Το αργόν και χάριν έχει

Οι επικίνδυνες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο κυρίως μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας έχουν αναταράξει την παγκόσμια πολιτική σκηνή. Διεθνείς οργανισμοί (ΝΑΤΟ,  ΕΕ, ΟΗΕ), μεγάλες δυνάμεις (ΗΑΕ, Ισραήλ, Αίγυπτος, Γαλλία, Γερμανία, Ρωσία, ΗΠΑ) άλλα και μικρότερα κράτη (Κατάρ, Μάλτα) έχουν εμπλακεί είτε διπλωματικά, είτε πολιτικά, είτε οικονομικά στη διαφωνία. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω κλιμάκωση του ζητήματος. Κάθε κίνηση της μιας πλευράς συναντά μια ισχυρή απάντηση από την άλλη πλευρά.

Η Ελλάδα ως τώρα απέτυχε μια διεθνή, γρήγορη και ξεκάθαρη λύση απέναντι στα ζητήματα που προκύπτουν από τις τουρκικές ενέργειες. Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι ακολουθούν πιστά τη στρατηγική τους. Γκριζάρισμα θαλάσσιων ζωνών και νησιών του Αιγαίου, ενώ παρουσιάζουν προ-διαπραγματευτικά όλο και περισσότερα ζητήματα με τη λογική του παζαριού, όντας έτοιμοι να «αγοράσουν χονδρική» δικαιώματα στην Αν. Μεσόγειο.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαφωνίας,  η Τουρκία ανεβάζει την επιθετική ρητορική της κατά της Ελλάδας. Οι «μεσάζοντες» Γερμανία, ΕΕ, ΝΑΤΟ πιέζουν και τις δύο χώρες να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οι «μεσάζοντες», όμως, έχουν δείξει μια ανησυχητικά φιλοτουρκική στάση, τηρώντας ίσες αποστάσεις και στήνοντας παγίδες παρασκηνιακά στις προσπάθειες της Ελλάδας να ασκήσει αποτελεσματικά τα διπλωματικά της εργαλεία.

Η έναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθήνας – Αγκυρας αυτή τη στιγμή θα ήταν λάθος.

Η Τουρκία έχει στρατιωτική παρουσία, ενεργεί παράνομα σε ελληνικά ύδατα, μιλάει για διαπραγμάτευση άνευ όρων και δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία ως ισότιμο κράτος που δικαιούται να υπερασπιστεί τα κυρίαρχα δικαιώματά του. Ως εκ τούτου, μια διαπραγμάτευση αυτή τη στιγμή θα ξεκινούσε με την Τουρκία να έχει το πάνω χέρι.

Ακόμα και αν η Τουρκία κάνει πίσω στα ζητήματα αυτά, θα επιχειρήσει να εντάξει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και το ψευδοκράτος της τουρκοκρατούμενης Κύπρου ως ισότιμο μέλος των συζητήσεων, ουσιαστικά επιβάλλοντας τη διεθνή αναγνώριση του ως νόμιμου κράτους. Επίσης, καθώς ο στόχος των «μεσαζόντων» είναι η μακροπρόθεσμη ειρηνική συμβίωση στην περιοχή, είναι διατεθειμένοι να επιβάλλουν μια συμφωνία πακέτο, η οποία θα επιλύει μια σειρά ζητημάτων, μάλλον προς το συμφέρον της Τουρκίας.

Οπως έχουν τα πράγματα, η Αθήνα πρέπει να συνεχίσει τις διπλωματικές και στρατιωτικές προσπάθειες για να αναβαθμίσει τη θέση της και παράλληλα να παρατείνει την κατάσταση επιμένοντας σθεναρά σε όλες τις προϋποθέσεις που έχει θέσει για τις διαπραγματεύσεις. Κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο, θα προκαλέσει σύγχυση στην αντίπαλη πλευρά, η οποία αυτή τη στιγμή μάχεται ενάντια στον χρόνο.

Η Τουρκία βιάζεται να λύσει το ζήτημα όσο πιστεύει πως έχει το πάνω χέρι, γι’ αυτό και εξαγγέλλει συχνά την «επιθυμία» της για συζητήσεις. Αν δεν ξεκινήσουν εγκαίρως οι συζητήσεις, η Τουρκία κινδυνεύει να έρθει αντιμέτωπη με κλιμακωτές κυρώσεις από την ΕΕ και να χάσει τον πολύτιμο «φίλο και σκακιστή» Ντ. Τραμπ μετά τις αμερικανικές εκλογές. Παράλληλα, οι Τούρκοι κυβερνώντες έχουν να παλέψουν με τα πολλαπλά εσωτερικά προβλήματα της χώρας τους.

Οσο η αξία της λίρας πέφτει, τόσο θα πέφτει και η αξία των «κούφιων» πολεμικών ιαχών του Ερντογάν. Οσο κερδίζει χρόνο η Αθήνα, τόσο κοστίζει στην Αγκυρα το πολιτικά, διπλωματικά και οικονομικά ακριβό εγχείρημα στην Αν. Μεσόγειο.

Ο Βασίλης Πατεράκης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων