Σαν καθαρτήρια γιορτή

Τύχη παράξενη ενώνει τη δοκιμασία και τη λύτρωση μέσα στον ίδιο χρόνο, και αυτός να μην είναι άλλος από τα διακόσια χρόνια της εθνικής Επανάστασης. Χρόνος έτσι και αλλιώς συμβολικός, που αποκτά όμως ισχυρότερους ακόμα συμβολισμούς και συναισθηματικές φορτίσεις. Συνήθιζαν πάντα οι ανθρώπινες κοινότητες μετά από επιδημίες, λοιμούς και καταστροφές να απελευθερώνουν το πιεσμένο συλλογικό συναίσθημα με γιορτές κάθαρσης και αναγέννησης. Σε αυτή τη συγκυρία, η επέτειος του 2021 δίνει τη δυνατότητα στην ελληνική κοινωνία να συνδυάσει τη γιορτή με τον αναστοχασμό και τη νέα αυτογνωσία. Τη γιορτή για την αποκατάσταση των κοινωνικών δεσμών, την ελεύθερη και πάλι αντάμωση των ανθρώπων. Τον αναστοχασμό που θα ξεπερνά τα παραδοσιακά εθνικά στερεότυπα, είτε εκείνα του αυτοθαυμασμού είτε τα άλλα της αυτοθυματοποίησης. Η επέτειος δίνει την ευκαιρία να εμπλουτιστεί η συλλογική μας αντίληψη για τα διακόσια χρόνια του εθνικού μας βίου με πιο σύγχρονες γνώσεις, όχι μόνο της Ιστορίας, να επικοινωνήσει με πιο υψηλά αισθητικά πρότυπα από τα συνήθη «εορταστικά», να προβληματιστεί με συστηματικότερο τρόπο για τις προοπτικές της χώρας. Αλλωστε, οι επέτειοι, όταν δεν εξαντλούνται σε εθιμοτυπικές ρουτίνες, συνενώνουν την ερμηνεία του παρελθόντος με την κατανόηση του παρόντος και την προοπτική του μέλλοντος. Αυτό τον συνδυασμό χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα του 2021. Μια χώρα που βγαίνει πληγωμένη από την πολύχρονη κρίση, που θέλει να σχεδιάσει το μέλλον της και να ξανασυστηθεί στην Ευρώπη και στον κόσμο με νέους όρους. Σε αυτό το πνεύμα κινήθηκε και κινείται η Επιτροπή ’21, αλλά η προσπάθεια αφορά όλους. Πολιτεία, πολιτική, τέχνη, πανεπιστήμια, μουσεία, πόλεις, δήμοι, μαζικά μέσα ενημέρωσης έχουν τον δικό τους ρόλο, τη δική τους συμβολή και τις δικές τους ευθύνες για το αποτέλεσμα.

Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι ομότιμος καθηγητής του Πάντειου Πανεπιστημίου.