«Οι αποφάσεις της ΕΕ θα πρέπει να γίνουν πράξεις»

«Η αντίδραση της ΕΕ απέναντι στο καθεστώς Λουκασένκο ήταν σαφής, γρήγορη και δυνητικά εξαιρετικά ουσιώδης» δηλώνει ο Γιοργκ Φόρμπριγκ του German Marshal Fund των ΗΠΑ, βαθύς γνώστης της Λευκορωσίας και της Ρωσίας, μιλώντας στα «ΝΕΑ» για το θρίλερ σύλληψης του αντικαθεστωτικού Ρομάν Προτάσεβιτς. Ο γερμανός ειδικός τονίζει, όμως, ότι οι αποφάσεις της ΕΕ θα πρέπει να μετουσιωθούν σε πράξεις. «Οι αποφάσεις της Συνόδου πρέπει να γίνουν πράξεις. Μόνο τότε θα αλλάξει συμπεριφορά ο Λουκασένκο. Αν η Λευκορωσία διαπιστώσει ότι η ΕΕ περιορίζεται για ακόμη μια φορά σε σκληρή ρητορική και δεν προχωρά σε πράξεις, θα συνεχίσει να κάνει ό,τι κάνει. Το τι έγινε την Κυριακή ήταν απάντηση του Λουκασένκο στη μέχρι σήμερα αδύναμη πολιτική πίεση και τις άτολμες κυρώσεις της ΕΕ απέναντι στο Μινσκ. Δεν πρέπει να εκπλήσσει ότι ο Λουκασένκο επέλεξε να δράσει σε διεθνές επίπεδο».

Μιλώντας ειδικότερα για την απόφαση να διερευνηθεί το συμβάν της Κυριακής τονίζει ότι για να προχωρήσει η έρευνα «χρειάζεται πολιτική στήριξη, διότι δεν θα βρει σύμφωνη τη Λευκορωσία και η Μόσχα θα προσπαθήσει να τη σαμποτάρει». Για τις κυρώσεις λέει ότι για να ξεφύγει η ΕΕ από τις άτολμες αντιδράσεις θα πρέπει να προστεθούν αρκετά ονόματα στην υφιστάμενη λίστα ατομικών κυρώσεων, ενώ χαρακτηρίζει «σημαντικό και δυνητικά επίμαχο σημείο» τις στοχευμένες οικονομικές κυρώσεις. Επεξηγεί ότι μέχρι σήμερα ορισμένες χώρες της κεντρικής Ευρώπης, ειδικά η Γερμανία, ήταν αντίθετες. «Είναι ανάγκη τώρα να επιβληθούν σκληρότερες κυρώσεις όχι μόνο σε άτομα, αλλά να υπάρχουν επίσης οικονομικές κυρώσεις». Μέχρι σήμερα 88 άτομα και επτά οντότητες βρίσκονται στη λίστα κυρώσεων της ΕΕ κατά της Λευκορωσίας. «Οι σκληρότερες κυρώσεις μπορεί να αποδώσουν ως προς τον στόχο της απελευθέρωσης των περίπου 400 πολιτικών κρατουμένων» τονίζει. Αλλά θεωρεί δύσκολη υπόθεση τον εκδημοκρατισμό της Λευκορωσίας. «Είναι μια εξαιρετικά εδραιωμένη δικτατορία εδώ και χρόνια, έχοντας την πολιτική και οικονομική στήριξη της Μόσχας». Επεξηγεί ότι «η Λευκορωσία είναι ουσιαστικά υπό στρατιωτικό νόμο. Πάνω από 40.000 άτομα έχουν συλληφθεί, χιλιάδες βρίσκονται υπό κράτηση αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για εγκληματικές ενέργειες, δεκάδες χιλιάδες έχουν εγκαταλείψει τη χώρα».

Ο ειδικός του GMF δεν αποκλείει πιθανή εμπλοκή της Μόσχας στην επιχείρηση της Κυριακής, τονίζοντας ότι υπάρχουν έμμεσες αποδείξεις: Τα μηνύματα του συλληφθέντα ότι παρακολουθούνταν από άτομα που μιλούσαν ρωσικά. Η αποβίβαση στο Μινσκ, πέρα των συλληφθέντων, του Προτάσεβιτς και της φίλης του, τριών ατόμων με ρωσικά διαβατήρια και ενός με λευκορωσικό. Την ιστορία της συνεργασίας των λευκορωσικών και ρωσικών μυστικών υπηρεσιών και πρόσφατα στη Μόσχα για τη σύλληψη δύο ατόμων, υποτιθέμενων για σχεδιασμό πραξικοπήματος στη Λευκορωσία. Υπογραμμίζει επίσης ότι οι μυστικές υπηρεσίες του Μινσκ δεν είναι ισχυρές αρκετά για να εκτελέσουν επιχειρήσεις σε χώρες, που βρίσκονται σε απόσταση. «Η Ελλάδα δεν είναι κεντρική χώρα για τη Λευκορωσία. Χρειάζονταν τη βοήθεια Ρώσων» δηλώνει. Στο πλαίσιο αυτό υπογραμμίζει, πάντως, ότι «η Ελλάδα δεν είναι περισσότερο ή λιγότερο ανοιχτή σε ξένες μυστικές υπηρεσίες έναντι άλλων ευρωπαϊκών κρατών» θυμίζοντας τις επιχειρήσεις στο βρετανικό Σάλσμπερι και τη δολοφονία ενός Τσετσένου στο Βερολίνο πριν από δύο χρόνια από ρώσους πράκτορες. «Τέτοιες επιχειρήσεις έχουν γίνει από ανατολικοευρωπαϊκές και κυρίως ρωσικές μυστικές υπηρεσίες σε όλη την ΕΕ. Η πτήση θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει από οποιοδήποτε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα». Παράλληλα, τονίζει ότι «η αντίδραση του έλληνα Πρωθυπουργού ήταν άμεση και έθεσε τις βάσεις για την αντίδραση που είδαμε από την ΕΕ».