Ο λογαριασμός των αγορών στο έτος της πανδημίας

Πριν από έναν χρόνο, αν υποστήριζε κανείς πως τους επόμενους 12 μήνες θα γίνουμε μάρτυρες της χειρότερης παγκόσμιας πανδημίας από το 1918 και της μεγαλύτερης ύφεσης από την κατάρρευση της  δεκαετίας του 1930, δεν θα προξενούσε έκπληξη σε κανέναν. Ωστόσο κανένας μάλλον δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι οι μετοχές θα έκλειναν τη χρονιά σε νέα ιστορικά υψηλά.

Με τον «δείκτη φόβου» (VIX) που μετρά τη μεταβλητότητα των αγορών να ξεπερνά εξάλλου στην αρχή του έτους τα επίπεδα που σημειώθηκαν κατά την περίοδο της κατάρρευσης της Lehman Brothers, οι χρηματιστηριακές αγορές, μέσα σε μόλις 34 ημέρες (η ταχύτερη bear market στην Ιστορία) ως τα χαμηλά του περασμένου Μαρτίου, μετά και την ιστορική πλέον «Μαύρη Δευτέρα» και τη «Μαύρη Πέμπτη» των αγορών, κατέρρευσαν χάνοντας 20 τρισ. δολάρια.

Το ράλι όμως από τα χαμηλά του Μαρτίου, βάσει του παγκόσμιου δείκτη μετοχών της MSCI World, έφθασε το 70%, με αποτέλεσμα οι μετοχές παγκοσμίως, που κέρδισαν 30 τρισ. δολάρια από τότε, να κλείνουν τη χρονιά με άνοδο 14% σε νέα ιστορικά υψηλά, κάτι που στην αρχή της πανδημίας θα φάνταζε  επιστημονική φαντασία.

Η συνολική κεφαλαιοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών έσπασε μάλιστα για πρώτη φορά το φράγμα των 100 τρισ. δολαρίων ξεπερνώντας το 115% του παγκόσμιου ΑΕΠ, καθώς η έλευση των εμβολίων οδήγησε σε ένα «ράλι των πάντων». Το χρηματιστήριο της Αθήνας  αρχικά ως τα χαμηλά του Μαρτίου σημείωσε απώλειες σχεδόν 50% (-75% οι τράπεζες),  από τις χειρότερες παγκοσμίως, ενώ στη συνέχεια η ανάκαμψη δεν ήταν ανάλογη του ράλι των διεθνών αγορών. Ωστόσο από τις αρχές Νοεμβρίου, όταν φάνηκε πως η έλευση των εμβολίων αποτελεί και την αρχή του τέλους της πανδημίας, αντέδρασε και με αιχμή τις τραπεζικές μετοχές που σημείωσαν κέρδη 120% περιόρισε τις απώλειες του 2020 στο 11,7%, με τους επενδυτές να ποντάρουν σε ένα θετικό 2021 που θα μπορούσε να οδηγήσει τον Γενικό Δείκτη πάνω από τις 1.000 μονάδες.

Το 2020 επίσης το 93% των οικονομιών του πλανήτη συρρικνώθηκε, ενώ για να στηριχθούν οι οικονομίες οι παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων  έφθασαν στα 28 τρισ. δολάρια αλλά το παγκόσμιο χρέος (ιδιωτικό και κρατικό) εκτοξεύθηκε  στα 277 τρισ. δολάρια, στο 356% του παγκόσμιου ακαθάριστου προϊόντος.

Οι κεντρικές τράπεζες αύξησαν τους ισολογισμούς τους κατά σχεδόν 8 τρισ. δολάρια, οι νέες εκδόσεις κρατικών και εταιρικών ομολόγων ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 3,5 τρισ. δολάρια, ενώ ομόλογα αξίας 28 τρισ. δολαρίων καταγράφουν αρνητική απόδοση. Το 2020 ζήσαμε επίσης τον πόλεμο τιμών Σαουδικής Αραβίας και Ρωσίας που οδήγησαν τις τιμές του πετρελαίου ακόμα και σε αρνητικά επίπεδα, το συνεχιζόμενο σίριαλ του Brexit και τις δραματικές προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ.

ΑΓΟΡΑ. Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς αγορές κινούνταν κοντά στα πρόσφατα ιστορικά υψηλά τους, με τους επενδυτές να ποντάρουν στην ισχυρή ανάκαμψη των οικονομιών το επόμενο έτος και τις ευρωπαϊκές αγορές να καταγράφουν άνοδο για έκτη συνεχή συνεδρίαση μετά την έγκριση του εμβολίου της AstraZeneca και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης από τη Βρετανία, το χρηματιστήριο της Αθήνας, σε εορταστικό κλίμα, έκλεισε σχεδόν αμετάβλητο, με οριακές απώλειες 0,02%. Απώλειες άνω του 1% σημείωσαν οι τίτλοι των ΕΛΠΕ, Βιοχάλκο, Alpha Bank και Eurobank, ενώ στήριξη προσέφεραν οι τίτλοι των Φουρλής, Λάμδα και Πειραιώς, σημειώνοντας κέρδη που ξεπέρασαν το 2%. Στη μεσαία και μικρότερη κεφαλαιοποίηση παρατηρήθηκαν επίσης κινήσεις «ωραιοποίησης» των αποτιμήσεων.