«Δεν θέλουμε άλλη Μόρια»

Οριστικοποιείται η συμφωνία μεταξύ Κομισιόν και ελληνικής κυβέρνησης για το νέο κέντρο υποδοχής Μεταναστών στη Λέσβο, προαναγγέλλει μέσω της συνέντευξής της στα «ΝΕΑ» η επίτροπος Μετανάστευσης Ιλβα Γιόχανσον. Το πολυαναμενόμενο νέο ΚΥΤ περιλαμβάνεται στο σχέδιο, συνολικής κοινοτικής χρηματοδότησης πάνω από 250 εκατ. ευρώ, για την κατασκευή πέντε αναβαθμισμένων κέντρων υποδοχής στην Ελλάδα. Στόχος της Κομισιόν είναι «να μην υπάρξει άλλη Μόρια» τονίζει η αρμόδια επίτροπος, η οποία θα μεταβεί στη Λέσβο για να δει «ιδίοις όμμασι ποια είναι η κατάσταση στο προσωρινό κέντρο» στο πλαίσιο διήμερης επίσκεψής της στη χώρα στις 29 και 30 Μαρτίου.

«Καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια για να βελτιώσουμε την κατάσταση στις προσωρινές υποδομές με καλύτερη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, με περιφράξεις, καλύτερα ντους. Η δουλειά είναι εντατική και η αναπληρώτρια διευθύντρια της DG Home και επικεφαλής της ειδικής task force, που συστήσαμε μετά τη φωτιά στη Μόρια, είναι σήμερα στη Λέσβο. Το σημαντικότερο είναι ότι βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο οριστικοποίησης της συμφωνίας για τα πέντε νέα κέντρα υποδοχής, συνολικής χρηματοδότησης πάνω από 0,25 δισ. ευρώ, κάτι που αποτελεί σημαντικό βήμα αλληλεγγύης για να βελτιωθεί η κατάσταση υποδοχής βάσει ευρωπαϊκών στάνταρντ για τους μετανάστες και να διασφαλίσουμε παράλληλα ότι η κατάσταση είναι βιώσιμη για τους κατοίκους στα νησιά. Δεν θέλουμε άλλη Μόρια» τονίζει η κυρία Γιόχανσον. Στόχος της επιτρόπου είναι τα νέα κέντρα σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο (τα τελευταία ήδη κατασκευάζονται) να είναι έτοιμα πριν ξεκινήσει ο επόμενος χειμώνας.

Οι επιστροφές. Η συζήτηση με τη σουηδή επίτροπο περνά στο αίτημα του υπουργού κ. Νότη Μηταράκη για τις επιστροφές 1.500 μεταναστών στην Τουρκία και 500 περίπου σε άλλες χώρες. «Εθεσα, όπως και άλλοι συνάδελφοί μου, το ζήτημα των επιστροφών στον τούρκο υπουργό Εξωτερικών υποστηρίζοντας ότι είναι σημαντικό, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και την ΕΕ συνολικά, να εκκινήσουν τις επιστροφές από τα ελληνικά νησιά» επεσήμανε η κυρία Γιόχανσον, αναφερόμενη στην επίσκεψη Τσαβούσογλου στις Βρυξέλλες στο τέλος Ιανουαρίου. «Το ισχυρό μας μήνυμα ήταν ότι η κίνηση αυτή θα είναι η πιο απτή ένδειξη της δέσμευσης της Τουρκίας έναντι της δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας και έναντι της συζήτησης για τη θετική ατζέντα». Οι επιστροφές στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά όσο και η μετεγκατάσταση Σύρων από την Τουρκία σε χώρες της ΕΕ, που προβλέπεται στη δήλωση ΕΕ – Τουρκίας, είχε σταματήσει λόγω της πανδημίας, αλλά η ΕΕ ξεκίνησε πάλι τις μετεγκαταστάσεις τον περασμένο Αύγουστο, φτάνοντας ήδη σε 2.500 άτομα, επεξηγεί η αρμόδια επίτροπος. «Το ισχυρό μου μήνυμα προς τον τούρκο υπουργό ήταν ότι πρόκειται για ζήτημα της ΕΕ και θα πρέπει να αρχίσουν πάλι οι επιστροφές». Υπήρξε δέσμευση από την πλευρά του Τσαβούσογλου, τη ρωτάμε; «Οχι, αλλά πιέζουμε ακόμη» απάντησε η κυρία Γιόχανσον. Στο πλαίσιο της νέας θετικής ατζέντας που επεξεργάζεται η ΕΕ και εν αναμονή της έκθεσης από τον Ζοζέπ Μπορέλ στα μέσα Μαρτίου για την Τουρκία, η κυρία Γιόχανσον θεωρεί ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η συνεργασία στο Μεταναστευτικό με την Αγκυρα. «Είναι σημαντικό, όμως, να δέχονται τις επιστροφές και να σταματήσουν τους διακινητές». Σχετικά με το έτερο ελληνικό αίτημα των 500 επιστροφών μέσω Frontex η κυρία Γιόχανσον τονίζει ότι «οι διαπραγματεύσεις πρέπει να γίνουν από τα κράτη-μέλη και να διασφαλιστεί ότι οι χώρες στις οποίες θα επιστρέψουν οι μετανάστες δέχονται τα σχετικά έντυπα», επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι οι επιστροφές έχουν ατονήσει λόγω πανδημίας. Θυμίζει και το πρόγραμμα εθελοντικών επιστροφών, το οποίο είχε ανακοινώσει στην τελευταία της επίσκεψη στην Ελλάδα λίγο πριν από την πανδημία, το οποίο έχει ήδη φτάσει τις 2.500 επιστροφές, με πάνω από 500 από τα νησιά.

