«Για τα παιδιά…»

«Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου, είναι οι γιοι και οι κόρε, της λαχτάρας της Ζωής για Ζωή. Δημιουργούνται μέσα από εσένα, αλλά όχι από εσένα. Και αν και βρίσκονται μαζί σου, δεν σου ανήκουν…»      (Χ. Γκιμπράν, λιβανέζος ποιητής)

Πάνω από τριάντα χρόνια άσκησης της Παιδοψυχιατρικής μού έχουν δώσει την ευκαιρία να ζήσω πολλές περιπτώσεις παιδιών που είχαν υποστεί κακομεταχείριση από τους γονείς τους με ποικίλους τρόπους (σε κάποιες μάλιστα από αυτές η φαντασία δεν έφτανε για να συλλάβει την ωμή πραγματικότητα…). Είναι πολλαπλάσιες οι περιπτώσεις παιδιών που ανατρέφονται από γονείς που τα «δηλητηριάζουν» με τις ιδέες και πρακτικές τους.

Εχω βιώσει την ιδιοκτησιακή αντίληψη γονέων για τα παιδιά τους που χαρακτηριστικά αποδίδεται με τη φράση «δικό μου είναι το παιδί και ό,τι θέλω το κάνω» Τα παιδιά όμως, και ευτυχώς, δεν ανήκουν στους γονείς τους. Είναι μέλη της κοινωνίας και η Πολιτεία έχει χρέος να τα φροντίζει και να τα προστατεύει, ιδιαίτερα αν οι γονείς τους αδυνατούν να το κάνουν.

Οι γονείς μπορεί να θέτουν, συνειδητά ή λιγότερο συνειδητά, σε κίνδυνο τη σωματική ή ψυχική υγεία των παιδιών τους, τη σχολική τους φοίτηση κ.λπ. Θυμάμαι την περίπτωση μιας μητέρας που δεν έστελνε το παιδί της σχολείο επειδή πίστευε, σε πλαίσια παραληρήματος, πως οι άλλοι θα το έβλαπταν. Αλλες περιπτώσεις γονέων που ο ένας δεν επιτρέπει στον άλλο, σε πλαίσια συγκρουσιακών διαζυγίων, να επικοινωνεί με το παιδί του, ενώ μπορεί και να προβάλλει ψεύτικους ισχυρισμούς σεξουαλικής ή άλλης μορφής κακοποίησης από τον γονέα-στόχο για να ενισχύσει την άποψή του. Γονείς που δεν επιτρέπουν τη μετάγγιση αίματος στο παιδί τους για λόγους θρησκευτικούς, και άλλοι που δεν εμβολιάζουν τα παιδιά τους λόγω παραμέλησης, λανθασμένων απόψεων για πρόκληση βλάβης ή λόγω «ιδεολογίας».

Η δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Lancet» ενός άρθρου το 1998 από τον βρετανό γιατρό A.J. Wakefield περί σχέσης του τριπλού εμβολίου (ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας) με τον αυτισμό (μέσω κάποιας μορφής εντεροκολίτιδας και στη συνέχεια εγκεφαλικής βλάβης), έγινε αφορμή για τη μείωση των εμβολιασμών στα παιδιά και την έξαρση της ιλαράς. Σχετικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν τα επόμενα χρόνια δεν βρήκαν καμία συσχέτιση αυτισμού και εμβολίου, που έχει αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό στην πρόληψη αυτού του δυνητικά θανατηφόρου νοσήματος. Το 2010 ο Wakefield διαγράφηκε από το Βρετανικό Ιατρικό Συμβούλιο λόγω αντιδεοντολογικής μεταχείρισης των περιστατικών του (12 παιδιά), παραποίησης στοιχείων  και απόκρυψης ότι είχε πληρωθεί από δικηγόρους αντιεμβολιαστών, ενώ το «Lancet» απέσυρε το άρθρο, παραδεχόμενο ότι είχε «εξαπατηθεί» από τον συγγραφέα του.

Τι γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις; Η Πολιτεία διά των αρμοδίων υπηρεσιών της (έχει χρέος να) παρεμβαίνει για να προστατεύσει τα ανήλικα και πλέον ευάλωτα μέλη της κοινωνίας μας από γονείς που δεν «πιστεύουν» π.χ. στην ύπαρξη κορωνοϊού, στη χρήση μάσκας, στα εμβόλια, και συνειδητά εκθέτουν τα παιδιά τους ή/και τα παιδιά των άλλων σε κινδύνους. Αυτό σημαίνει πως όλοι οι ενήλικοι θα πρέπει να ακολουθούν τις υγειονομικές οδηγίες δίνοντας το καλό παράδειγμα και προστατεύοντας τα παιδιά τους.

Η πανδημία επιτάσσει τη λήψη μέτρων, λιγότερο ή περισσότερο επώδυνων, και την εφαρμογή τους από το σύνολο των πολιτών, ενηλίκων και ανηλίκων. Είναι αναμενόμενο η επίκληση του αισθήματος ατομικής και συλλογικής ευθύνης να μη βρίσκει απήχηση σε όλους. Τότε (οφείλει να) παρεμβαίνει η Πολιτεία για να προστατέψει όλα τα «παιδιά» της.

Ο Γεράσιμος Α. Κολαΐτης είναι καθηγητής Παιδοψυχιατρικής, διευθυντής Παιδοψυχιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, ΓΝΠ «Η Αγία Σοφία», διευθυντής Σπουδών ΠΜΣ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ «Ψυχική Υγεία και Ψυχιατρική Παιδιών και Εφήβων»