Η άρνηση της ατομικής ευθύνης

Πριν από μερικές μέρες, περί τους χίλιους νέους συγκεντρώθηκαν σε χώρο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) σε ένα μεγάλο πάρτι που κράτησε ώρες. Το υπαγόρευε η νεότητα, αλλά και η επανάσταση – μετά τον νόμο Κεραμέως, το ΑΠΘ είναι το πρώτο πανεπιστήμιο η ακαδημαϊκή αρχή του οποίου φώναξε την Εισαγγελία για να εκκενώσει κατάληψη, άρα πρέπει να μάθουν όλοι ότι η επαναστατημένη νεολαία είναι το αφεντικό, στους αγώνες και στα γλέντια.

Καθημερινά, στις πλατείες συνωστίζονται εκατοντάδες νέοι (και λιγότερο νέοι) για ένα ποτό – ή και περισσότερα. Είναι όπως στα υπαίθρια μπαρ το καλοκαίρι, με τη διαφορά ότι οι συγκεντρώσεις αυτού του τύπου γίνονται ακόμα κι όταν δεν είναι καλός ο καιρός. Είναι οι κουρασμένοι από την κλεισούρα των μέτρων για την πανδημία, δεν αντέχουν άλλο, τους λείπει λίγη κοινωνική ζωή.

Διαδηλώσεις. Διοργανώνονται από τις ίδιες πάνω-κάτω μερικές χιλιάδες ανθρώπους: δικαιωματιστές, αυτόκλητους ευαίσθητους, νεολαίους της Αριστεράς, την ΚΝΕ και το ΠΑΜΕ, φοιτητικούς συλλόγους, συνδικαλιστές, και φυσικά τον χώρο της αποκαλούμενης πληθυντικής Αριστεράς. Χόμπι όλων αυτών είναι σε κανονικές συνθήκες να ταλαιπωρούν όσους μετακινούνται στις πόλεις, ώστε να γίνει αισθητή η παρουσία τους. Τελευταία, οι κινητοποιήσεις, ως μέτρο πάλης, έχουν αναβαθμισθεί σε υγειονομικό σαμποτάζ. Μια «antifa» αφίσα μάλιστα έχει το μήνυμα, εξεγερσιακό και ψεκασμένο ταυτόχρονα: «Διαδήλωση ενάντια στη νέα κανονικότητα».

Χθες, στον Αγιο Στέφανο, έγινε η κηδεία ενός αρχιμανδρίτη. Τα επιδημιολογικά δεδομένα απαγορεύουν τον συνωστισμό. Αλλά οι πιστοί ήθελαν να τον αποχαιρετίσουν στο τελευταία ταξίδι του, γι’ αυτό άνθρωποι όλων των ηλικιών κατέκλυσαν το νεκροταφείο, χωρίς να τηρούν τις αποστάσεις ασφαλείας, πολλοί και χωρίς μάσκες.

Καθημερινά, στα μαγαζιά σπρώχνονται πολλοί. Μεγάλο είναι το ποσοστό όσων δεν φορούν μάσκες, ή δεν τις φορούν σωστά, όσων δεν κρατούν αποστάσεις, όσων δεν νοιάζονται αν υπάρχει πανδημία. Οχι από κούραση αλλά από αδιαφορία – και από την υπεροψία ότι οι απρόσβλητοι είμαστε εμείς.

Κάποιοι γιατροί και μέρος του νοσηλευτικού προσωπικού εξασκούν το δύσκολο επάγγελμά τους ενώ έχουν αρνηθεί να κάνουν εμβόλια. Δυστυχώς, η επιλογή αυτή έχει συνέπειες – κυρίως σε βάρος ασθενών τους, πολλοί από τους οποίους έχουν πληρώσει τις ιδιαίτερες πεποιθήσεις των θεραπόντων τους.

Ολες οι παραπάνω συμπεριφορές έχουν το ίδιο αποτέλεσμα: την αύξηση των μολύνσεων από τον κορωνοϊό, την έξαρση της πανδημίας, την πίεση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και τις γεμάτες ΜΕΘ με διασωληνωμένους ασθενούντες, κάποιοι από τους οποίους δεν θα τα καταφέρουν. Κάποιοι από αυτούς που δεν θα τα καταφέρουν είναι γονείς μας, συγγενείς και φίλοι, άνθρωποι που μας μοιάζουν – όχι όλοι ηλικιωμένοι, όχι όλοι με συνοδά νοσήματα.

Τι ενώνει όλες τις συμπεριφορές που περιέγραψα; Η άρνηση της ευθύνης των ατόμων απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Η κοινωνική ασυνειδησία. Η αδιαφορία για τους άλλους – για τους δικούς τους και, ασφαλώς, για το κοινωνικό σύνολο. Ο κατακερματισμός της κοινωνίας σε ζώνες και η αδιαφορία για ό,τι βρίσκεται εκτός της στενής ζώνης που αφορά τα άτομα και τις μικρές ομάδες δικών τους ανθρώπων – συγγενικά, φιλικά ή επαγγελματικά.

Η ελληνική κοινωνία δεν συγκροτείται από επιμέρους υπευθυνότητες. Σε μεγάλη κλίμακα, πολλοί προσπαθούν να πετάξουν από πάνω τους την υποχρέωση να σκεφτούν το σύνολο. Ετσι έμαθαν στην οικογένεια, στο σχολείο, στο κόμμα. Είναι μια χρεωκοπία, και την πληρώνουμε.