«Οι δυσκολίες πάνε μαζί με το χιούμορ»

Πώς ζει ένας σταντ απ κομίντιαν σε συνθήκη πανδημίας και ειδικά οικογενειάρχης με ξένη συμβία και όλα αυτά;

Ως σταντ απ κομίντιαν ζω δύσκολα. Μου λείπουν πολύ οι παραστάσεις. Η κωμωδία θέλει κοινό. Κοινό που θα έχεις μπροστά σου. Που αν γελάσουν θα τους ακούσεις. Αν δεν γελάσουν θα πεθάνεις λίγο. Δεν γίνεται με κοινό που παρακολουθεί από zoom ή με κοινό που κορνάρει σε κάποιο drive in. Ολα αυτά είναι υποκατάστατα. Τα κάνουμε αλλά θέλω πάρα πολύ να ξανά δω κοινό από κοντά. Ως οικογενειάρχης με δύο μικρά παιδιά ακόμα πιο δύσκολα. Είναι και τα δύο σε μια ηλικία που πρέπει να είναι έξω, να τρέχουν, να κουράζονται. Μέσα στο σπίτι σκαρφαλώνουν τοίχους. Φτιάχνουμε πίστες με εμπόδια μπας και ιδρώσουν λίγο. Πρέπει συνεχώς να δημιουργείς δραστηριότητες για να μην τα πετάξεις μπροστά σε μια οθόνη. Α! Φυσικά έχουμε και τηλεκπαίδευση. Με τη συμβία μου όλα καλά. Σε ευχαριστώ που ρώτησες.

Θεωρείτε πως από όλο αυτό θα βγούμε (αν βγούμε) με περισσότερο ή λιγότερο χιούμορ; Και αλήθεια η τέχνη σας είναι μια μορφή θεσμοποιημένου χιούμορ;

Γενικά εδώ και έναν χρόνο όλοι μας κάνουμε προβλέψεις για τα πάντα. Πότε θα τελειώσει το lockdown, πότε θα έρθουν τα εμβόλια, πότε θα ανοίξουν τα σχολεία κ.λπ. Μπορώ να πω ότι σχεδόν σε όλες τις προβλέψεις μου έχω πέσει έξω. Δεν έχω ιδέα πώς θα βγούμε από αυτό. Λιγότερο χιούμορ βέβαια δεν θεωρώ ότι θα έχουμε. Οι δυσκολίες νομίζω ότι πάνε μαζί με το χιούμορ.

Το stand up comedy είναι μια μορφή παράστασης. Εχει τα δικά του χαρακτηριστικά. Βασικό χαρακτηριστικό βέβαια είναι ότι είναι κωμωδία και συνεπώς πρέπει να κάνεις το κοινό να γελάει. Οταν κάποιος με παίρνει για να κάνω μια παράσταση κάπου και ρωτάει πώς γίνεται και τι χρειάζομαι πάντα λέω το ίδιο πράγμα. Ενα μικρόφωνο για να ακούγομαι, ένα μέρος και φως για να φαίνομαι και αν γίνεται να έχει και κόσμο. Αυτά. Αυτά νομίζω είναι η απλή συνταγή του stand up comedy. Φυσικά υπάρχουν και πολλά ακόμα πράγματα αλλά αυτά είναι τα βασικά.

Εντελώς πρακτικά, και με όρους ιστορικούς, ποια και πότε η πρώτη παράσταση που είδατε και είπατε «θέλω να κάνω και εγώ αυτό το πράγμα»;

Εντελώς πρακτικά βιντεοκασέτα Eddie Murphy και το comedy Special «Raw». Οταν είδα αυτή την παράσταση ήταν απίστευτη στιγμή. Θυμάμαι να το βλέπω και να λέω δεν έχω ξανά γελάσει τόσο δυνατά και τόσο πολύ με κάτι. Επίσης ψάχνοντας μετά ενθουσιάστηκα όταν κατάλαβα ότι τα είχε κάνει όλα μόνος του. Είχε γράψει τα κείμενα, τα παρουσίασε, διάλεξε μέχρι και το ιστορικό κόκκινο δερμάτινο ολόσωμο outfit του.

Σήμερα μπορούμε να μιλάμε για κοινότητα ελληνική σταντ απ κομέντιανς με διακριτά χαρακτηριστικά από το θέατρο για παράδειγμα; Και αλήθεια, ποια η βασική επιρροή σας (π.χ. ΗΠΑ;) ή έλληνες και ξένοι καλλιτέχνες;

Εδώ μπαγάσα έβαλες τρεις ερωτήσεις σε μια. Πάμε να τις δούμε. Υπάρχει ελληνική κοινότητα σταντ απ κομεντί. Είναι μικρή αλλά είναι απίστευτα μεγαλύτερη από αυτό που υπήρχε πριν από 10 χρόνια. Προχωράμε. Δεν ξέρω τι κάνει το θέατρο θέατρο. Αρα δεν ξέρω και αν είναι διαφορετικό το θέατρο από το stand up comedy. Δεν με πολυνοιάζει κιόλας. Θεωρητικές συζητήσεις είναι αυτές. Αν γελάσει ο κόσμος δεν θεωρώ ότι θα κάτσει μετά να αναρωτηθεί αν αυτό που είδε είναι θέατρο ή κάτι άλλο. Σίγουρα βέβαια υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι κοινού που μας λέει όταν έρχεται στις παραστάσεις μας που κάνουμε σε θέατρα ότι είναι η πρώτη φορά που μπαίνει σε θέατρο. Και τελειώνουμε με την τελευταία. Οι επιρροές όταν ξεκινούσα το stand up comedy ερχόντουσαν πιο πολύ με βάση το σε τι είχες πρόσβαση. Εγώ είχα πιο πολύ πρόσβαση αρχικά σε κωμικούς από τις ΗΠΑ μετά ήρθε και το Ηνωμένο Βασίλειο και πλέον με το Netflix τα πάντα. Φυσικά και έλληνες καλλιτέχνες.

