Μια νέα στρατηγική για τη Λιβύη

Στην παρούσα φάση της λιβυκής κρίσης, οι περιφερειακοί παίκτες έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα για επιρροή έναντι της μεταβατικής κυβέρνησης στην Τρίπολη. Παρόλο που ο νυν πρωθυπουργός της Λιβύης ανήκει στους εκλεκτούς της Αγκυρας στη Δυτική Λιβύη, η ιδιότητά του ως επιχειρηματία και ο (έντονος) ανταγωνισμός των περιφερειακών παικτών υπαινίσσονται πως ο Dbaibah δεν θα αρνείτο απαραιτήτως ένα deal με τον επικρατέστερο πλειοδότη.

Η Ελλάδα αναπροσάρμοσε τη στρατηγική της στη λιβυκή κρίση: από τα ευχολόγια για τη νίκη του υπέργηρου στρατάρχη Χαφτάρ στη Μάχη της Τρίπολης στη σύμπλεξη με τις Αρχές στην Ανατολική και Δυτική Λιβύη. Πώς θα πρέπει, όμως, να κινηθεί η Αθήνα πλέον; Η Αθήνα θα πρέπει να χαράξει μια διττή στρατηγική που θα λαμβάνει υπ’ όψιν τις πραγματικότητες μετά τη Μάχη της Τρίπολης και θα μεγιστοποιεί τα πλεονεκτήματα της χώρας ως κράτους – μέλους της ΕΕ και του Philia Forum.

Αφενός, η ενίσχυση των προϋπαρχόντων δεσμών με τη φιλική Ανατολική Λιβύη και το κοινοβούλιο – πάντοτε σε σύμπνοια και συντονισμό με την Αίγυπτο και τα Εμιράτα.

Αφετέρου, η αξιοποίηση του «Χαρτιού της ΕΕ» στην (υπό την επιρροή της Τουρκίας) Δυτική Λιβύη – πάντοτε σε συνεργασία με την Ιταλία και τη Γαλλία.

Το πρώτο σκέλος της στρατηγικής θα μεταφραστεί σε μια ισχυρή επένδυση (οικονομική, διπλωματική και, γιατί όχι, στρατιωτική) της Ελλάδας στην Κυρηναϊκή – από την εκπαίδευση του LNA από τον ΕΣ έως την υλοποίηση των ενεργειακών (ή άλλων οικονομικών) πρότζεκτ. Το δεύτερο σκέλος της στρατηγικής θα μεταφραστεί σε αξιοποίηση των μοχλών / μηχανισμών της ΕΕ: από τη χρήση του βέτο στην εκταμίευση των χρημάτων του European Neighborhood Instrument (ENI) έως τη συμμετοχή σε μια ειρηνευτική αποστολή της ΕΕ στη Λιβύη (στα πρότυπα της KFOR).

Η Αθήνα, όμως, ΔΕΝ θα πρέπει να επιμείνει μονοδιάστατα στην ακύρωση του (1ου) τουρκολιβυκού μνημονίου περί των θαλάσσιων ζωνών. Τουναντίον, η Αθήνα θα πρέπει να ενώσει τη φωνή της με την ΕΕ και τις ΗΠΑ για την άμεση εκκένωση της χώρας από τους ξένους μαχητές (Τουρκία και Ρωσία). Μόνο μια δημοκρατική, ελεύθερη και σταθερή Λιβύη δίχως εξαρτήσεις ή επιρροές από τις εξωευρωπαϊκές δυνάμεις θα αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για τα συμφέροντα της Ελλάδας και της ΕΕ.

Η λιβυκή κρίση έχει μετέλθει σε νέα φάση – δεν έχει λήξει. Η Ελλάδα πρέπει να χαράξει τη νέα διττή στρατηγική άμεσα και να την προσαρμόζει τακτικά στα νέα δεδομένα. Αλλωστε, στη φύση δεν επιβιώνει ο εξυπνότερος ή ο δυνατότερος, σύμφωνα με τον Δαρβίνο, αλλά ο προσαρμοστικότερος. Το ίδιο συμβαίνει και στη διεθνή πολιτική.

Ο δρ Σπύρος Πλακούδας εργάζεται ως επίκουρος καθηγητής Εθνικής Ασφάλειας στο Rabdan Academy (HAE)