Μάχες χαρακωμάτων ενός θλιβερού παρελθόντος

Αναρωτηθήκατε ποτέ ποιες ιδέες αντιπαρατίθενται σήμερα στο ελληνικό πανεπιστήμιο; Εξι ώρες κράτησε η συζήτηση στη Σύγκλητο του ΑΠΘ για το αν θα έπρεπε να καταδικαστεί η κατάληψη της πρυτανείας ή η επέμβαση της Αστυνομίας. Τα τελευταία χρόνια το ΑΠΘ έχει βιώσει με οδυνηρό τρόπο τρεις πολυήμερες καταλήψεις του κτιρίου διοίκησης: το 2002 για 22 μέρες, το 2009 για άλλες 22 και το 2012 για 74, οπότε και επενέβησαν ξανά τότε οι δυνάμεις της τάξης. Ηταν επί πρυτανείας Μυλόπουλου, τον οποίο αποκάλεσαν επίσης «Σδράκα», αν και «ημέτερο», στον Παπαϊωάννου θα ορρωδούσαν; Σαν να μην πέρασε μια μέρα λοιπόν.

Οσο για την ημερήσια κατάληψη της πρυτανείας (πώς λέμε ημερήσια εκδρομή; Κάτι τέτοιο), αυτή κατάντησε μια τελετουργία πλέον στο ΑΠΘ κάθε φορά που τριάντα νοματαίοι εννοούν να διαμαρτυρηθούν με αυτόν τον τρόπο, χωρίς να διανοηθεί ποτέ κανείς να αντιδράσει. Σεβόμενοι δε την τελετή, οι προσερχόμενοι στη δουλειά τους το πρωί υπάλληλοι απολαμβάνουν ησύχως τον καφέ τους στο διπλανό κυλικείο της Νομικής, μέχρι να δοθεί το σύνθημα να πάνε σπίτια τους. Το βγάλαμε και σήμερα το μεροκάματο…

Είναι τραγικό να διαπιστώνει κανείς πως ο κοινός παρονομαστής των βασικών παραδοχών μας μικραίνει αντί να μεγαλώνει στα ΑΕΙ. Είναι θλιβερό πως και σήμερα ακόμη εξακολουθούν να αντιπαρατίθενται στον χώρο του πανεπιστημίου απόψεις όπως η νομιμοποίηση της ανυπακοής των καταλήψεων, από τη μια μεριά, και ο σεβασμός της ελεύθερης πρόσβασης στο πανεπιστήμιο, από την άλλη.

Και εμείς, απαυδισμένοι, δίνουμε κάθε φορά την ίδια μάχη, παρασυρόμενοι από την ατζέντα που μας θέτουν οι δυνάμεις του χθες. Αυτή, όμως, δεν είναι αντιπαράθεση ιδεών για το παρόν και το μέλλον του πανεπιστημίου, αλλά μάχη χαρακωμάτων με το θλιβερό παρελθόν μας.

Στην αντιπαράθεση αυτή δεν πρέπει να παρασυρθούμε αυτή τη φορά. Πρέπει ν’ αφήσουμε πίσω μας την αντιπαλότητα με τους παλιούς όρους και εκφραστές της και ν’ ανακαλύψουμε μια νέα αντιπαλότητα που έχει να κάνει με την πορεία του πανεπιστημίου στο μέλλον: Ποιο πανεπιστήμιο θέλουμε, άραγε, για το μέλλον των παιδιών που εκπαιδεύουμε και της χώρας που υπηρετούμε; Με ποια μέσα θα το πετύχουμε; Ποιες είναι οι προτεραιότητές μας; Ποιος πρέπει να ‘ναι ο ρόλος του κράτους; Πώς θα δείξουμε στην κοινωνία ότι ένα άλλο πανεπιστήμιο της αξίζει, αν δεν αποδείξουμε σε εμάς τους ίδιους ότι ένα άλλο πανεπιστήμιο μας ταιριάζει; Τέτοιες αντιπαραθέσεις χρειαζόμαστε και όχι τις μάχες χαρακωμάτων που μας υποχρεώνουν να δίνουμε κάθε φορά οι δυνάμεις εκείνες που έχουν οριστικά νικηθεί τόσο στην πανεπιστημιακή κοινότητα όσο και στην κοινωνία.

Ο Παναγιώτης Γκλαβίνης είναι καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