Η εύθραυστη ηγεμονία του δολαρίου

Το ισχυρό δολάριο ΗΠΑ συνεχίζει να κυριαρχεί στις παγκόσμιες αγορές. Ωστόσο, η κυριαρχία του μπορεί να είναι πιο εύθραυστη από ό,τι φαίνεται, επειδή οι αναμενόμενες μελλοντικές αλλαγές στο καθεστώς συναλλαγματικών ισοτιμιών της Κίνας είναι πιθανό να προκαλέσουν σημαντική αλλαγή στη διεθνή νομισματική τάξη.

Για πολλούς λόγους, οι κινεζικές Αρχές πιθανότατα κάποια στιγμή θα σταματήσουν να συνδέουν το γουάν με ένα καλάθι νομισμάτων και θα στραφούν σε ένα σύγχρονο καθεστώς στόχευσης του πληθωρισμού, βάσει του οποίου επιτρέπουν στη συναλλαγματική ισοτιμία να κυμαίνεται πολύ πιο ελεύθερα, ειδικά έναντι του δολαρίου. Οταν συμβεί αυτό, αναμένεται το μεγαλύτερο μέρος της Ασίας να ακολουθήσει την Κίνα.

Σε εύθετο χρόνο, το δολάριο, το οποίο είναι σήμερα το νόμισμα στήριξης περίπου για τα δύο τρίτα του παγκόσμιου ΑΕΠ, θα μπορούσε να χάσει σχεδόν τη μισή επιρροή του. Ο αντίκτυπος μιας τέτοιας αλλαγής θα μπορούσε να είναι σημαντικός. Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν επιθετικά τη χρηματοδότηση του ελλείμματος για να καταπολεμήσουν τις οικονομικές καταστροφές του COVID-19, η βιωσιμότητα του χρέους της χώρας μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Το μακροχρόνιο επιχείρημα για ένα πιο ευέλικτο κινεζικό νόμισμα είναι ότι η Κίνα είναι απλά πολύ μεγάλη για να αφήσει την οικονομία της να χορεύει σύμφωνα με τον ρυθμό της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, ακόμα κι αν οι κινεζικοί έλεγχοι κεφαλαίου παρέχουν κάποια διασφάλιση.

Το ΑΕΠ της Κίνας ξεπέρασε αυτό των ΗΠΑ το 2014 και εξακολουθεί να αυξάνεται πολύ πιο γρήγορα από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, καθιστώντας την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία συναλλαγματικών ισοτιμιών όλο και πιο επιτακτική. Ενα πιο πρόσφατο επιχείρημα είναι ότι η μεγάλη επιρροή του δολαρίου επιτρέπει στην αμερικανική κυβέρνηση να έχει υπερβολική πρόσβαση σε παγκόσμιες πληροφορίες συναλλαγών. Αυτό προκαλεί επίσης μεγάλη ανησυχία στην Ευρώπη.

Είναι κακό τρία παγκόσμια νομίσματα – το ευρώ, το γουάν και το δολάριο – να βρίσκονται στο επίκεντρο; Οχι, εκτός από το ότι ούτε οι αγορές ούτε οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής φαίνονται αυτή τη στιγμή προετοιμασμένοι για μια τέτοια μετάβαση. Τα επιτόκια δανεισμού της κυβέρνησης των ΗΠΑ σχεδόν σίγουρα θα επηρεαστούν, αν και ο πολύ μεγάλος αντίκτυπος θα μπορούσε να αφορά τους εταιρικούς δανειολήπτες, ειδικά στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Σήμερα, φαίνεται να είναι κανόνας πίστης μεταξύ των πολιτικών των ΗΠΑ και πολλών οικονομολόγων ότι η όρεξη του κόσμου για χρέος σε δολάρια είναι ουσιαστικά άσβεστη. Ωστόσο, ο εκσυγχρονισμός των ρυθμίσεων συναλλαγματικής ισοτιμίας του νομίσματος της Κίνας θα μπορούσε να καταφέρει επώδυνο πλήγμα στο δολάριο.

Ο Κένεθ Ρογκόφ είναι καθηγητής Οικονομικών και Δημόσιας Πολιτικής στο Harvard University. Διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 2001 έως το 2003