Τι θα σημαδέψει το 2021

Το 2021 προδιαγράφεται αναμφίβολα πιο αισιόδοξο από το τρέχον έτος, το οποίο αποδείχθηκε ιδιαίτερα σκληρό για την ανθρωπότητα και την οικονομική δραστηριότητα παγκοσμίως. Το ερχόμενο έτος θα ξεκινήσει με πρώτο ισχυρό δεδομένο την έναρξη των εμβολιασμών για την αναχαίτιση της πανδημίας, πράγμα πολύ σημαντικό, αλλά και με ένα δεύτερο, πολύ εποικοδομητικό εφόδιο, τη μεγάλη εμπειρία που συσσωρεύτηκε από τη διαχείριση αυτής της υγειονομικής και οικονομικής κρίσης. Πράγματι, όσο οδυνηρό και εάν ήταν το 2020, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι κληροδοτεί στο νέο έτος μία εξαιρετικά πλούσια πολιτική και τεχνολογική γνώση, η οποία αποκτήθηκε κάτω από την πίεση της κρίσης και θα πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο από τις εθνικές ηγεσίες και το κέντρο των αποφάσεων της Ευρώπης.

Το πρώτο θέμα είναι η διαχείριση του εμβολίου. Η Ευρώπη θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα και με συγκεκριμένο σχέδιο σε όλο το φάσμα αυτής της κρίσιμης και πολύμηνης διαδικασίας. Από τις επαρκείς προμήθειες των εμβολίων και την κατανομή ανά κράτος, έως την υποστήριξη των υγειονομικών μηχανισμών, την τήρηση των προτεραιοτήτων και τη δωρεάν παροχή του εμβολίου στους πολίτες. Από αυτόν το  διαρκή συντονισμό και την πολιτική διαχείριση του προβλήματος, θα κριθεί στο μέγιστο βαθμό η εξέλιξη και η αποτίμηση του 2021. Από την επιτυχία ή την αποτυχία αυτής της υπερεθνικής προσπάθειας θα φανεί ακόμη και ποιο θα είναι μέλλον της Ευρώπης, ως ενιαίας και ευημερούσας δύναμης. Είναι επείγουσα ανάγκη για την Ευρώπη, όπως κατέδειξε η εμπειρία των προηγούμενων μηνών,  να λειτουργήσει σαν ένα ομοσπονδιακό κράτος. Σαν ομοσπονδιακό κράτος με κοινωνική ευαισθησία, που θα ενισχύσει γερά τα δημόσια συστήματα υγείας, τα οποία αφορούν όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες. Είναι μοναδική ευκαιρία να επιβεβαιώσει, έτσι, κόντρα στον λαϊκισμό και τον εθνικισμό, τη μεγάλη της χρησιμότητα σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα για το ερχόμενο έτος είναι οι προϋποθέσεις που οφείλει να δημιουργήσει η Ευρώπη για έναν ισχυρό οικονομικό κύκλο ανάπτυξης, έπειτα από τη μεγάλη ύφεση. Το 2020 πραγματοποιήθηκε ένα κολοσσιαίο βήμα. Ηταν η συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης και τα τεράστια κονδύλια που διαμορφώνονται από την κοινή τσέπη, με την ανάληψη δηλαδή κοινού ρίσκου, από μικρές και μεγάλες χώρες. Το ζήτημα δεν είναι μόνο τα πάρα πολλά προς διάθεση χρήματα. Είναι κάτι πολύ περισσότερο και είναι ελπιδοφόρο. Με το Ταμείο κατασκευάζεται ο ενιαίος δημοσιονομικός βραχίονας, ο οποίος θα λειτουργεί εκ των πραγμάτων ως κεντρικός καθοδηγητικός μηχανισμός για την αναβάθμιση των ευρωπαϊκών οικονομιών. Η Ευρώπη, όπως απέδειξε και αυτή και η προηγούμενη κρίση, δεν μπορεί να επιβιώσει στο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης κατακερματισμένη. Η προσπάθεια πρέπει να επιταχυνθεί. Η  ανάπτυξη της τεχνολογίας προκαλεί θεαματικές αλλαγές στην πρόοδο και την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών, ανατρέποντας – εκτός από τον συνήθη τρόπο ζωής μας – και τον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων. Είναι αδύνατον να μη συμμετάσχει στην κούρσα αυτή η Ευρώπη. Αυτό για την Ελλάδα σημαίνει ότι επιβάλλεται η καλύτερη δυνατή προετοιμασία τον χρόνο αυτόν, για να αξιοποιήσει το κομμάτι που κέρδισε από το Ταμείο Ανάκαμψης και να γίνει υπολογίσιμη στο παιχνίδι.