Οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς

Η μελέτη του κοινωνικο-οικονομικού προφίλ και των δεξιοτήτων όσων αλλοδαπών ζητούν διεθνή προστασία στα ελληνικά σύνορα δεν προτεραιοποιείται. Το σύστημα καταγραφής και επεξεργασίας της αίτησής τους πρέπει να λειτουργήσει γρήγορα και αποτελεσματικά. Για τον λόγο αυτό συλλέγονται μόνο τα «απαραίτητα» στοιχεία, εκείνα που χρειάζονται για τη διαμόρφωση και αιτιολόγηση της κρίσης επί της αίτησης διεθνούς προστασίας  καθώς και όσα οι υπηρεσίες ασφαλείας θεωρούν αναγκαία για την προστασία της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.

Οσοι όμως αποτελούν το «αντικείμενο» αυτών των διαδικασιών, είχαν τη δική τους πορεία στη ζωή πριν βρεθούν στα ελληνικά νησιά ή τον Εβρο ικέτες προστασίας. Κάποιοι είχαν δική τους επιχείρηση, άλλοι εργάζονταν ως μηχανικοί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί, αγρότες, έμποροι, ηλεκτρολόγοι. Η πιλοτική καταγραφή, από την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, των προσωπικών δεδομένων που σχετίζονται με το μορφωτικό επίπεδο, τις γλωσσικές, επαγγελματικές και άλλες δεξιότητες  αιτούντων και δικαιούχων διεθνούς προστασίας αποσκοπεί στην ανάδειξη ενός «άλλου» μοντέλου διαχείρισης των ροών στα εξωτερικά σύνορα. Ενός μοντέλου που ισορροπεί καλύτερα ανάμεσα στην αυστηρή τήρηση των νομικών και διοικητικών διαδικασιών που προβλέπονται και από την άλλη, την αξιοποίηση του ανθρώπινου παράγοντα.

Με αμελητέο κόστος σε χρόνο και χρήμα, οι αρμόδιες Αρχές μπορούν να έχουν διαθέσιμα  στοιχεία για το προφίλ δεξιοτήτων των ανθρώπων των οποίων το μέλλον κρίνουν, μέσω της εξέτασης της αίτησης διεθνούς προστασίας. Για όσους λάβουν θετική απόφαση, θα υπάρχουν καταγεγραμμένες πολύτιμες πληροφορίες ώστε να αξιοποιηθούν σε στοχευμένες, ακόμα και εξατομικευμένες, δράσεις υποστήριξής τους στο δρόμο της κοινωνικής ένταξης. Για όσους απορριφθούν, οι πληροφορίες θα μπορούν να χρησιμεύσουν στο σχεδιασμό προγραμμάτων εθελούσιας επιστροφής και επανένταξης στη χώρα τους.

Η καθιέρωση ενός μόνιμου μηχανισμού για τη συστηματική συλλογή και επεξεργασία δεδομένων που αφορούν τις κάθε είδους δεξιότητες και το μορφωτικό επίπεδο όσων ζητούν διεθνή προστασία είναι προς το συμφέρον όλων: των ίδιων των αιτούντων, της Ελλάδας, της Ευρωπαϊκής Ενωσης αλλά και της χώρας καταγωγής τους.

Ο Πέτρος Μάστακας είναι υπεύθυνος για θέματα ένταξης της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα