Καψούρα και καταγγελία{CR}

Το «Θα κλείσω τα μάτια» του Ακη Πάνου είναι, ίσως, το μοναδικό τραγούδι του λαϊκού μας ρεπερτορίου που ηχογραφήθηκε σε δύο εκδοχές, η καθεμία με διαφορετικούς στίχους. Πρώτος το ηχογράφησε ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης το 1967. Στην αρχική εκτέλεση οι στίχοι είχαν κοινωνικό περιεχόμενο. «Θα κλείσω τα μάτια, θα απλώσω τα χέρια, μακριά από τη φτώχεια, μακριά απ’ τη μιζέρια». Δεν άρεσαν στη χούντα και ο δίσκος αποσύρθηκε μέσα σε δύο εβδομάδες.

Ο Πάνου δεν ήθελε να πάει χαμένη η μελωδία και κέντησε πάνω της καινούργιους για τη Βίκυ Μοσχολιού: «Θα κλείσω τα μάτια, θα απλώσεις τα χέρια, να βρουν να φωλιάσουν λευκά περιστέρια». Αργότερα το τραγούδι πορεύτηκε και με τις δύο εκδοχές, αλλά πάντα ο έρωτας πουλούσε περισσότερους δίσκους από την καταγγελία. Κατά μία εκδοχή το ρεπερτόριο της εποχής ήταν πολιτικό με καμουφλάζ από πενιές. Ακούστε αλλιώς τα τραγούδια της ξενιτιάς και θα πάρετε πολιτική καταγγελία. Γυρίστε πιο πίσω, στο ρεμπέτικο. Φωνή περιθωρίου, η μαστούρα ζευγαρώνει με την καψούρα για να τα βάλουν με το σύστημα. Αργότερα, βέβαια, τα πράγματα γίνονται πολύ πιο σαφή πάνω στο κύμα που σήκωσαν ο Μίκης, ο Μικρούτσικος, ο Σαββόπουλος, ο Λοΐζος, ο Λουκιανός κ.λπ. Και μετά μας μένει κατά βάση η καψούρα. Λογικό.

Εξέλιπαν οι λόγοι για πολιτικό τραγούδι. Βγάζει ο Σαββόπουλος το «Κούρεμα» του ’89, γίνεται χαμός. Και μετά σιωπή, άντε ένας μικρός ντόρος για το «Θα περάσει κι αυτό» του Πορτοκάλογλου. Βγάλαμε ολόκληρη κρίση με την Αννα που δεν βρίσκει στο ντουλάπι ψίχα ψωμί. Και τώρα κάνει trend ο Μιθριδάτης. Δεν έχει σημασία αν σας αρέσει ή όχι. Προσωπικά δεν μου αρέσει, αν και βρίσκω τις ρίμες ευφυείς – το έπαιξα και στο ραδιόφωνο. Ωστόσο η τέχνη που πολιτικολογεί οφείλει, συνήθως, να είναι καταγγελτική και πάνω σε φόρμες που γίνονται viral.

Αυτό κάνει ο Μιθριδάτης. Καταγγέλλει με τον τρόπο που επιτάσσουν οι φόρμες των social media. Αν το έκανε αλλιώς, θα περνούσε απαρατήρητος. Τώρα όμως θα έχει την προσοχή μας για πέντε μέρες. Μπορεί και για έξι.

Καμένα Βούρλα

Οταν η (εκάστοτε…) αξιωματική αντιπολίτευση ασκεί κριτική για θέματα εξωτερικής πολιτικής, συνήθως εγκαλεί την κυβέρνηση για έλλειψη στρατηγικής. Και αν τα πράγματα ζορίζουν, βγάζει στο τραπέζι και το χαρτί της υποχωρητικότητας. Κοινώς στην καλύτερη περίπτωση κατηγορείς τον άλλον για ατζαμή, στη χειρότερη υπαινίσσεσαι ότι αφήνει τις Θερμοπύλες και πάει Καμένα Βούρλα. Ο ΣΥΡΙΖΑ λέει ότι η κυβέρνηση δεν έχει στρατηγική στα ελληνοτουρκικά. Και εσύ το ακούς και φαντάζεσαι ότι ο Δένδιας πάει με τον Τσαβούσογλου στην ταβέρνα και αφήνει το κρασί να μιλήσει. Μετά διαβάζεις την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ: σαφείς κόκκινες γραμμές, ευρωπαϊκή πίεση και προσφυγή στη Χάγη. Και θες να ρωτήσεις σε τι διαφέρει η πρότασή τους από την κυβερνητική πολιτική. Δεν διαφέρει, για την ακρίβεια την αντιγράφουν, αλλά σιγά, οι λίγοι δεν το προσέχουν και οι πολλοί δεν ασχολούνται.

Η μέθοδος Κομίνσκι

«Τα γηρατειά είναι ένα λοκντάουν χωρίς διέξοδο εντός του παλαιού σώματος» έγραψε το Σάββατο ο Σκαμπαρδώνης, εντείνοντας το υπαρξιακό άγχος που με κατατρώει καθώς στέκομαι στο twilight zone της μέσης ηλικίας – κάποιες φορές ξεγελιέμαι και νομίζω ότι ξημερώνει, ενώ τρέχω προς το σκοτάδι. Και από το να βυθιστώ σε σκέψεις, προτίμησα να βυθιστώ στον καναπέ, βλέποντας την τρίτη σεζόν από τη «Μέθοδο Κομίνσκι» που είναι, πιστέψτε με, ό,τι καλύτερο από τις τελευταίες κυκλοφορίες. Ενας μελαγχολικός σαρκασμός πάνω στο γήρας, στον θάνατο, στις σχέσεις και στη φιλία. Ενα αριστούργημα που σε κάνει να καταπίνεις το πικρό δάκρυ καθώς ανοίγεις το στόμα για να χαχανίσεις. Λάτρεψα τον ήρωα που ενσαρκώνει ο Μάικλ Ντάγκλας. Και θέλω να γίνω σαν και αυτόν.