Ευκαιρία για την ΕΕ το νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση

Οι νέες εγκαταστάσεις δεν είναι από μόνες τους η λύση για την αντιμετώπιση της ανησυχητικής κατάστασης στη Λέσβο, μετά τη φωτιά, και στα άλλα ελληνικά νησιά. Οι δομές πρέπει να λειτουργούν ανθρώπινα, να υπάρξει αποσυμφόρηση, να δημιουργηθούν μακροπρόθεσμες ευρωπαϊκές λύσεις για τη στήριξη της Ελλάδας, με προβλέψιμο μηχανισμό αλληλεγγύης και σύστημα ασύλου που να λειτουργεί, τονίζει ο Αντόνιο Βιτορίνο, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), μιλώντας στα «ΝΕΑ» από τις Βρυξέλλες, όπου βρέθηκε για συναντήσεις με ευρωπαίους αξιωματούχους, λίγες μόλις μέρες πριν από την παρουσίαση από την Κομισιόν του νέου μεταναστευτικού συμφώνου.

«Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες που εκτοπίστηκαν εξαιτίας της τραγικής πυρκαγιάς χρειάζονται άμεση στέγαση και φροντίδα, ενώ τα ασυνόδευτα παιδιά και άλλα ευάλωτα άτομα πρέπει να μετεγκατασταθούν. Είναι πρώτη προτεραιότητα. Κανείς δεν θέλει να δει επανάληψη της κατάστασης στη Λέσβο και φωτιά στο κέντρο της Μόριας. Οι συνθήκες στα άλλα νησιά είναι επίσης πολύ ανησυχητικές, επομένως η αποσυμφόρηση των νησιών εξακολουθεί να είναι πολύ σημαντική. Απαιτούνται μακροπρόθεσμες, προβλέψιμες, ευρωπαϊκές λύσεις για τη στήριξη της Ελλάδας. Οι νέες εγκαταστάσεις από μόνες τους δεν είναι η λύση, αλλά εάν λειτουργούν σωστά, ανθρώπινα, αξιοπρεπώς, σύμφωνα με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές αρχές και τους νόμους, μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης διακυβέρνησης της μετανάστευσης, η οποία επίσης θα βασίζεται σε ένα σύστημα ασύλου που λειτουργεί καλά και σε έναν προβλέψιμο ευρωπαϊκό μηχανισμό αλληλεγγύης» δηλώνει κατηγορηματικά ο κ. Βιτορίνο.

Ο ΔΟΜ ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και τα κράτη που αντιμετωπίζουν παράτυπες αφίξεις μέσω της Μεσογείου, λέει ο επικεφαλής του Οργανισμού. Αναφέρεται στο νέο σύστημα μετεγκατάστασης της ΕΕ για την Ελλάδα βάσει του οποίου 12 ευρωπαϊκά κράτη έχουν μέχρι στιγμής δεσμευθεί να δεχθούν ασυνόδευτα παιδιά και άλλους ευάλωτους αιτούντες άσυλο και 750 άτομα έχουν μεταφερθεί σε έξι χώρες της ΕΕ φέτος. «Είναι ένα ενθαρρυντικό ξεκίνημα και δείχνει ότι η μετεγκατάσταση λειτουργεί πραγματικά» τονίζει ο κ. Βιτορίνο. «Αλλά δεν είναι αρκετό» ειδικά μετά την πυρκαγιά στη Μόρια. «Ζητάμε περισσότερα κράτη να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Γαλλίας και της Γερμανίας και να συμμετάσχουν» λέει, αναγνωρίζοντας επίσης τη σημασία και άλλων μορφών υποστήριξης από χώρες της ΕΕ στην Ελλάδα για τη Λέσβο.

Χαρακτηρίζει το νέο σύμφωνο για τη μετανάστευση «σημαντική ευκαιρία» για την ΕΕ. «Είμαστε ενθουσιασμένοι που ακούμε ότι στοχεύει να χρησιμεύσει ως ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την παροχή “ενός πιο ανθεκτικού, ανθρώπινου και αποτελεσματικού συστήματος μετανάστευσης και ασύλου”. Αλλά για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται ισορροπία. Η πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση των συνόρων, την επιστροφή των μεταναστών και την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν δοθούν εξίσου προσοχή και πόροι για τη διευκόλυνση της νόμιμης μετανάστευσης, των ασφαλών διαδρομών, την ένταξη και τη δημιουργία ευημερούντων κοινοτήτων με συνοχή» δηλώνει, προσθέτοντας ότι θα πρέπει η ΕΕ να περάσει από τον προσανατολισμό της διαχείρισης κρίσεων σε ευρύτερη στρατηγική λαμβάνοντας υπόψη την εποχή μετά την πανδημία, την αλλαγή του κλίματος και τις δημογραφικές μεταβολές με αλληλεγγύη εντός της ΕΕ, αλλά και με τις χώρες εταίρους της ΕΕ.

«Εχουμε δει επανειλημμένα πώς οι άνθρωποι που μετακινούνται μπορούν να είναι μέρος των λύσεων που χρειαζόμαστε στις κοινωνίες μας και παγκοσμίως» επισημαίνει, ανατρέχοντας και στις πρόσφατες δηλώσεις της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για το ότι η μετανάστευση αποτελεί πραγματικότητα για την ΕΕ. «Η καλά διαχειριζόμενη ανθρώπινη κινητικότητα θα είναι καθοριστική για την ανάκαμψη από την κρίση COVID-19 και μετά. Το νέο σύμφωνο θα πρέπει να παίξει βασικό ρόλο για την επίτευξη της κεντρικής δέσμευσης της Ατζέντας για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2030 για να μην αφήσει κανέναν πίσω» προτείνει.

Η πανδημία. Ειδικότερα για την πανδημία και το Μεταναστευτικό εκφράζει «ανησυχία» για την άνιση προσέγγιση που ακολουθούν τα κράτη, η οποία έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση και απροβλεπτικότητα, επηρεάζοντας σοβαρά τους μετανάστες. Προτείνει λύσεις που εφαρμόζουν ορισμένα κράτη: προσωρινά δικαιώματα παραμονής, πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και κοινωνική ασφάλιση, αλλά και κανονισμοί για το καθεστώς των χωρίς έγγραφα μεταναστών εργαζομένων. Εκφράζει επίσης ανησυχία για το ότι η πανδημία επιδείνωσε την κατάσταση για τους μετανάστες λόγω δυσκολίας στην πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και διαβίωσης σε συνθήκες υψηλού κινδύνου, καθιστώντας τους πιο ευαίσθητους στον ιό. «Η ένταξη και η προστασία της υγείας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών προστατεύει όλους» τονίζει.

«Τα κρούσματα COVID-19 σε μερικούς από τους καταυλισμούς προσφύγων και τα κέντρα κράτησης στην Ελλάδα και αλλού έχουν μέχρι στιγμής περιοριστεί, αλλά φοβόμαστε μια ανθρωπιστική καταστροφή εάν οι συνθήκες παραμένουν άθλιες» προειδοποιεί, ασκώντας κριτική σε όσους στιγματίζουν τους μετανάστες ως φορείς του κορωνοϊού. «Απαιτείται ηγεσία για την προώθηση της ανοχής και της διαφορετικότητας, για να διασφαλιστεί ότι οι μετανάστες έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, στέγασης, εκπαίδευσης και απασχόλησης, και ότι γεννιέται μια ισορροπημένη και τεκμηριωμένη δημόσια συζήτηση για τη μετανάστευση» διαμηνύει.

Το μέλλον. Πώς βλέπει το μέλλον στο Μεταναστευτικό; «Οι προβλέψεις για το μέλλον της μετανάστευσης είναι εξαιρετικά δύσκολες, αλλά είναι σαφές ότι ενώ η δυναμική της μετανάστευσης μπορεί να αλλάξει, η ίδια η μετανάστευση θα παραμείνει μια πραγματικότητα» εκτιμά ο κ. Βιτορίνο. «Η Ευρώπη θα πρέπει να διαχειριστεί την ανθρώπινη κινητικότητα με τρόπο που να είναι ευέλικτος και να ανταποκρίνεται στις οικονομικές κρίσεις και στο γηράσκον εργατικό δυναμικό. Τα πρότυπα μετανάστευσης και η ζήτηση εργασίας αλλάζουν με την οικονομική ύφεση, αλλά οι μετανάστες θα εξακολουθήσουν να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εργατικού δυναμικού, ειδικά μακροπρόθεσμα» λέει, τονίζοντας την ανάγκη για νόμιμα κανάλια μετανάστευσης ή ασφαλείς διαδρομές για όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων. Λόγω των μεγάλων προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής, των συγκρούσεων και της αστάθειας, των οικονομικών ανισορροπιών και της φτώχειας θα υπάρξουν νέες μεταναστευτικές ροές. «Η διαχείριση του αριθμού των παράτυπων αφίξεων στην Ευρώπη μπορεί να συνεχίσει να αποτελεί ανθρωπιστική πρόκληση, ειδικά για τα κράτη που τους δέχονται πρώτα, αλλά δεν είναι μη διαχειρίσιμη, εάν η ΕΕ μπορεί να συνεργαστεί» τονίζει.