Επιθεώρηση, νούμερο, σταντ απ, κωμικός μονόλογος. Πώς ξεχωρίζουν τα εν λόγω είδη και ποιος για εσάς ο ορισμός της τέχνης σας;

Τώρα εδώ με βάζεις να γράψω πράγματα που υπάρχουν σαν ορισμοί στη Wikipedia. Σε φάση ρε συ Λάμπρο βαριέμαι να γκουγκλάρω αν μπορείς κάνε το εσύ και πες μου τι διάβασες. Μια βασική διαφορά ανάμεσα στο stand up comedy και τον μονόλογο σε μια επιθεώρηση είναι ότι στην επιθεώρηση ο μονόλογος είναι συνήθως μέσα από ένα χαρακτήρα. Μια ελληνίδα μάνα, έναν ταξιτζή, ένα παιδί. Στο stand up comedy ο χαρακτήρας είναι ο εαυτός σου. Μια εκδοχή του εαυτού σου για να είμαστε πιο σωστοί. Ο ορισμός της τέχνης μας τώρα. Δεν με τρελαίνει ο όρος τέχνη αλλά το stand up comedy είναι ένας κωμικός διάλογος όπου ο κωμικός μιλάει κατευθείαν στο κοινό (χωρίς 4ο τοίχο) και το κοινό απαντάει με το γέλιο ή τη σιωπή του ή αυτό το κενό βλέμμα που σε καρφώνει και θέλεις να κλάψεις λίγο.

Οταν ξεκινήσατε, ποια ήταν η πρόσληψη της ελληνικής κοινωνίας για το σταντ απ, ένας τύπος που λέει ανέκδοτα όρθιος σε μπαρ της επαρχίας εν μέσω ποτών και αλήθεια προχώρησε το κοινό πια;

Υπήρχαν και υπάρχουν και θα υπάρχουν ακόμα για καιρό παρεξηγήσεις για το stand up comedy. Ναι πολύς κόσμος νόμιζε ότι λέμε ανέκδοτα. Πολύς κόσμος πίστευε ότι τα σκεφτόμαστε εκείνη τη στιγμή τα κείμενά μας. Πολύς κόσμος θεωρούσε ότι αν πάει σε παράσταση stand up comedy θα τον ρεζιλέψουν. Η αντίληψη του κοινού για το τι είναι stand up comedy έχει προχωρήσει πάρα πολύ. Ακραία πολύ. Είναι άλλωστε και μια μορφή θεάτρου που εδώ και 10 χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία. Κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι κωμικοί, όλο και περισσότερες παραστάσεις, όλο και περισσότερες περιοδείες και φυσικά όλο και περισσότερο κοινό. Ενα κοινό που πλέον δεν είναι κάποιοι νέοι που ψάχνουν κάτι διαφορετικό αλλά ένα κοινό όλων των ηλικιών.

Θα σας πω τρία ονόματα. Εντι Μέρφι (σαν σταντ απ). Τζίμης Πανούσης. Χάρρυ Κλυνν. Οι τελευταίοι δύο, και πλέον αείμνηστοι, καθόρισαν ένα μέρος και αυτού που κάνετε;

Εντι Μέρφι τα είπαμε και πιο πάνω. Ο άνθρωπος που αγαπούσα ούτως ή άλλως μέσα από τις ταινίες του και που λάτρεψα όταν είδα το stand up comedy του. Χάρρυ Κλυνν τώρα. Πρακτικά αυτός είναι η πρώτη μου επαφή με το είδος. Οταν ήμουν μικρός άκουγα τις κασέτες του κάθε βράδυ. Απλά τότε δεν ήξερα ότι αυτό ήταν stand up comedy. Τζίμης Πανούσης. Καταπληκτικός. Αστείος άνθρωπος. Προφανώς και έχουν καθορίσει ένα κομμάτι αυτού που κάνουμε. Είναι μέρος μιας ας το πούμε ιστορίας του είδους. Βέβαια το stand up comedy σήμερα με αυτό που κάνανε αυτοί οι δύο είναι λογικό να είναι πολύ διαφορετικό.

Η πιο δύσκολη στιγμή σας εν ώρα παράστασης, πώς τη θυμάστε; Για παράδειγμα, κακή αντίδραση θεατή κ.λπ.

Θεωρώ ότι είχα πάρα πάρα πάρα πολλές δύσκολες στιγμές σε παραστάσεις. Θα έλεγα ότι τα πρώτα 3 χρόνια μου στον χώρο ήταν μια τεράστια δύσκολη στιγμή. Πρόσφατα κάναμε και μια σειρά από συζητήσεις στο κανάλι μου στο YouTube με τίτλο «Comedy Talk» όπου πρακτικά συζητάμε με κωμικούς κατά βάση δύσκολες στιγμές σε παραστάσεις.