Μια χειροποίητη καρδιά

Ηταν δυο καλοκαίρια του 2018 και του 2019 που πέρασα υπέροχα στη μαγευτική Σίφνο. Είχα κανονίσει καλλιτεχνικές εμφανίσεις στο νησί με τη νυν δήμαρχο και καλή μου φίλη τη Μαρία τη Ναδάλη, η πρώτη εμφάνιση στην έναρξη του Τσελεμεντέ και η δεύτερη στον αρχαιολογικό χώρο του Αγίου Ανδρέα υπό το φως της Πανσελήνου. Εκανα βόλτες στο νησί, πέρασα και από το γραφικό Στενό της Απολλωνίας. Και έπεσα μπροστά σε αυτή τη χειροποίητη καρδιά, είπα να την απαθανατίσω αυτή τη στιγμή και εντελώς συνειρμικά – επειδή εύκολα εμπνέομαι από οτιδήποτε έχει αισθητική και είναι ποτισμένο με βίωμα και αλήθεια – το στόμα μου ψέλλισε κάτι ιδιαίτερο: «Ο έρωτας άφησε το στίγμα του» κάποτε εδώ σε αυτό το σημείο, είπα.

Αυτομάτως, ήρθαν στον νου μου κάποια ερωτικά δίστιχα από αυτά που θα έλεγα στις συναυλίες και δεν μπορούσα να εκφραστώ με άλλον τρόπο παρά μόνο με το φετίχ μου και το πάθος μου, το παραδοσιακό τραγούδι. Πόσο απλός ο έρωτας και παράλληλα παράτολμος σε χρόνια που η ηθική πρωτοστατούσε: «Ελα να σε φιλήσω και γρήγορα να πας, να μη σε δουν σιμά μου και πουν πως μ’ αγαπάς»

Ελεγαν μεταξύ τους με φόβο. Αλλού πάλι…

«Εβγα στο παραθύρι κρυφά απ’ τη μάνα σου και κάνε πως ποτίζεις τη ματζουράνα σου».

Ο φόβος μην αποκαλυφθεί ο έρωτας, η έννοια μη μεταφέρουν οι περίεργοι γείτονες στα αφτιά του πατέρα και της μάνας τα τερτίπια των παιδιών τους: Τι έχεις μωρ Πολυξένη και κλαις και το παράπονό σου σ’ εμένα δεν το λες ; Τι να σου διηγηθώ μωρ μάνα, θέλω τον Καλογιάννο εγώ να παντρευτώ. Κάλλιο νεκρή να σε ιδώ παρά τον Καλογιάννο γαμπρό να τον ιδώ».

Δύσκολη η αγάπη τότε, τουλάχιστον το λέγε η περδικούλα τους, γούσταραν, τα έδιναν όλα για όλα, δεν ήταν δειλοί να εκφραστούν. Ετσι γράφηκαν τα ωραιότερα τραγούδια μέσα από τα βιώματα κι όχι από τα απλά φευγάτα συναισθήματα που συναντάμε ανώριμα σήμερα.

ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ. Ελεγε ο Κανταδόρος: «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία, σ αγαπώ γιατί είσαι εσύ, αγαπώ κι όλον τον κόσμο γιατί ζεις κι εσύ μαζί». Δίστιχα μαντιναδάκια με γυρίσματα. Με αυτά παρομοίαζαν τον έρωτά τους με τα πουλιά στα κλώνια: «Κανάρι μου, Κανάρι μου και της καρδιάς κλωνάρι μου».

Ο Λαός μας ήταν κιμπάρης στον έρωτα, γινόταν ποιητάρης. Ηθελε το όμορφο με διάρκεια, δεν ήθελε να το φθείρει ο χρόνος, ήθελε τη στιγμή να την περάσει στη σφαίρα της αιωνιότητας, να αφήσει το στίγμα του: όπως έμεινε αυτή η καρδιά στον τοίχο, έτσι έμειναν και τα τραγούδια σαν ιερά σύμβολα μιας αγάπης που καθαγίασαν τον χώρο και τον χρόνο των ερωτευμένων για να τους θυμίζει τις στιγμές… βωμός στον έρωτα.

Τώρα, που θυμάμαι, είχα τραγουδήσει ένα ομώνυμο έντεχνο τραγούδι, που έλεγε «Τον ουρανό για σένανε χαράμι θα βάλω μες στου χρόνου το ασκί, θα ρίξω κάθε έριδα κακή στ’ αγύριστο της λησμονιάς ποτάμι». Η αυτοδιάθεση να είμαι μαζί σου, να σου ανήκω, επειδή είσαι εσύ, γι’ αυτό έγινε ο κόσμος… το λέει άλλωστε και η ερωτική Πολυδούρη: δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες… μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.

Τι φταίει άραγε σήμερα και ο έρωτας είναι ποιοτικά φτηνός και τα τραγούδια είναι χωρίς προοπτική; Γιατί να κλαίνε τα τραγούδια και να μην υπάρχει αυτή η λαχτάρα και η προσμονή που θα σε συναντήσω στο στενό για να χαράζουμε τη δική μας καρδιά στον τοίχο;

ΜΙΑ ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΗ ΣΧΕΣΗ. Στις συναυλίες μου πάντως στη Σίφνο δεν επέλεξα τραγούδια που να κλαίνε. Τραγούδησα τη χαρμολύπη, τη λύπη με την προοπτική και την προσμονή της χαράς και όχι της απογοήτευσης, γράφει πάλι ο ποιητάρης λαός: «Αν δεις καράβι να περνά στης θάλασσας τον κάβο, βγάλε το μαντιλάκι σου και κάνε μου σινιάλο, τη γλυκιά αυγή να σ’ εύρω μοναχή, τότε έβγα να σε δω, Κυρά μου να παρηγορηθώ». Ετσι απλά γιατί είσαι εσύ…

Ρώτησα, έμαθα, παραλίγο να πω το έζησα ο ίδιος… διαδραματίστηκε κάτι εκεί, τα πρόσωπα έφυγαν, η καρδιά παρέμεινε σαν ιερό μνήμης στον τοίχο δηλωτικό μιας ανεκπλήρωτης σχέσης…

Στα τραγούδια μου πάντως υμνείται ο έρωτας, μπορεί κάποιος να το αναζητήσει. Το παραδοσιακό τραγούδι είναι βίωμα για μένα, αν δεν ζήσω, δεν μπορώ να ερμηνεύσω. Ηδη το δίστιχα concept έλαβε σάρκα και οστά και μεταφέρω τι κρύβουν ακόμα και στους μαθητές μου στο Ιδρυμα Μουσικής της Αρχιεπισκοπής Αθηνών.