπουμ αφού δεν φαίνεται το παλικάρι να έχει κάνει και κάτι άλλο πολύ σημαντικό στη ζωή του – δήλωσε ότι δεν αισθάνεται και πολύ καλά για τη συγκεκριμένη φωτογραφία. Και χθες μάθαμε ότι έκανε μήνυση στον φωτογράφο, τη δισκογραφική και την εταιρεία που διαχειρίζεται τα δικαιώματα του frontman των Νιρβάνα Κερτ Κομπέιν για παραβίαση του νόμου περί παιδικής πορνογραφίας ενώ ζητεί και 150.000 δολάρια αποζημίωση από τον καθένα από τους 17 συνολικά.

Κάνω λοιπόν τους λογαριασμούς, 150.000 δολάρια επί δεκαεφτά για 30 χρόνια έρχεται περίπου 85.000 δολάρια τον χρόνο ως… επίδομα δημοσιότητας, αυτής δηλαδή που έδρεψε ο νοστιμούλης Σπένσερ. Και δεν ξέρω μήπως η άποψη του Γουόρχολ για τα δεκαπέντε λεπτά δημοσιότητας, συνδυασθεί με τη γνώμη του Τουέιν περί πορνογραφίας και, τελικά, όλοι να δικαιούμαστε δεκαπέντε λεπτά σωστού φωτισμού.

Για να σοβαρευτούμε (όσο και αν μπορούμε) ο κίνδυνος με αυτές τις ιστορίες είναι να ξεχάσουμε τι είναι στην πραγματικότητα η πορνογραφία και η σεξουαλική κακοποίηση.

Το σύνδρομο του καθρέφτη

Τα παιδιά μέχρι τα δυόμισι, περίπου, χρόνια τους, όταν βλέπουν το είδωλό τους στον καθρέφτη δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους. Φοβούνται αυτό που αντικρίζουν, κάποιες φορές του επιτίθενται. Κάπως έτσι προκύπτει λοιπόν το «σύνδρομο του καθρέφτη» που μας κάνει όχι μόνο να μην αναγνωρίζουμε τα δικά μας χαρακτηριστικά αλλά και να τα προβάλλουμε στον απέναντι.

Ποιος ξέρει άραγε γιατί το σκέφτηκα αυτό χθες ενώ παρακολουθούσα στην τηλεόραση τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να εγκαλεί την κυβέρνηση για επικοινωνιακή διαχείριση των πυρκαγιών;