Μια ισορροπία

Οι αλλαγές που έφερε το νέο νομοσχέδιο είναι σημαντικές, καθώς πλέον η γονική μέριμνα, περιλαμβάνοντας και την επιμέλεια, θα ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς και θα αφορά τον πυρήνα της ζωής των παιδιών, όλες οι σημαντικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από κοινού! Αυτό δεν σημαίνει ότι απαραίτητα το παιδί θα μένει μισό χρόνο με τον έναν γονέα και μισό χρόνο με τον άλλο. Είναι αλήθεια ότι για να ευδοκιμήσει μια τέτοια κατάσταση θα πρέπει οι συνθήκες διαβίωσης του παιδιού να είναι ευνοϊκές, πράγμα που δεν συμβαίνει συχνά στην καθημερινότητα. Οι γονείς θα πρέπει να μένουν αρκετά κοντά ώστε το παιδί να μην αλλάξει σχολείο κ.λπ. Δύσκολο, αν και όχι αδύνατο, αυτό να επιτευχθεί.

Υπάρχει όμως ιδιαίτερη πρόβλεψη για τον γονιό που δεν θα μένει με το παιδί του. Κι αυτό, καθώς ο γονέας αυτός θα πρέπει να έχει αρκετό χρόνο με το παιδί – προς το συμφέρον του ίδιου του παιδιού – ώστε να μπορεί να βάλει το λιθαράκι του στη διαπαιδαγώγησή του ως γονέας.

Ο χρόνος έρχεται σε άμεση συνάρτηση και με την ποιότητα της σχέσης του γονέα με το παιδί. Ενας γονιός που βλέπει το παιδί του για λίγο, όπως ίσχυε κυρίως για τον γονιό που δεν είχε την επιμέλεια, δεν θα μπορούσε εύκολα – και να ήθελε – να χτίσει αυτή την απαραίτητη σχέση, πρωτίστως για την ομαλή ψυχοσωματική εξέλιξη του παιδιού του.

Κάνω μια παρένθεση για να κατανοήσει και ο αναγνώστης που δεν βρέθηκε μέσα σε ακροατήρια οικογενειακού, που δεν είναι νομικός, κάτι βασικό: στις περιπτώσεις ομαλής εξέλιξης ενός διαζυγίου και συμφωνίας των γονέων τίποτα από όλα αυτά δεν έχει εφαρμογή και η συζήτηση θα ήταν απλώς θεωρητική.

Το πρόβλημα ανακύπτει όταν οι γονείς σε μια συγκρουσιακή κατάσταση, κατά τη διάλυση του γάμου τους, των ονείρων και προσδοκιών τους, με έντονο θυμικό, εργαλειοποιούν τα παιδιά τους, προκειμένου να επιτύχουν δικούς τους αδιευκρίνιστους στόχους ή έστω να δυσκολέψουν απλώς τον έτερο γονέα. Εχουμε πολλάκις δει στις δικαστικές αίθουσες ρωμαϊκή αρένα. Και δικαστές σε ελάχιστο χρόνο να καλούνται να δώσουν… σολομώντεια λύση.

Και εδώ είναι ο ρόλος του νομοθέτη. Αυτές τις περιπτώσεις καλείται να ρυθμίσει, τις δύσκολες. Αυτό το παιδί πρέπει να προστατεύσει.

Και το προστατεύει όχι μόνο διασφαλίζοντας την παρουσία και των δύο γονιών του στη ζωή του αλλά και με έναν άλλο τρόπο:

Οταν ένας γονιός ασκεί τη γονική του μέριμνα καταχρηστικά ή εν τέλει με λάθος στόχευση, με αντικειμενικά κριτήρια, τα οποία λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από τα δικαστήρια, π.χ. όταν δεν καταβάλλει διατροφή, όταν δεν δείχνει σεβασμό στις δικαστικές αποφάσεις, όταν δεν σέβεται τη συμφωνία που έχει κάνει με τον έτερο γονέα, επέρχονται κυρώσεις που μπορεί να φθάνουν και σε αφαίρεση της κοινής πλέον επιμέλειας, προστατεύοντας και έτσι (εκ του αντιθέτου) το παιδί.

Το προστατεύει, επίσης, υποχρεώνοντας τους γονείς του να απευθυνθούν πρώτα σε διαμεσολαβητή και μετά σε δικαστήριο.

Δίνει εν ολίγοις χρόνο, χρόνο που είναι απαραίτητος για να αμβλυνθούν οι πρώτες συγκρουσιακές σκέψεις, να ωριμάσουν οι γονείς μέσα από διαδικασίες που στόχο έχουν την κοινή συνισταμένη για την ευημερία του παιδιού τους.

Επέρχεται πλέον μια ισορροπία ανάμεσα στο συμφέρον των γονέων, στο πρωτίστως επιδιωκόμενο συμφέρον του παιδιού αλλά στο γενικό συμφέρον εξασφάλισης του κράτους δικαίου.

Η Μυροφόρα Στ. Ραφαηλίδου είναι δικηγόρος Αθηνών