Προστασία μόνο στους πρόσφυγες που απειλούνται

Υπέρ της καταπολέμησης των βασικών αιτίων της μετανάστευσης και της ενίσχυσης του αισθήματος ευθύνης σε τρίτες χώρες για τη διαχείρισή της τάσσεται ο πρέσβης της Πολωνίας στην Αθήνα, Αρτουρ Πιοτρ Λόμπαρτ. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Λόμπαρτ χαρακτηρίζει ως επιφανειακά εύκολη λύση τις μετεγκαταστάσεις μεταναστών, σημειώνοντας ότι για την Πολωνία «παραμένει σημαντικό να αυξήσουμε την αποδοτικότητα των επιστροφών, έτσι ώστε μόνο εκείνοι που πραγματικά απειλούνται, να λαμβάνουν την προστασία στην ΕΕ».

Παραδώσατε πρόσφατα υλική βοήθεια για τη στέγαση προσφύγων και μεταναστών στην ελληνική κυβέρνηση. Ποια η θέση σας για τις μετεγκαταστάσεις και κατά πόσο η Πολωνία θα μπορούσε να δεχθεί πρόσφυγες και μετανάστες από τις χώρες πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα;

Η πολωνική κυβέρνηση, ανταποκρινόμενη στην έκκληση της ελληνικής κυβέρνησης, πήρε τον Ιούλιο μια γρήγορη απόφαση για την αγορά 156 μονάδων στέγασης για τις δομές φιλοξενίας. Αυτά τα σπίτια έχουν ήδη φτάσει στην Ελλάδα και θα ήθελα να ευχαριστήσω τις ελληνικές αρχές για τη συνεργασία και την καλοσύνη τους, σε κάθε στάδιο υλοποίησης αυτού του έργου. Για εμάς, πάνω απ’ όλα αυτή είναι μια χειρονομία αλληλεγγύης προς τον ελληνικό λαό. Η Πολωνία κατανοεί απόλυτα την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα στη μεταναστευτική κρίση. Παρόλο που πολλοί από τους εταίρους μας δεν θέλουν να το δουν, και εμείς όπως και η Ελλάδα βρισκόμαστε στα σύνορα της ΕΕ, προστατεύουμε τα κοινά εξωτερικά σύνορά μας, μεταξύ άλλων από την παράνομη μετανάστευση. Δεχθήκαμε μετανάστες και πρόσφυγες όχι μόνο από την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, αλλά και από το Τατζικιστάν ή το Ουζμπεκιστάν. Και όπως οι Ελληνες, προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε. Η μεταφορά των μεταναστών που βρίσκονται σε έδαφος της ΕΕ σε άλλα κράτη της Ενωσης επιφανειακά φαίνεται ως μια εύκολη λύση. Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό εμπόδιο για τη σωστή υλοποίηση των μετεγκαταστάσεων: οι μετανάστες δεν θέλουν να μείνουν στην Πολωνία ή στην Ελλάδα. Στόχος τους είναι να πάνε στη Γερμανία, στη Γαλλία, στις σκανδιναβικές χώρες, στις χώρες Μπενελούξ, όπου βρίσκονται οι συγγενείς τους ή όπου οι λαθρέμποροι τους υποσχέθηκαν μια καλή ζωή. Για εμάς παραμένει σημαντικό να αυξήσουμε την αποδοτικότητα των επιστροφών, έτσι ώστε μόνο εκείνοι που πραγματικά απειλούνται, να λαμβάνουν την προστασία στην ΕΕ. Είναι εξαιρετικά σημαντική η καταπολέμηση των βασικών αιτιών της μετανάστευσης και η ενίσχυση του αισθήματος ευθύνης σε τρίτες χώρες αναφορικά με τη διαχείριση της μετανάστευσης. Και εδώ έχουμε παρόμοια θέση με την Ελλάδα. Πρέπει να καταπολεμήσουμε τη λαθρομετανάστευση και το εμπόριο ανθρώπων.

Τι πιστεύετε για τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τι άλλο πρέπει να γίνει;

Η Πολωνία υποστηρίζει τη ρητορική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, σύμφωνα με τις προτάσεις των χωρών V4, στοχεύει να σχεδιάσει μια ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, που να εξασφαλίζει ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης. Υποστηρίζουμε την προτεραιότητα της Επιτροπής να ενισχύσει τις εξωτερικές δράσεις και τη συνεργασία με τρίτες χώρες σε διάφορους τομείς, ώστε οι μετανάστες να μην αναγκάζονται να εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστούν αποτελεσματικές επιστροφές και επανεισδοχές με χρήση όλων των πιθανών μέσων στο πλαίσιο διαφορετικών πολιτικών. Είναι αυτό, που ζητάει και η Ελλάδα. Η Πολωνία συμφωνεί με τις προτάσεις της Επιτροπής για την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, όπως η καθιέρωση διαδικασιών pre-screening για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που διασχίζουν παράνομα τα σύνορα ή κρατούνται για παράνομη διαμονή. Είμαστε έτοιμοι, αντίθετα από τις απόψεις ορισμένων ΜΜΕ, να αναλάβουμε δράσεις βασισμένες στην αρχή της αλληλεγγύης, αλλά με πλήρη ευελιξία στην επιλογή των μέτρων στήριξης, σύμφωνα με τις προτεραιότητες και τις δυνατότητες. Η Επιτροπή προτείνει, τα κράτη – μέλη να μπορούν να μετατρέψουν τη συμμετοχή τους στις μετεγκαταστάσεις στις λεγόμενες χορηγούμενες επιστροφές, αλλά αυτό μπορεί να οδηγήσει ορισμένες χώρες να δεχτούν αναγκαστικά μετανάστες, οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα διαμονής στην ΕΕ. Οπως έδειξε η έως τώρα εμπειρία, αυτό δεν θα σταματήσει τη μετανάστευση αλλά θα αποτελέσει παράγοντα προσέλκυσης μεταναστών στην ΕΕ. Το σύστημα θα παραμείνει ευάλωτο.

Θεωρείτε ότι η Τουρκία είναι μέρος του μεταναστευτικού προβλήματος και πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί;

Η παρούσα μεταναστευτική κρίση είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα. Δεν μπορούμε να αναφέρουμε κάποιο κράτος ως υπαίτιο για την κλιμάκωση της κρίσης. Η μετανάστευση,  που παρατηρούμε σήμερα είναι αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων – από ένοπλες συγκρούσεις ως την επιδεινούμενη οικονομική και περιβαλλοντική κατάσταση. Από την αρχή της κρίσης, η Πολωνία υποστηρίζει την άποψη ότι η διακοπή της εισροής μεταναστών είναι δυνατή μόνο εάν αλλάξει η κατάσταση στις χώρες καταγωγής αυτών των ανθρώπων. Οικονομική ανάπτυξη, αύξηση της πρόσβασης στην εκπαίδευση, εκδημοκρατισμός, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – εάν υποστηρίξουμε την εδραίωσή τους στις χώρες προέλευσης, με την πάροδο του χρόνου θα σταματήσουμε τη διαφυγή αυτών των ανθρώπων προς – κατά τη γνώμη τους – τον παράδεισο στη γη, που φαίνεται να είναι για αυτούς η Ευρώπη. Στην περίπτωση των προσφύγων, προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε σε ασφαλείς χώρες, αλλά όσο πιο κοντά γίνεται στον τόπο καταγωγής τους. Οπως άλλωστε λένε οι ίδιοι, θέλουν να επιστρέψουν στις πόλεις και τα χωριά τους μετά το τέλος των συγκρούσεων. Η λύση στην κρίση πρέπει να βρεθεί μέσω συνομιλιών και διαπραγματεύσεων με όλους τους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας.