Το ιδιωτικό χρέος

Ενας από τους πολλούς πονοκέφαλους που έχει αυτή την περίοδο η κυβέρνηση, είναι τι θα γίνει μετά την πανδημία με το ιδιωτικό χρέος. Εκτός των παλαιών βαρών, τεράστια ποσά έχουν ήδη δοθεί ως δανεικά προς ενίσχυση των πληττόμενων επιχειρήσεων και τα περισσότερα ήδη θεωρείται δεδομένο ότι δεν θα επιστραφούν. Οταν τα δανεικά αφορούν το κράτος, όπως το παράδειγμα της επιστρεπτέας προκαταβολής, τότε είναι δικαίωμά του να κάνει ό,τι θέλει. Μπορεί να χαρίσει ένα μέρος ή να ρυθμίσει το υπόλοιπο. Η όποια απόφαση καλείται να λάβει υπόψη τις δημοσιονομικές αντοχές. Τα υπόλοιπα εναπόκεινται στην κρίση των ψηφοφόρων.

Οταν ωστόσο τα δανεικά αφορούν τις τράπεζες, δηλαδή ιδιωτικούς οργανισμούς, το θέμα μπλέκεται. Προφανώς ρυθμιστής πολλών πραγμάτων που τις αφορά είναι το κράτος, αν και επόπτες είναι εδώ και πολλά χρόνια οι υπηρεσίες της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη. Οι διοικήσεις των τραπεζών ωστόσο δίνουν λόγο επίσης στους μετόχους τους και βέβαια από τη φύση των συγκεκριμένων εταιρειών στους καταθέτες τους, που τους εμπιστεύονται τις αποταμιεύσεις τους.

Αρα η συζήτηση για το πώς θα αντιμετωπισθούν οι καθυστερήσεις στις οφειλές των δανειοληπτών, δεν μπορεί να γίνεται χωρίς τις τράπεζες. Δεν χωρούν σε αυτή την περίπτωση μονομερείς ενέργειες. «Σταματάω» για παράδειγμα για ένα μεγάλο διάστημα, τις αναγκαστικές εκτελέσεις ή τους πλειστηριασμούς. Ακόμα και στην αντικειμενικά δύσκολη συγκυρία της πανδημίας. Οι τράπεζες δεν διαθέτουν άλλα εργαλεία για να εξασφαλίσουν τη διατήρηση μιας κάποιας ηθικής των πληρωμών, χωρίς τον «μπαμπούλα» των νομικών ενεργειών.

Ειδικά στην περίπτωση που ήδη έχει συμφωνηθεί όχι ένα, αλλά σχεδόν τρία πλαίσια για τους πληττόμενους όχι μόνο της πανδημίας, αλλά και της προηγούμενης κρίσης. Πρώτα από όλα το νέο πτωχευτικό πλαίσιο που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Μαρτίου για τις επιχειρήσεις και την 1η Ιουνίου για τους ιδιώτες και προστατεύει τους ευάλωτους. Το μεταβατικό Γέφυρα 1 στο οποίο έχουν ενταχθεί 110.000 νοικοκυριά με επιδότηση δόσης και έρχεται το Γέφυρα 2 στο οποίο θα ενταχθούν ελεύθεροι επαγγελματίες.

Αν η κυβέρνηση κρίνει ότι το πλαίσιο προστασίας που έχει δημιουργήσει δεν προστατεύει τους αδύναμους, τους χτυπημένους από την κρίση, ας φτιάξει άλλο.

Η οριζόντια ωστόσο αναστολή κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης και μάλιστα με χρονικό ορόσημο έως τις 15 Μαρτίου, σημαίνει πρακτικά ότι κανένας νέος πλειστηριασμός δεν προλαβαίνει να προγραμματιστεί πριν από τις τελευταίες μέρες του έτους. Οχι απαραίτητα για να γίνει. Ελάχιστοι σε αυτή την κατάσταση της αγοράς ολοκληρώνονται. Αλλά ως φόβητρο. Δεδομένου μάλιστα ότι τυγχάνουν προστασίας οι πραγματικά χτυπημένοι από την κρίση, να υπάρχει ένα αντικίνητρο για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές. Αυτούς που κατ’ επάγγελμα αθετούν τις υποχρεώσεις τους.

Το θέμα ξεπερνά τα όρια των τραπεζικών χρεών. «Μολύνει» και τη λειτουργία της αγοράς. Επιχειρήσεις που πάνε καλά, έχουν μεγάλα κέρδη και στην πανδημία, μπορούν να αθετήσουν την εξυπηρέτηση των χρεών τους, χωρίς καμία επίπτωση. Ο πειρασμός είναι μεγάλος. Επηρεάζει όμως και τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις. Η αύξηση των κόκκινων δανείων, μειώνει τις δυνατότητες των τραπεζών για νέα δάνεια. Δεν θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν δηλαδή την ανάπτυξη της οικονομίας, τη στιγμή που αυτή θα το χρειάζεται περισσότερο…