Προτασέβιτς Δεσμώτης

Δεν ξέρω αν χρειάζεται λεζάντα η πρόσφατη εικόνα του δύστυχου αυτού νέου εν μέσω των σκοτεινών δεσμοφυλάκων του. Τόσα που έχουμε πει μέσα στα χρόνια, θα αρκούσαν νομίζω για να εξηγήσουν την κατάσταση χωρίς να είναι ανάγκη να προστεθεί ούτε λέξη. Η εποχή μας όμως είναι πολύ φλύαρη. Τρελαίνεται για εξηγήσεις, επιστρατεύει τα βασικά επιχειρήματα και πορεύεται μ’ αυτά, λες κι έχει πει την απόλυτη σοφία. Εντωμεταξύ το αυτονόητο κλαίει και οδύρεται μέσα στη νέα μοναξιά που του επιφύλαξε η τούμπα της Ιστορίας. Ποια τούμπα; Μα η επιβίωση σοβιετικών μεθόδων στα μετασοβιετικά καθεστώτα που κάποτε οι ίδιοι άνθρωποι θα τα όριζαν ως «αντιδραστικά». Τόσο απλό, τόσο διεστραμμένο και τόσο αποτελεσματικό.

Πιάνεις το ποντίκι αλλά δεν το σκοτώνεις. Το απονευρώνεις, του τρως τον εγκέφαλο, του φρυγανίζεις τη βούληση, του φιλετάρεις την αξιοπρέπεια, του διαφεντεύεις τη γλώσσα, του καψαλίζεις την αίσθηση του εαυτού και μετά το περιφέρεις να το δουν κι οι άλλοι. Δεν ξέρω τι αισθάνονται στη θέα αυτού του εγκλήματος οι Λευκορώσοι και όλοι οι εις -ρώσσοι λήγοντες. Αλλά ούτε κι η Δύση ξέρω πόσο Δύση είναι ή μήπως έχει κιόλας κατρακυλήσει στον ορίζοντα κι έχει περάσει στην αποκάτω πλευρά του κόσμου, την θεοσκότεινη, την νυσταγμένη. Δεν βλέπω- δεν ακούω- έδυσα. Και τι να κάνει θα μου πεις, και θα ‘χεις δίκιο…

Οι φίλοι μου θυμούνται την εκπομπή του Μαστοράκη μετά το Πολυτεχνείο, την πρωτοσέλιδη φωτογραφία του Αλέξανδρου Παναγούλη με το βρεγμένο μαγιό μετά την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Παπαδόπουλου στη Βάρκιζα, τις «Δηλώσεις μετανοίας» που υπογράφτηκαν μαζικά για να γεμίσει η μετεμφυλιοπολεμική κοινωνία από ταπεινωμένους ανθρώπους. Ολα αυτά μοιάζουν ατζαμίδικα και ερασιτεχνικά μπροστά στο σημερινό τέλειο, χωρίς νεκρό, έγκλημα. Κι ο ίδιος ο Ρομάν Προτασέβιτς; Τι μπορεί να σκέφτεται και κυρίως να προσδοκά; Για πόσο ακόμα θα τον μπάζουν και θα τον βγάζουν από την κόλαση; Οσο συνεχίσει να ενδιαφέρεται για την τύχη του ο κόσμος. Η πείρα μου λέει, ότι αυτές οι ευαισθησίες δεν κρατάνε για πολύ και κουράζουν αμφότερα τα μέρη. Μου λέει ακόμα πως έχουν γνώσιν οι φύλακες κι ότι η αυτοκτονία σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι μεγάλο προνόμιο. (Συνεχίζεται…)