Το μυστήριο του «Tenet»

Στην εισαγωγή της ταινίας «Inception», που από την περασμένη Πέμπτη προβάλλεται ξανά στις αίθουσες της χώρας μας (με αφορμή τη δεκαετή επέτειό της), ο σκηνοθέτης Κρίστοφερ Νόλαν μιλά για την εμπειρία της δημιουργίας της. Παράλληλα όμως με την εισαγωγή του έρχεται και το ουσιαστικό «δόλωμα» για τον υποψήφιο θεατή μιας… άλλης ταινίας του σκηνοθέτη. Το «Ιnception» συνοδεύεται από σκηνές της ταινίας που πριν από λίγο καιρό ολοκλήρωσε και που δεν έχει ακόμη διανεμηθεί: του «Tenet». Μια ακόμη ταινία του σημαντικού δημιουργού της «Δουνκέρκης», του «Interstellar» και τόσων ακόμα επιτυχιών, που έχει καταφέρει να διαμορφώσει έναν ολόκληρο μύθο γύρω της προτού ο κόσμος τη δει, κάτι που αναμένεται να γίνει οσονούπω.

Το «Tenet», στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Τζον Ντέιβιντ Ουάσιγκτον, ο ηθοποιός που έγινε γνωστός από την τελευταία δημιουργία  του Σπάικ Λι «Η παρείσφρηση» («BlacKkKlansman»), ανήκε στην αφρόκρεμα των ταινιών εκείνων που είχαν τις προϋποθέσεις να εξελιχθούν σε μεγάλα blockbuster κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού. Ανάμεσα σε αυτές τις ταινίες ανήκε επίσης το «Top Gun: Maverick», η συνέχεια του «Top Gun», και πάλι με τον Τομ Κρουζ, όπως και το sequel του δημοφιλέστατου μελλοντολογικού θρίλερ «Ενα ήσυχο μέρος». Με τον ιό COVID-19 όμως, το κλείσιμο των αιθουσών, το παγκόσμιο lockdown αλλά και τον φόβο που στις μέρες μας εξακολουθεί να επηρεάζει πολύ κόσμο, όλος αυτός ο σχεδιασμός έμελλε να αλλάξει.

Η μια αναβολή έφερνε την άλλη, τόσο για την πρώτη προβολή του «Tenet», όσο και των προαναφερθέντων ταινιών, οι οποίες μάλιστα έχουν προ πολλού μεταφερθεί για πρώτη προβολή στο 2021. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη τελικά με το «Tenet», το στούντιο παραγωγής του οποίου, η Warner Bros, βρισκόταν τον τελευταίο καιρό σε πυρετώδεις διαπραγματεύσεις με κάποιες χώρες ώστε η διανομή της ταινίας στις αίθουσές τους να γίνει τέλη Αυγούστου. Σε ό,τι αφορά τη δική μας χώρα, σύμφωνα με την εταιρεία διανομής Tanweer, η ταινία του Νόλαν έχει πλέον συγκεκριμένη ημερομηνία πρώτης προβολής, που είναι η Πέμπτη 27 Αυγούστου.

Εκτός αν αλλάξει και πάλι κάτι στην πορεία (πράγμα μάλλον αμφίβολο πια), γιατί λίγες ημέρες πριν από αυτή την τελευταία ανακοίνωση της Warner Bros είχε προηγηθεί μια άλλη που αφορούσε την τρίτη καθυστέρηση διανομής της ταινίας. Γεγονός πάντως είναι ότι η συγκεκριμένη ταινία, το «Tenet», έχει γίνει πια σημαντικό θέμα γενικότερα για τη διεθνή κινηματογραφική διανομή και αγορά. Σύμφωνα με έγκυρα Μέσα του κινηματογραφικού χώρου όπως το «Variety», το «Tenet» έχει μετατραπεί σε ένα είδος «μπούσουλα» της παγκόσμιας κινηματογραφικής εκμετάλλευσης, γιατί πάνω του αναμένεται να βασίσει το «επιχειρηματικό μοντέλο ανάκαμψής» της σε ό,τι αφορά τουλάχιστον την κυκλοφορία των αμερικανικών ταινιών με προδιαγραφές blockbuster.

Ολα αυτά μάλιστα έχουν γίνει με προσωπική προσπάθεια του ίδιου του Νόλαν, που ως γνωστόν ανήκει στους πιο ένθερμους υποστηρικτές της εμπειρίας του κινηματογράφου στη μεγάλη οθόνη και μέσα στην αίθουσα. Ο Νόλαν δεν έχει αφήσει κρυφή τη μεγάλη του επιθυμία σε αυτή τη δύσκολη περίοδο που όλος ο κόσμος ζει: θέλει το «Tenet» να είναι η μεγάλη ταινία που θα ανοίξει και πάλι τις κινηματογραφικές αίθουσες φέρνοντας σε αυτές ξανά τον πολύ κόσμο.

Μαζί με τη συνεργάτιδά του Εμα Τόμας, ο ίδιος ο Νόλαν εμφανίζεται και ως παραγωγός της ταινίας, την ώρα που στο δημιουργικό επιτελείο του, πίσω από τις κάμερες, εκλεκτοί εκπρόσωποι των τομέων τους και φυσικά έμπιστοι συνεργάτες του σκηνοθέτη ακολούθησαν με πίστη το όραμά του.  Ο Χόιτε Βαν Χοϊτέμα, που είχε κάνει τρομερή δουλειά στη «Δουνκέρκη», είναι και εδώ ο διευθυντής φωτογραφίας, ο Νέιθαν Κρόλεϊ έκανε τα σκηνικά (που σίγουρα θα παίζουν ρόλο στην ιστορία) και η Τζένιφερ Λέιμ είχε την ευθύνη του μοντάζ.

Επτά χώρες φιλοξένησαν τα γυρίσματα του «Tenet» που, όπως συνέβη με όλες τις δημιουργίες του Νόλαν, γυρίστηκε σε απόλυτη μυστικότητα. Ηδη κυκλοφορούν διάφορες ιστορίες γύρω από το κλίμα που επικρατούσε προ γυρισμάτων και κατά τη διάρκειά τους. Ο  Ρόμπερτ Πάτινσον, για παράδειγμα, που επίσης παίζει, δήλωσε  ότι είχε το δικαίωμα να διαβάσει μόνο μια φορά το σενάριο και αυτό μέσα σε κλειδωμένο δωμάτιο του στούντιο. Ακόμα και στον γερόλυκο, τον Μάικλ Κέιν, ο οποίος έχει εμφανιστεί σε αρκετές ταινίες του Νόλαν («Prestige», η τριλογία του Μπάτμαν) και είναι προσωπικός φίλος του, επετράπη να διαβάσει μόνο τις σκηνές που τον αφορούσαν. Μάλιστα, ο βετεράνος ηθοποιός προέβη σε δηλώσεις προς τον βρετανικό Τύπο, σύμφωνα με τις οποίες δεν γνωρίζει απολύτως τίποτε σε ό,τι αφορά το τι πραγματεύεται η ταινία.

Αν ο Κέιν δεν γνωρίζει, τότε κανείς δεν γνωρίζει τι εστί «Tenet», με την εξαίρεση ίσως του ίδιου του Νόλαν που έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία, χρησιμοποιώντας τεχνολογία IMAX και φόρμα 70 mm προκειμένου να τη μεταφέρει έτσι όπως ακριβώς ήθελε και στα μέτρα της λατρευτής του μεγάλης οθόνης. H αγάπη του σκηνοθέτη για τον παραδοσιακό τρόπο δημιουργίας κινηματογράφου είναι γνωστή και το ευλαβικό πάθος του, όταν αναφέρεται σε ταινίες του μακρινού παρελθόντος που εξακολουθούν να τον επηρεάζουν, κυριολεκτικά σε σκλαβώνει.

Δύσκολο λοιπόν να μιλήσεις εκ των προτέρων για το περιεχόμενο του «Tenet». Η αίσθηση που αφήνει το τρέιλερ της ταινίας είναι ότι η πλοκή της, ενδεχομένως και η αισθητική της, ίσως έχει κάποια στοιχεία από τον δαιδαλώδη αλλά συγχρόνως  γοητευτικό κόσμο του «Inception». Ομως δεν μπορεί να μιλήσει κανείς μόνο από ένα τρέιλερ ή την επίσημη ανακοίνωση του στούντιο ότι το «Tenet» είναι «μια επική ταινία δράσης με φόντο τον κόσμο της διεθνούς κατασκοπείας».