Η δυναμική μιας ελληνογαλλικής συμμαχίας

Για να κατανοήσουμε τη δυναμική μιας πιθανής στρατηγικής ελληνογαλλικής συμμαχίας θα πρέπει να δούμε πώς λειτουργεί στο παγκόσμιο σύστημα, το οποίο βρίσκεται σε μια φάση έντονων ζυμώσεων.

Εδώ και πολλά χρόνια το διεθνές σύστημα χαρακτηρίζεται ως πολυπολικό (multi polar). Το πολυπολικό σύστημα πρώτης γενεάς σημαδεύτηκε από την άνοδο της Κίνας και την αναγέννηση της Ρωσίας και ήταν, κατά κάποιο τρόπο, ολιγαρχικό με λίγες βασικές δυνάμεις. Εν συνεχεία προέκυψε ένας πιο «πληθωριστικός» πολυπολικός κόσμος με πολλές μεσαίες δυνάμεις να προσπαθούν να «ανέβουν κατηγορία». Πιθανώς η πιο φιλόδοξη εξ αυτών ήταν η Τουρκία.

Από αυτό το σημείο η Γαλλία άρχισε να ενοχλείται γιατί έβλεπε ότι η αύξηση των μεσαίων δυνάμεων περιόριζε αυτομάτως τον ρόλο της, ενώ ειδικά η άνοδος χωρών όπως η Αλγερία  και η Τουρκία έθιγε ζωτικά της συμφέροντα στη Μεσόγειο. Μεταξύ των άλλων, η Μεσόγειος είναι η γέφυρα της Γαλλίας με τη γαλλόφωνη Αφρική. Αν χάσει την προνομιακή της θέση σε αυτήν, χάνει ουσιαστικά το στοιχείο που της επιτρέπει να χαρακτηρίζεται ως αυτοκρατορική δύναμη και μετατρέπεται σε ένα μεσαίο ευρωπαϊκό κράτος, το οποίο θα βρίσκεται στη σκιά του παλαιού αντιπάλου της, της Γερμανίας.

Σήμερα φαίνεται πως κινούμαστε προς ένα πολυπολικό σύστημα τρίτης γενεάς, το οποίο προκύπτει από την αποσάθρωση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, την παρακμή του ΝΑΤΟ και το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δείχνουν να έχουν συγκροτημένη στρατηγική.

Επίσης, αυτός ο ασαφής πολυπολικός κόσμος ενδέχεται να είναι ένα μεταβατικό στάδιο και το παγκόσμιο σύστημα να κινείται προς μία νέα διπολικότητα (bipolarity). Από τη μία σταδιακά δημιουργείται μια συσπειρωμένη Ευρασία, με πυρήνα το σύστημα Ρωσίας – Κίνας, ενώ από την άλλη πλευρά βρίσκεται η ωκεάνια ευρωγενής Δύση, η οποία όμως δεν έχει ακόμη αποκτήσει τη νέα της μορφή.

Αυτή η νέα Δύση απαιτεί νέους ηγέτες και η Γαλλία θέλει να αποτελέσει μία από αυτές. Αρα, οφείλει να δημιουργήσει τα δικά της γεωπολιτικά αρχιτεκτονήματα. Και ξεκινάει από ένα από τα πιο κομβικά σημεία στον παγκόσμιο χάρτη. Την Ανατολική Μεσόγειο.

Βέβαια, είναι πολύ νωρίς για να αρχίζουμε να κυματίζουμε τρίχρωμες σημαιούλες και πρέπει να δούμε αν η συνέχεια επιβεβαιώσει τις αρχικές ενδείξεις. Αν όμως ισχύει κάτι τέτοιο τότε μιλάμε για μια ευκαιρία από αυτές που παρουσιάζονται μια φορά κάθε αιώνα και θα ήταν κάτι έγκλημα να μην την αδράξουμε.

Μια παρόμοια συνεργασία όχι μόνο θα βοηθούσε σημαντικά της χώρα μας στην αντιμετώπιση του τουρκικού ιμπεριαλισμού αλλά θα άλλαζε και τα δεδομένα στη σχέση της με τη Γερμανία, ενώ θα της έδινε και νέα χαρτιά στα χέρια για να διαπραγματευτεί τη σχέση της με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα, μεταξύ των άλλων.

Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.