Hσυχα…

Το καλοκαίρι του 2021 είναι ένα «ήσυχο καλοκαίρι». Eτσι το παρουσίασε τουλάχιστον ο Πρωθυπουργός της χώρας μας παρουσιάζοντας ως επιτυχία τις – χωρίς γνωστό αντάλλαγμα – διαπραγματεύσεις με τη γειτονική Τουρκία υπό τη σκέπη εταίρων και συμμάχων. Είναι όμως αμφίβολο εάν χρειάζονταν «διαπραγματεύσεις» για να επιτευχθεί το ζητούμενο. Η συνταγή της ησυχίας συνίσταται στη μη αντίδραση της Ελλάδας σε οτιδήποτε συμβαίνει γύρω της, σε οτιδήποτε συμβαίνει εις βάρος της ή εις βάρος της Κύπρου. Ε! δεν χρειάζεται και τρομερή διπλωματία για να επιτευχθεί ένα τέτοιο αποτέλεσμα…

Το κακό είναι ότι συμβαίνουν πολλά, σημαντικά και μη αντιστρέψιμα. Μέσα σε αυτό το κλίμα της ησυχίας και την ελληνικής απάθειας το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έκανε το από καιρό συζητούμενο βήμα. Προσεκτικά αλλά ουσιαστικά ανέτρεψε όλες τις προηγούμενες αποφάσεις του και όλα τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που καταδίκαζαν την τουρκική εισβολή και μιλούσαν αυτονόητα για ενιαία κρατική οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ μιλάει πλέον για «έμφυτα δικαιώματα (inherent rights) των δύο πλευρών», προαναγγέλλοντας περίπου τη διχοτόμηση ή και την αναγνώριση του ψευδοκράτους. Γιατί όμως να πράξει διαφορετικά; Η κυβέρνηση της Ελλάδας αδιαφορεί για «λεπτομέρειες» όπως, σε μικρότερο βαθμό, η αντίστοιχη της Κύπρου.

Στην Αθήνα εξάλλου μιλούν επιλεκτικά με εκείνα μόνο τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας που φέρουν τον τίτλο του στενού μας συμμάχου και εταίρου. Με τη Ρωσία, λόγου χάρη, η διπλωματία μας θεωρεί μάλλον ότι βρίσκεται σε πόλεμο και μάλλον έτσι είναι καθώς δεν περνά ούτε μια μέρα χωρίς να πραγματοποιηθεί, με αφετηρία τις βάσεις στη χώρα μας μία τουλάχιστον επιθετική ενέργεια ενάντια στη χώρα αυτή. Το αποτέλεσμα; Η ελληνική διπλωματία πετυχαίνει το ακατόρθωτο: την ομοφωνία των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας – εις βάρος της χώρας μας και της Κύπρου εννοείται.

Με μία μικρή «μόχλευση» στο ζήτημα της περίκλειστης ζώνης της Αμμοχώστου ο Ερντογάν πέτυχε τόσα όσα ούτε ο ίδιος μπορούσε να φανταστεί. Αν έχουν αίσθηση δικαιοσύνης στην άλλη πλευρά του Αιγαίου, θα πρέπει, αργά ή γρήγορα, να στήσουν υπέρλαμπρο μνημείο τόσο στην ελληνική διπλωματία όσο και στους ενοίκους του Μεγάρου Μαξίμου. Σε αυτούς που η κρίση τοποθέτησε εκεί, ανεξαρτήτως χρώματος (για να μην είμαστε άδικοι ομολογούμε ότι η παρούσα κυβέρνηση μάλλον φαίνεται να το «έχει τερματίσει», στα εθνικά ζητήματα).

Τη μεγάλη προσφορά της ελληνικής πλευράς στα «ήσυχα καλοκαίρια» φαίνεται ότι προοδευτικά την αντιλαμβάνονται όλοι οι γείτονες, φίλοι και σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Με την Αλβανία θα πετύχει η Ελλάδα το αδιανόητο. Εκείνη η παλαιά ευτράπελη ιστορία περί «εμπολέμου» ανάμεσα στις δύο χώρες φαίνεται ότι μπορεί να καταλήξει στην πληρωμή «πολεμικών αποζημιώσεων» – ή όπως το πούνε – από την Ελλάδα στην Αλβανία. Με τις «υπό μεσεγγύηση» περιουσίες των Τσάμηδων θα ανταλλαγεί η ησυχία στην Αδριατική. Για μια απλή χάραξη ΑΟΖ επρόκειτο… πώς καταλήξαμε να συζητάμε το απίστευτο;

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης