«Ομπρέλα ασφάλειας και σταθερότητας»

Τη σημασία των πολυμερών σχημάτων συνεργασίας υπογραμμίζει ο υπουργός Αμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Χαράλαμπος Πετρίδης, με στόχο μία «ομπρέλα ασφάλειας και σταθερότητας», ενόψει και της επικείμενης τριμερούς συνάντησης Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου. Αναφερόμενος στην Αγκυρα, ο κύπριος υπουργός Αμυνας τονίζει στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» ότι επιδιώκει την ένταση και την αποσταθεροποίηση και υπογραμμίζει ότι «η ΕΕ θα πρέπει να λάβει περαιτέρω στοχευμένα μέτρα εις απάντηση της προκλητικής και επιθετικής στάσης της Τουρκίας».

Τριμερής των υπουργών Αμυνας Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου στις 19 Μαΐου. Ποια τα θέματα και πόσο σημαντικά είναι αυτά τα σχήματα συνεργασίας;

Πρόκειται για την τέταρτη τριμερή συνάντηση των υπουργών Αμυνας Κύπρου, Ελλάδας και Αιγύπτου. Ευελπιστώ ότι με την επάνοδο στην κανονικότητα τόσο οι συναντήσεις μας όσο και το ευρύτερο πρόγραμμα των κοινών μας δραστηριοτήτων θα εντατικοποιηθεί. Κατά τη συνάντησή μας θα προβούμε σε ανασκόπηση του προγράμματος αμυντικής συνεργασίας μας και της προόδου που έχει συντελεστεί και θα ανταλλάξουμε απόψεις για την περιφερειακή κατάσταση ασφάλειας, την επικαιρότητα, τις προκλήσεις και απειλές που αντιμετωπίζει κάθε χώρα. Στόχος είναι η περαιτέρω εμβάθυνση της πολιτικής συνεργασίας σε θέματα άμυνας και ασφάλειας και η επικαιροποίηση της αντίληψής μας για την κατάσταση ασφάλειας, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Αφρική και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η τριμερής Κύπρου –  Ελλάδας – Αιγύπτου είναι ένα σχήμα το οποίο υπό περιστάσεις διευρύνεται, όπως για παράδειγμα έγινε πρόσφατα, στην τελευταία αεροναυτική άσκηση Μέδουσα 10 τον Δεκέμβριο του 2020. Εκεί είδαμε να συμμετέχουν για πρώτη φορά με στρατιωτικά μέσα η Γαλλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δείγμα της δυναμικής που εμπεριέχει η συνεργασία. Η διεύρυνση αυτή στη βάση του σεβασμού των κανόνων του διεθνούς δικαίου μπορεί να οδηγεί σε περιφερειακά φόρουμ συνεργασίας.

Η Τουρκία επιδιώκει επαναπροσέγγιση με την Αίγυπτο. Υπάρχει ενδεχόμενο να επηρεάσει τις σχέσεις Κύπρου – Αιγύπτου;

Η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει την ένταση και την αποσταθεροποίηση. Αν δείτε τον χάρτη της περιοχής θα διαπιστώσετε ότι υπάρχει άμεση τουρκική εμπλοκή και παρουσία σε Λιβύη, Συρία, Ιράκ και πιο πρόσφατα με τη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Σ’ αυτά προστίθεται φυσικά η παράνομη τουρκική κατοχή στην Κύπρο και οι προκλητικές ενέργειες που είναι σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο, τις αρχές και αξίες της ΕΕ και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σε ό,τι αφορά την προσέγγιση με την Αίγυπτο, και λαμβάνοντας υπόψη όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η Τουρκία πρέπει να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες. Λευκωσία και Κάιρο έχουν αναπτύξει σημαντικό και βαθύ πλέγμα σχέσεων εμπιστοσύνης, όπως ασφαλώς και η Αθήνα με το Κάιρο, κάτι που υπερβαίνει τα θέματα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πώς είδατε την πενταμερή για το Κυπριακό και τι περιμένετε από την επόμενη συνάντηση;

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσήλθε με στόχο την αναζήτηση κοινού εδάφους που θα επέτρεπε ουσιαστική διαπραγμάτευση. Οι θέσεις και προτάσεις που παρουσίασε αυτό είχαν ως στόχο. Από την άλλη, η προβολή από πλευράς Τουρκίας και Τουρκοκυπρίων της ιδέας των δύο κυρίαρχων κρατών κινείται εκτός κάθε πλαισίου συμφωνίας μέχρι σήμερα και δεν έχει λογική. Η θέση της τουρκικής πλευράς στη Γενεύη δεν ήταν υπέρ της επανένωσης, αλλά της διχοτόμησης. Οι μαξιμαλιστικές αυτές θέσεις δεν συμβάλλουν στη δημιουργία εποικοδομητικού κλίματος πριν από τη διεξαγωγή ουσιαστικών συνομιλιών. Περαιτέρω, η αποστροφή της τουρκικής πλευράς σε ό,τι έχει να κάνει με την ενεργότερο εμπλοκή της ΕΕ στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού αποτελεί ζήτημα που πρέπει να απασχολήσει όσους καλόπιστα ασχολούνται και παρακολουθούν τις εξελίξεις στο Κυπριακό.

Η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί κράτος-μέλος της ΕΕ. Η ενεργός και αποτελεσματική παρουσία της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις μόνο υποβοηθητική μπορεί να είναι για τη διαδικασία. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ προτίθεται να συνεχίσει τις προσπάθειές του με τη σύγκληση ακόμη μιας άτυπης συνάντησης 5+1 το επόμενο διάστημα. Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσω τη Δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του περασμένου Μαρτίου, σύμφωνα με την οποία η εποικοδομητική συνεισφορά της Τουρκίας στη λύση του κυπριακού προβλήματος αποτελεί προϋπόθεση για τη βελτίωση των σχέσεών της με την ΕΕ. Κάτι τέτοιο προφανώς δεν ισχύει και η Τουρκία πρέπει να εγκαταλείψει τις απαράδεκτες θέσεις της και να εμπλακεί στη διαδικασία εποικοδομητικά.

Βλέπετε επιστροφή της Αγκυρας στην πολιτική των προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και ποια τα μηνύματα που θα πρέπει να στείλει η ΕΕ τον Ιούνιο;

Αυτή τη στιγμή υπάρχει αποκλιμάκωση της έντασης, κάτι που προφανώς σχετίζεται τόσο με τις συζητήσεις εντός ΕΕ για την προοπτική επιβολής επιπρόσθετων μέτρων, όσο και με την πρόσφατη άτυπη πενταμερή για το Κυπριακό. Θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι η ΕΕ πρέπει να λάβει περαιτέρω στοχευμένα μέτρα εις απάντηση της προκλητικής και επιθετικής στάσης της Τουρκίας. Ηδη η ΕΕ έχει μεταθέσει την απόφαση για λήψη επιπρόσθετων μέτρων και τώρα, με ορίζοντα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου, τα κράτη-μέλη πρέπει να λάβουν τις σχετικές αποφάσεις.