Μισσαλοδοξία

Το φετινό καλοκαίρι, με τη μετάλλαξη Δέλτα και τις μεγάλες πυρκαγιές, μεταμορφώθηκε σε μια ισχυρή γροθιά που προσέκρουσε, με σφοδρότητα σε όλους μας, με εξαιρετικά επώδυνα αποτελέσματα. Σε άλλους έκοψε την ανάσα, άλλους τους άφησε λιπόθυμους, κάποιους τους κατέστρεψε, μερικούς τους πείσμωσε και όλους μας τρόμαξε. Με έναν παράδοξο τρόπο, αν και κατεδάφισε πολλές βεβαιότητες, ταυτόχρονα θέριεψε προκαταλήψεις και εμμονές. Κανείς δεν έμεινε αλώβητος και όλοι, παρ’ όλα αυτά, θεωρούν ότι είναι δικαιωμένοι… Πάντα ο πόνος και ο φόβος απενεργοποιούν τη λογική.

Πανδημία, εμβολιασμοί, πυρκαγιές, οικονομία και λίαν συντόμως τα νέα προσφυγικά κύματα από το Αφγανιστάν συγκροτούν το ενεργό πεδίο μάχης μιας ολοένα και βαθύτερα σπαρασσόμενης κοινωνίας. Που αρέσκεται να στήνει τις σημαίες του αλάθητου πάνω στα συνεχώς αυξανόμενα συντρίμμια των διαψεύσεων και των αποτυχιών της.

Από την έλευση της οικονομικής κρίσης η Ελλάδα πορεύεται με φανατισμό προτάσσοντας το «αντί» και ανακαλύπτοντας εχθρούς. Πάντα πρέπει να υπάρχει ένας εχθρός για να κινητοποιεί, αληθινός ή όχι δεν έχει σημασία. Πολιτικός, ιδεολογικός, θρησκευτικός εθνικός, ηλικιακός, τοπικιστικός, συνωμοσιολογικός, κοινωνικός, ταξικός, ακόμη και επιστημονικός. Μισαλλοδοξία παντού. Σε λαϊκιστές και αντιλαϊκιστές, ένθεους και άθεους, αριστερούς και δεξιούς, οικονομιστές και κοινωνιστές, εμβολιαζόμενους και αντιεμβολιαστές, κρατιστές και αντικρατιστές. νέους και ηλικιωμένους. Δίπολα που πολλαπλασιάζονται σαν τα κεφάλια της λερναίας ύδρας.

Νικητές και ηττημένοι εναλλάσσονται αλλά η μάχη παραμένει αδιάκοπη και αδυσώπητη και ας μη φέρνει λύτρωση καμιά νίκη και καμιά ήττα. Να κυλάει και να μην αξιοποιείται ο πολύτιμος χρόνος. Κι ενώ οι παρωπίδες διευκολύνουν στον προσανατολισμό και τη χειραγώγηση αποτρέπουν την αποδοχή του προβλήματος, την κατανόησή του και φυσικά την αναζήτηση λύσης για την αντιμετώπισή του, δεν επιτρέπουν τη διέξοδο. Μια χώρα που ηδονίζεται να συντρίβει τον πάσης φύσεως εχθρό για να μην απελπίζεται που εύκολες ή σίγουρες λύσεις δεν υπάρχουν. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς γιατί στη νέα πραγματικότητα δεν χωρούν ή δεν είναι αυτονόητες οι παλιές συνήθειες και κατακτήσεις. Η ανθρωπότητα προόδευσε με την απομάγευσή της και την επικράτηση του κριτικού λόγου και της επιστήμης. Με τη δημιουργική αμφισβήτηση των δεδομένων και όχι με την υιοθέτηση δογμάτων που επέβαλλαν την ακινησία.

Το πολιτικό σύστημα βολεύτηκε με το εύκολο παιχνίδι του διχαστικού λόγου, το τροφοδότησε και κέρδισε πρόσκαιρα από αυτό. Παίζοντας όμως με τον ανορθολογισμό και τον ανέξοδο και υπερφίαλο λόγο, θερίζει τη σπορά του. Ενα μέρος των ψηφοφόρων του αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις κομματικές μεταλλάξεις και τις ανακολουθίες, ένα άλλο συντρίβεται από τις διαψεύσεις, ένα άλλο άγεται και φέρεται με βάση την οργή και ένα άλλο ελκύεται από ολοκληρωτικές ή ανορθολογικές θεωρήσεις. Ο σκληρός πυρήνας του αντιεμβολιαστικού κινήματος εκεί εδράζεται. Οι καταστροφικές πυρκαγιές έδειξαν επίσης ότι χρόνιες παθογένειες απαιτούν χρόνο και έργο για να αντιμετωπιστούν. Δεν αρκούν ούτε οι καλές προθέσεις ούτε τα ωραία λόγια. Η κυβέρνηση οφείλει γρήγορα να δείξει ότι κατάλαβε τι έχει συμβεί και τι πρέπει να κάνει και η αξιωματική αντιπολίτευση να ανταποκριθεί στον θεσμικό της ρόλο και με προγραμματικό λόγο.

Αν ο Σεπτέμβριος δεν φέρει τη συλλογική και πολιτική ωριμότητα που χρειαζόμαστε, τα αδιέξοδα θα πολλαπλασιαστούν.

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy