Οταν βγαίνουν οι μάσκες

Ανέβηκε στο μπαλκόνι του Λευκού Οίκου. Κοίταξε την κάμερα και χαμογέλασε πλατιά, σαν μια αρσενική έκδοση της Εβίτα Περόν. Με το ένα χέρι έβγαλε τη μάσκα του και την τοποθέτησε στην τσέπη του σακακιού του. Η προπαγάνδα θα μπορούσε και να έχει πετύχει τον σκοπό της – δεν είναι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος πολιτικός που φιλοδοξεί να χτίσει για τον εαυτό του το προφίλ του άτρωτου ηγέτη. Το σόου, όμως, «σκάλωσε» στην εκτέλεση: ο Ντόναλντ Τραμπ έφυγε από το νοσοκομείο πριν αναρρώσει πλήρως. Κι αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος που θα μπορούσε να κάνει.

Ο χειρισμός της ασθένειας του Τραμπ έπληξε την εικόνα του στο δικό του κοινό. Τον σημερινό πρόεδρο των ΗΠΑ δεν τον ψήφισε η αμερικανική ελίτ, αλλά η συντηρητική μεσαία τάξη: αυτοί που βλέπουν με μισό μάτι τους μετανάστες και την πολυπολιτισμικότητα της Αμερικής, που αρνούνται το δικαίωμα της γυναίκας στην άμβλωση και δεν θέλουν να μοιραστούν το σύστημα υγείας με όσους δεν μπορούν να πληρώσουν. Αρκετοί εξ αυτών εξακολουθούν να κυκλοφορούν χωρίς μάσκες προστασίας. Οι περισσότεροι, όμως, έχουν αρχίσει να τρομάζουν βλέποντας τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται. Μπορεί να θεωρούν τους Δημοκρατικούς πολύ φιλελεύθερους για τα γούστα τους, όμως η εικόνα του Τζο Μπάιντεν με τη μάσκα τούς παρέχει ένα είδος ασφάλειας, απενοχοποίησε την ντροπή τους: μπορούν κι αυτοί να τη βάλουν, αν το επιθυμούν, και δεν τρέχει και τίποτα. Ο εμπαιγμός του Τραμπ στον Μπάιντεν, ακριβώς γιατί επιλέγει να φοράει μάσκα, είχε κάνει όλους αυτούς που τον ψήφισαν με σχετική ευκολία το 2016 να σκέφτονται σοβαρά να τον εγκαταλείψουν. Και αυτό φάνηκε στις μετρήσεις, οι οποίες στο θέμα της πανδημίας έδιναν ανοιχτά το προβάδισμα στον Δημοκρατικό υποψήφιο.

Η αρρώστια του Τραμπ, το θετικό τεστ κορωνοϊού και η επιδείνωση της κατάστασής του έδωσε στην επικοινωνιακή ομάδα του μια έξυπνη ιδέα: αν τη χειρίζονταν σωστά – και αν ο Τραμπ έβγαινε ζωντανός – θα μπορούσε να κερδίσει ξανά αυτούς τους συντηρητικούς που είχαν αρχίσει να ανησυχούν για την υγεία τους. Την πρώτη μέρα της ανακοίνωσης της ασθένειας, το Twitter του Τραμπ έμεινε ανέγγιχτο. Και, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίστηκε στις οθόνες, για πρώτη φορά φάνηκε λίγο πιο σοβαρός, λίγο πιο φοβισμένος. Ακόμα και η μεταφορά του στο νοσοκομείο συνοδεύτηκε από τη χρήση της μάσκας που, κατά την γνώμη του, «δεν χρησιμεύει σε τίποτα».

Πόσο κράτησε η υπευθυνότητα; Περίπου 24 ώρες. Οταν ο Τραμπ συνειδητοποίησε πως, αν ακολουθήσει το πρωτόκολλο, ο Μπάιντεν θα κάνει επί δέκα μέρες μόνος του προεκλογική καμπάνια, το πήρε πάνω του – για άλλη μια φορά, το ριάλιτι είχε κερδίσει. Οι συντηρητικοί που ανησυχούν για την υγεία τους, αντί να δουν έναν μετρημένο ηγέτη που μαθαίνει από τα λάθη του και την αρρώστια που κόλλησε, έμαθαν πως ο πρόεδρος είναι ο μοναδικός ασθενής στον κόσμο που έλαβε ένα πανάκριβο και πειραματικό κοκτέιλ φαρμάκων, ότι πιθανώς πήγε στο ντιμπέιτ έχοντας ήδη κορωνοϊό (αλλά χωρίς, ούτε αυτός ούτε το επιτελείο του, να φορούν μάσκα) και ότι, πέρα από τους συνεργάτες του που κόλλησε, θέτει σε κίνδυνο και τους εργαζομένους στον Λευκό Οίκο.

Εβγαλε τη μάσκα. Το πρόβλημα δεν ήταν στη στρατηγική που ακολούθησε – ακόμα και στην ασθένειά του ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε επιλέξει ποιο ακροατήριο θέλει να συσπειρώσει, ώστε αυτό να πάει συμπαγές στις κάλπες. Οι προηγούμενες εκλογές τού έμαθαν, άλλωστε, πως δεν χρειάζεται τον απόλυτο αριθμό ψήφων, αλλά την ελάχιστη πλειοψηφία στα βασικά swing states. Ευτυχώς, όμως, ακόμα κι αυτό το κοινό πλέον τον θεωρεί αναξιόπιστο.