«Ευρωπαϊκή δράση και για την επιδημία παραπληροφόρησης»

Τη μεγάλη πρόκληση που αποτέλεσε η πανδημία για ολόκληρη την Ευρώπη και την ανάγκη να μην υπάρξει εφησυχασμός τονίζει ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μάρος Σέφκοβιτς, ο οποίος επισκέφθηκε την Αθήνα την περασμένη Παρασκευή. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», υπογραμμίζει τους κινδύνους της επιδημίας παραπληροφόρησης, που υπονομεύει τις προσπάθειες αντιμετώπισης της πανδημίας. Ο Σέφκοβιτς σημειώνει ότι η Ευρώπη έχει τα εργαλεία για οικονομική ανάκαμψη και προσθέτει ότι κράτη όπως η Ελλάδα των οποίων τα σχέδια ανάκαμψης έχουν εγκριθεί θα μπορέσουν να προχωρήσουν σε ταχεία εκταμίευση της προχρηματοδότησης.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να παλεύει ενάντια στην πανδημία. Θεωρείτε ότι η αντίδραση και ο συντονισμός της ΕΕ απέδωσαν και ενίσχυσαν και την εμπιστοσύνη των πολιτών;

Ο περασμένος ενάμισης χρόνος αποτέλεσε τεράστια πρόκληση για όλους τους πολίτες παντού στην Ευρώπη – και θέλω να αποτίσω φόρο τιμής και στον ελληνικό λαό. Καθώς φιλοδοξούμε να κλείσουμε αυτό το δύσκολο κεφάλαιο, είναι σαφές ότι ο συντονισμός και η συλλογική αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι η σωστή συνταγή. Αυτό αφορά τόσο τον εμβολιασμό όσο και την οικονομική ανάκαμψη. Και μπορούμε να πούμε ότι η Ευρώπη παράγει αποτελέσματα. Χάρη στην προσέγγισή μας «Ομάδα Ευρώπη», παραδώσαμε επαρκείς δόσεις στα κράτη – μέλη για τον πλήρη εμβολιασμό τουλάχιστον του 70% των ενηλίκων στην ΕΕ ήδη αυτόν τον μήνα. Περισσότεροι από τους μισούς ενηλίκους έχουν εμβολιαστεί πλήρως και, μέχρι στιγμής, 250 εκατομμύρια άτομα διαθέτουν το ψηφιακό τους πιστοποιητικό ΕΕ. Πρόκειται για μεγάλη επιτυχία. Θέλω, όμως, να τονίσω ότι δεν είναι ώρα να επαναπαυτούμε. Η παραλλαγή Δέλτα εξαπλώνεται. Το ίδιο εξαπλώνεται και η παραπληροφόρηση σε πολλές χώρες.

Το κίνημα ευρωσκεπτικισμού νικήθηκε από την πανδημία ή μπορεί να αναβιώσει; Πώς πιστεύετε ότι μπορούν να επηρεάσουν πολιτικά ακόμα και οι θεωρίες συνωμοσίας των αρνητών των εμβολίων;

Η πανδημία αποτελεί επίσης επιδημία παραπληροφόρησης. Συνοδεύεται από ένα τεράστιο κύμα παραπληροφόρησης και ψευδών ειδήσεων, που βλάπτει όχι μόνο την υγεία των δημοκρατιών μας, αλλά τελικά και την υγεία των πολιτών μας. Αυτό καταλήγει να υπονομεύει τη συλλογική μας αντιμετώπιση της πανδημίας, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών επιπτώσεών της. Συνεπώς, η Επιτροπή εντείνει τη δράση της σε αυτό το μέτωπο. Για παράδειγμα, σε συνεργασία με τις διαδικτυακές πλατφόρμες, σχεδιάσαμε τον κώδικα δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση. Συμφωνήσαμε ότι εκείνες θα προωθούν συνδέσμους προς τον ΠΟΥ και τις υγειονομικές Αρχές, παράλληλα με τις ενέργειές τους για την αφαίρεση επιβλαβούς περιεχομένου. Για παράδειγμα, η Google έχει μπλοκάρει ή αφαιρέσει πάνω από 80 εκατομμύρια διαφημίσεις σχετικές με τον κορωνοϊό παγκοσμίως. Πρέπει, όμως, να γίνουν περισσότερα. Θα πρέπει να ενισχύσουμε τη στρατηγική μας επικοινωνία για να αναδείξουμε την κοινή ευρωπαϊκή μας δράση. Και πρέπει να στηρίξουμε τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, τους ελεγκτές ψευδών γεγονότων και τους ερευνητές.

