Υγιής αδυναμία

Ούτε στην Κίνα, ούτε στη Ρωσία, στην Τουρκία ή άλλη λιγότερο ή περισσότερο ανελεύθερη χώρα θα μπορούσε να συμβεί αυτό που έγινε στις ΗΠΑ: να υπογράψουν και οι δέκα ζώντες πρώην υπουργοί Άμυνας κοινή δήλωση με την οποία καλούν τους στρατιωτικούς να μη στηρίξουν τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να ανατρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα – να προσπαθούν δηλαδή να εμποδίσουν την χρήση βίας στον πολιτικό ανταγωνισμό. Στις χώρες αυτές οι υπουργοί είτε δεν έχουν τέτοιες ευαισθησίες είτε φοβούνται πως ο επίδοξος πραξικοπηματίας θα τους συλλάβει, πριν ή μετά το πραξικόπημα.

Ήταν όμως αδιανόητο πριν 4-5 χρόνια ότι στην αρχαιότερη σύγχρονη δημοκρατία θα συνασπίζονταν όλοι εναντίον του απερχόμενου προέδρου για να την προστατέψουν. Αυτός απαντά στο τουίτερ «μόνος μου και όλοι σας, σας έχω!» και  απευθύνει την πρόσκληση «ή εμείς ή αυτοί – μαζί μπορούμε να τους ανατρέψουμε» στους ακροδεξιούς που μαζεύει στις διαδηλώσεις υπέρ της παραμονής του στην εξουσία. Ταυτόχρονα απαιτεί από πολιτειακούς υπουργούς «να του βρουν» ψήφους για να ανατρέψει το αποτέλεσμα και από τον αντιπρόεδρο Μάικ Πενς να το ακυρώσει στο κογκρέσο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ο μόνος που ονειρεύεται ισόβια εξουσία,  όμως το αμερικανικό σύστημα πολλαπλών ελέγχων και ισορροπιών σε εθνικό και πολιτειακό επίπεδο  τον εμποδίζει. Για τούτο υπάρχει το πολύπλοκο σύστημα εκλογής προέδρου με ενδιάμεσους πολιτειακούς εκλέκτορες, για τούτο όλες οι πολιτείες έχουν ίσο μερίδιο στην εξουσία που ασκεί η ισχυρή γερουσία, για τούτο είναι η μοναδική χώρα με πληθυσμό εκατοντάδων εκατομμυρίων που κυβερνάται δημοκρατικά, για τούτο έχουν άδικο όσοι προτείνουν εκλογή προέδρου με άμεση ψηφοφορία: την καταμέτρηση των ψήφων θα την είχε κάνει ένας υπουργός του Ντόναλντ Τραμπ και όχι πενήντα πολιτειακοί.

Οι τοπικές πολιτειακές πολιτικές ελίτ αδιαφορούν για το τι κάνουν οι ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο ή στην Άπω Ανατολή, προστατεύουν όμως ζηλότυπα την εξουσία τους και δεν έχουν καμιά διάθεση να την παραδώσουν στον όποιο Τραμπ. Αυτό προστατεύει αφενός τη δημοκρατία από την εξουσιαστική βουλιμία, αφετέρου την «κοινωνία των πολιτών» από την κυριαρχία της πολιτικής σε κάθε κοινωνική δραστηριότητα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι ασθενέστερος στο εσωτερικό της χώρας του από τον Έλληνα πρωθυπουργό και οποιονδήποτε άλλον ηγέτη ευρωπαϊκής χώρας – πλην ίσως της Ελβετίας- αλλά αυτό δεν εμπόδισε την Ελβετία και την Αμερική να προοδεύσουν.

Θέλω να πω, δεν πρέπει να φοβόμαστε την αποδυνάμωση της ελληνικής πολιτικής ελίτ αλλά να την επιδιώκουμε – για τον επιπλέον λόγο ότι ιστορικά στη χώρα μας οι πολιτικοί νοοτροπίας Τραμπ δίνουν τον τόνο.