Ο ρόλος της Χαμάς

Το πρόσφατο κύμα βίας που ξέσπασε μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, είναι αποτέλεσμα των βαθύτερων πολιτικών εντάσεων που καλλιεργούνται εδώ και χρόνια. Η δυναμική πίσω από τη βία συνδέεται άμεσα και με τους εσωτερικούς διχασμούς καθώς και με την κρίση ηγεσίας και των δύο πλευρών. Στο μεν Ισραήλ, έχουν γίνει τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε δυο χρόνια χωρίς να προκύψει σταθερή κυβέρνηση, ενώ στην παλαιστινιακή πλευρά με απόφαση του Μαχμούτ Αμπάς, αναβλήθηκαν επ’ αόριστιν οι βουλευτικές εκλογές, οι πρώτες που θα διεξάγονταν εδώ και 15 χρόνια. Η Χαμάς κατηγόρησε τον Αμπάς για πραξικόπημα. Θεωρητικά η αναβολή των εκλογών σχετίζεται με το αίτημα του Αμπάς για ισότιμη συμμετοχή όλων των Παλαιστινίων της περιοχής στις εκλογές αλλά η πραγματικότητα αν και δεν ομολογείται δημοσίως είναι η ανησυχία του Αμπάς, όπως εξάλλου και των ΗΠΑ αλλά και του Ισραήλ, περί επανάληψης του ίδιου σκηνικού όπως το 2006, όταν η Χαμάς κέρδισε τις εκλογές.

Η σύγκρουση μεταξύ της Φατάχ και της Χαμάς χρονολογείται από το 2006, όταν η Χαμάς κέρδισε τις εκλογές, τερματίζοντας έτσι την κυριαρχία ετών της Φατάχ. Ακολούθησαν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ τους και για να θυμηθούμε τι ακριβώς είναι η Χαμάς γιατί υπάρχει μια παρανόηση ως προς το αν εκπροσωπεί το σύνολο των Παλαιστινίων ή στο κατά πόσο πραγματικά νοιάζεται για τις απώλειες ανθρώπινων ζωών, το 2008 άνδρες της ασφάλειας της Χαμάς γάζωσαν με τα αυτόματα όπλα τους ορισμένους από τους περίπου 250.000 ανθρώπους που είχαν μαζευτεί για να τιμήσουν τη μνήμη του Γιάσερ Αραφάτ. Η Χαμάς που μετά την επιδρομή των ισραηλινών δυνάμεων στο τέμενος Αλ Ακσα, βρήκε την ευκαιρία να παρουσιαστεί ως η μοναδική δύναμη αντίστασης στην περιοχή πρέπει να τονιστεί ότι θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Στην πραγματικότητα η πολιτική και ψυχολογική απόσταση μεταξύ των περιοχών που ελέγχονται από τη Χαμάς και τη Φατάχ είναι τεράστια. Η Λωρίδα της Γάζας είναι ένα διαφορετικό μέρος, ένα ισλαμικό κράτος πολύ «μακρινό» από την κοσμική Ραμάλα. Στο παρελθόν η Φατάχ απαγόρευσε στη Χαμάς να διανείμει τις εφημερίδες της στη Δυτική Οχθη, και ομοίως, η Χαμάς απαγόρευσε τις ευθυγραμμισμένες με τη Φατάχ εφημερίδες – μια πρακτική που έληξε με το συμφωνία συμφιλίωσης το 2014.

Οσον αφορά τη διακυβέρνηση στη Λωρίδα της Γάζας, η Χαμάς έχει αποτύχει παταγωδώς. Οι παροχές κοινωνικής πρόνοιας είναι πενιχρές, ενώ έχει καταπνίξει κάθε διαφορετική φωνή κλείνοντας και τις ΜΚΟ που προωθούσαν ιδέες που αμφισβητούσαν την ηγεμονία της. Υπήρξε ωστόσο εξόχως αποτελεσματική στη δημιουργία ενός καθεστώτος καταπίεσης και αδικίας.

Ενώ ισχυρίζεται ότι είναι ένα παλαιστινιακό απελευθερωτικό κίνημα που έχει δεσμευτεί στον αγώνα υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατηγορώντας συστηματικά το Ισραήλ για παραβίασή τους, η ίδια η Χαμάς κυβερνά χωρίς σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μια μαφία «ολιγαρχών» της Γάζας κερδοσκοπούσε για πολλά χρόνια από την οικονομία των σηράγγων εις βάρος των πολλών. Συμπερασματικά, πέρα από την όποια στάση του Ισραήλ, εάν η Φατάχ και η Χαμάς δεν γεφυρώσουν τους διχασμούς τους, o δρόμος προς την πολυπόθητη ειρήνη θα παραμείνει κλειστός.

Η Βασιλική Σουλαδάκη είναι διεθνολόγος