Υπάρχει χώρος για «περισσότερη δημοκρατία» στην ΕΕ και σύνδεση των κέντρων αποφάσεων με τους πολίτες; Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό;

Διαθέτουμε ένα νέο, εξαιρετικά πρόσφορο εργαλείο, τη Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της πολύγλωσσης ψηφιακής της πλατφόρμας – είναι σημαντικό το γεγονός ότι ξεκίνησε τη λειτουργία της τον Μάιο. Μέχρι στιγμής, έχουμε καταγράψει τη συμμετοχή στην εν λόγω ψηφιακή πλατφόρμα περίπου 20.000 συμμετεχόντων, πάνω από 1.500 εκδηλώσεις, περίπου 5.500 ιδέες και σχεδόν 11.000 σχόλια. Παρατηρούμε επίσης δραστηριότητα από έλληνες χρήστες. Γενικά, η πρώτη μας ανάλυση δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον, η ευρωπαϊκή δημοκρατία και μια ισχυρότερη οικονομία, η κοινωνική δικαιοσύνη και οι θέσεις εργασίας είναι τα θέματα που συγκεντρώνουν το περισσότερο ενδιαφέρον. Για να επιτύχουμε, είναι πολύ σημαντικό, καθ’ όλη τη διάρκεια της Διάσκεψης, να καταφέρουμε να προσεγγίσουμε κόσμο από όλα τα κοινωνικά στρώματα και όχι μόνο στις πρωτεύουσες – την επονομαζόμενη σιωπηρή πλειοψηφία.

Η ΕΕ εκπόνησε και ένα φιλόδοξο σχέδιο ανάκαμψης απέναντι και στις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Οι οικονομίες των κρατών – μελών είναι θωρακισμένες;

Χάρη στη συλλογική μας προσπάθεια, έχουμε ό,τι χρειάζεται για να επιτύχουμε μια ισχυρή οικονομική ανάκαμψη. Τις τελευταίες εβδομάδες, συγκεντρώσαμε 35 δισ. ευρώ στις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση της στρατηγικής ανάκαμψης NextGenerationEU. Αυτό θα επιτρέψει την ταχεία εκταμίευση της προχρηματοδότησης σε κράτη – μέλη, όπως η Ελλάδα, των οποίων τα σχέδια ανάκαμψης έχουν λάβει το πράσινο φως από την ΕΕ. Ωστόσο, καθοριστική σημασία έχει ότι είμαστε έτοιμοι να επενδύσουμε σε μακρόπνοους στόχους, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και σε εξαιρετικά αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, όπως η δημόσια διοίκηση ή η αγορά εργασίας, που μπορούν να τονώσουν περαιτέρω τις οικονομίες μας. Αυτό ισχύει και για το ελληνικό σχέδιο – πληροί τα απαιτητικά κριτήρια, είναι φιλόδοξο με έμφαση στις μεταρρυθμίσεις. Δεν θέλουμε να επιστρέψουμε στην πρότερη κατάσταση, αλλά αντίθετα θέλουμε να βγούμε από αυτή την κρίση ισχυρότεροι και ανθεκτικότεροι. Γι’ αυτό, για παράδειγμα, θέσαμε τα πρώτα δομικά στοιχεία της Ενωσης Υγείας ή ενισχύσαμε τη βιομηχανική μας πολιτική, ώστε η Ευρώπη να πρωτοστατήσει σε όλες τις τεχνολογίες – κλειδιά του μέλλοντος.

Στην Αθήνα είχατε συνάντηση με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ποια ήταν η ατζέντα και πώς βλέπετε την πορεία της Ελλάδας στην ΕΕ;

Χαίρομαι που η Ελλάδα είναι ανάμεσα στους πρωτοπόρους της ΕΕ όσον αφορά το Strategic Foresight – συζητήσαμε τι μπορούμε να κάνουμε από κοινού σε αυτόν τον τομέα προς όφελος τόσο της χώρας σας όσο και της ΕΕ συνολικά. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον, ούτε να περιμένουμε ότι θα είναι λιγότερο ανατρεπτικό – αναπόφευκτα, νέες τάσεις και κλυδωνισμοί θα εμφανιστούν και θα επηρεάσουν τη ζωή μας. Ωστόσο, οι στρατηγικές προβλέψεις μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε από πριν αυτές τις αλλαγές και να διασφαλίσουμε ότι όλοι μαζί είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι για να τις αντιμετωπίσουμε. Συνεπώς, είμαι ευγνώμων για το έντονο ενδιαφέρον του έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να ενισχύσει τη συνεργασία μας, ιδίως γύρω από θέματα όπως οι αναδυόμενες τάσεις στην καινοτομία, ο αναλφαβητισμός στο μέλλον και κυρίως πώς να πετύχουμε το Beyond GDP, τον υπολογισμό δηλαδή δεικτών μέτρησης ευημερίας συμπληρωματικών στο ΑΕΠ. Ηδη το Strategic Foresight ώθησε ορισμένα κράτη – μέλη να επεξεργαστούν τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές τους. Πολύ πρόσφατα είχα την τιμή να βρίσκομαι με τον ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, καθώς παρουσίαζε τη στρατηγική του όσον αφορά την Ισπανία για το 2050, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για το πώς αυτή θα γίνει πράξη. Η εξέταση των μακροπρόθεσμων αναγκών μιας χώρας απαιτεί πολιτικό θάρρος και επιστημονική ακρίβεια. Ακριβώς αυτό χρειαζόμαστε.