Η Frontex. Ποια η θέση της σχετικά με τις επικρίσεις για απωθήσεις μεταναστών με εμπλοκή Frontex; «Μόλις είχαμε τις πρώτες πληροφορίες από δημοσιεύματα τον περασμένο Οκτώβριο, ζήτησα από τον εκτελεστικό διευθυντή του Οργανισμού να διαλευκάνει την υπόθεση. Δεν το έχει κάνει ακόμη. Ελπίζω ότι θα το κάνει σύντομα και ότι ο Οργανισμός δεν θα εμπλέκεται. Το ζήτημα έδειξε ότι υπάρχουν αδυναμίες στη Frontex και στην ικανότητά της να ανταποκριθεί στις αρμοδιότητές της» τονίζει η αρμόδια επίτροπος. Αναφέρεται σε παραδείγματα μη πρόσληψης στελεχών απαραίτητων για τη λειτουργία του Οργανισμού. «Πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως. Υπεύθυνος είναι ο εκτελεστικός διευθυντής και το συμβούλιο του Οργανισμού και θα πρέπει να δράσουν άμεσα. Χρειαζόμαστε μια ισχυρή, αξιόπιστη και διαφανή Frontex» τονίζει. Επισημαίνει ότι οι επικρίσεις για απωθήσεις δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά και άλλα κράτη-μέλη. «Στην Ελλάδα έχουμε πληροφορίες από αξιόπιστες πηγές ότι μετανάστες ξυλοκοπούνται και απωθούνται. Δεν είναι αποδεκτό. Το ζήτημα έχει θέσει πολλές φορές και σε εμένα η ύπατη αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Το έχω θέσει στις ελληνικές αρχές. Τα σύνορά μας χρειάζονται προστασία, το ίδιο και οι κοινοί μας κανονισμοί και αξίες. Εχουμε λάβει ανησυχητικές αναφορές από αξιόπιστες πηγές. Σήμερα έλαβα επιστολή από ευρωβουλευτές για συγκεκριμένες περιπτώσεις» λέει δείχνοντας την επιστολή που βρίσκεται στο γραφείο της. «Πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να λάβει σοβαρά τις αναφορές και να τις ερευνήσει».

Τα «αγκάθια». Για το νέο σύμφωνο για το Μεταστατικό η αρμόδια επίτροπος εκτιμά ότι υπάρχει εποικοδομητική προσέγγιση από τα κράτη-μέλη, αλλά οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά παγώσει, αποδίδοντας την έλλειψη προόδου στο ότι δεν γίνονται συναντήσεις των αρμοδίων υπουργών σε φυσική μορφή εξαιτίας της πανδημίας. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το έγγραφο συζήτησης που παρουσίασε η πορτογαλική κυβέρνηση, που βρίσκεται στην προεδρία της ΕΕ το τρέχον εξάμηνο, προτείνοντας περισσότερη ευελιξία στο σκέλος της υποχρεωτικής αλληλεγγύης η κυρία Γιόχανσον εκτιμά ότι «η υποχρεωτική αλληλεγγύη πρέπει να επιδεικνύεται πραγματικά προς τα κράτη-μέλη που είναι σε πίεση. Οταν είσαι σε πίεση πρέπει να μπορείς να αποταθείς στον μηχανισμό υποχρεωτικής αλληλεγγύης».