Γιάννης Νταλιάνης

Κι όμως, τα όνειρα που είδαν

τα ανείπωτα,

αέρινα σαν τις σκιές και φευγαλέα

ένα τίποτα,

στο τέλος, όταν όλα πια

χαθήκαν,

μείναν μονάχα αυτά.

Τα όνειρα που ονειρευτήκαν.

Εχω την εντύπωση, ή μάλλον τη βεβαιότητα, ότι αυτός εδώ ο ανελκυστήρας είναι εκτός λειτουργίας. Και για να το θέσω πιο ωμά, εκτός πραγματικότητας. Δεν ανήκει σ’ αυτόν τον κόσμο. Αταίριαστος. Δεν έχει καμιά σχέση με τα υπόλοιπα. Το χρώμα του κτιρίου, τις διαστάσεις του, την αρχιτεκτονική του δομή, πρόκειται για μια ανορθογραφία. Αλλά κι αν ακόμα ξεπερνούσε κανείς τα ζητήματα αισθητικής, τι δουλειά έχει ένας ανελκυστήρας σε μια μονώροφη, ισόγεια μονοκατοικία!

Παρ’ όλα αυτά, κάτι με έλκει σ’ αυτόν και ανοίγω την πόρτα του, και αδιαφορώντας για το «Απαγορεύεται η χρήση κάτω των 14», πατάω το κουμπί του εβδόμου από τους δέκα ορόφους. Αρχίζει ο ήχος των μηχανών και μαζί τους αρχίζει και η αγωνία μου: Ποια θα είναι η εξέλιξη σήμερα; Θα συμβεί κάποια από τις προηγούμενες εκδοχές; – γιατί θα πρέπει να παραδεχτώ ότι δεν είναι η πρώτη φορά που μπαίνω σ’ αυτό το ασανσέρ…

Παραλλαγή πρώτη: Αφύπνιση. Ο ανελκυστήρας αρχίζει να ανεβαίνει, υποτάσσει τον έναν όροφο μετά τον άλλον και οδεύει, υπακούοντας την εντολή μου, προς τον έβδομο. Εμένα όμως αυτή η ψυχρή αποφασιστικότητά του με ταράζει. Γιατί έχω την αίσθηση ότι πάλι θα ξεπεράσει τα όρια! Τέταρτος, πέμπτος, έκτος, … αρκετά! Κάποια αυτοσυγκράτηση επιτέλους! Εβδομος. Δεν κρατιέται με τίποτα! Ενα ατίθασο άλογο. Ογδοος. Αχαλίνωτο! Ενατος. Το δέκα είναι το έσχατο καταφύγιο. Δέκατος. Και συνεχίζει! Υπάρχει ίσως μια τελευταία ελπίδα, το κουβούκλιο της ταράτσας! Αλλά αν κι αυτή αποδειχθεί μάταιη; Οχι, δεν είμαι έτοιμος – οκτώ χρονών παιδί – για οδυνηρές αποκαλύψεις, η μόνη μου επιλογή είναι το ξύπνημα!..

Παραλλαγή δεύτερη: Κατάβαση. Σ’ αυτήν την εκδοχή, ο ανελκυστήρας αντί να ανεβαίνει κατέρχεται! Μια κατάβαση στα έγκατα της γης, μια παλινδρόμηση. Εικόνες του παρελθόντος σχηματίζονται στο μυαλό ενώ το μόνο ορατό στοιχείο είναι το εσωτερικό του ανελκυστήρα με τα πυρετωδώς νεοεμφανιζόμενα αρνητικά κουμπιά (-7, -8, …-15, -24, …-139, …-273).

Παραλλαγή τρίτη: Ο Λαβύρινθος. Στην τρίτη εκδοχή, ο ανελκυστήρας πιο υπάκουος από ποτέ, σταματά στον έβδομο! Αιφνιδιάζομαι. Μου πέταξε το μπαλάκι! Παύση. Ησυχία. Δεν έχω και πολλές επιλογές. Τι νόημα θα είχε να πατήσω κάποιο άλλο κουμπί; Εκτός κι αν επέστρεφα στο ισόγειο. Αλλά από ό,τι βλέπω αυτό είναι αδύνατο. Τα κουμπιά έχουν εξαφανιστεί! Είμαι υποχρεωμένος να αναλάβω την ευθύνη της αρχικής μου επιλογής. Ανοίγω την πόρτα. Βρίσκομαι σε έναν δαιδαλώδη διάδρομο ξενοδοχείου! Μόνο που αντί για δωμάτια υπάρχουν γύρω μου δεκάδες πανομοιότυπες πόρτες ανελκυστήρων! Ομως κανένας δεν ανοίγει! Πόρτες ερμητικά κλειστές. Ακόμα και η δική μου, που με έφερε εδώ, σφραγίστηκε! Αν ήταν αυτή, γιατί μπορεί και να μπερδεύτηκα… Στο τέλος εξαντλημένος από τη μάταιη αναζήτηση διεξόδου βυθίζομαι σ’ έναν βαθύτερο ύπνο χωρίς όνειρα…

Η έλλειψη της ανθρώπινης παρουσίας, σε όλες τις παραλλαγές του ονείρου, η απουσία και της παραμικρής ελπίδας για μια αιφνίδια, έστω και δυσάρεστη συνάντηση, στοιχειοθετούν έναν ψυχρό εφιάλτη. Η ατμόσφαιρα θυμίζει ταινία του David Lynch (Ντέιβιντ Λιντς). Κάτι από το Mulholland Drive (Μαχλόλαντ Ντράιβ – 2001), μόνο που όταν το πρωτοείδα στα 8 μου χρόνια δεν είχα ιδέα για τον Ντέιβιντ Λιντς! Συνέχισα να το βλέπω περίπου μέχρι τα 30 μου, όταν επιτέλους συνέβη η τέταρτη και τελευταία παραλλαγή.

Παραλλαγή τέταρτη: Εκτίναξη. Ο ανελκυστήρας σήμερα ξεπερνώντας κάθε πρόβλεψη, σπάζοντας το κατεστημένο, θα οδηγήσει τα γραφεία στοιχημάτων σε χρεοκοπία! Ξεκινά με την πλέον συνηθισμένη εκδοχή της «Ανάβασης-Αφύπνισης» (με απόδοση 1,20), φτάνει στον δέκατο, συνεχίζει,.. κι ενώ η αγωνία μου κορυφώνεται (αλλά κατά βάθος είμαι εφησυχασμένος γιατί γνωρίζω ότι θα έρθει το σωτήριο ξύπνημα, σαν τον μέτριο ηθοποιό που δεν ρισκάρει τίποτα επί σκηνής), γίνεται η υπέρβαση! Ο ανελκυστήρας συντρίβει την οροφή, σκορπίζοντας παντού θρυμματισμένους σοβάδες και οικοδομικά υλικά, και εκτοξεύεται στον αττικό ουρανό! Μια ζωντανή πολιτεία αποκαλύπτεται κάτω από τα μάτια μου, το ασανσέρ μετατρέπεται σε αερόστατο, και οι ήχοι μιας γλυκιάς μελωδίας κατακλύζουν την κινηματογραφική αίθουσα! Happy End…

Ο Γιάννης Νταλιάνης είναι ηθοποιός. Ερμηνεύει τον ρόλο του Γιάννη Βλαχογιάννη στην παράσταση «Φύλακας μιας επανάστασης» σε κείμενο και σκηνοθεσία του Μάνου Καρατζογιάννη, που ανεβαίνει στον Κήπο Μπότσαρη στις 11 και 12 Αυγούστου.