Η πολιτική διαφθορά του Λιβάνου

Μετά την καταστροφική έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού την περασμένη εβδομάδα, τα φώτα δεν έχουν πέσει μόνο πάνω στη λιβανέζικη πολιτική τάξη, αλλά και στους διεθνείς συνομιλητές της. Η διεθνής διάσκεψη των δωρητών την Κυριακή, με πρωτοβουλία του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, συγκέντρωσε εκατομμύρια για ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά έδειξε και μια σημαντική αλλαγή στη ρητορική. Για πρώτη φορά οι δωρητές επέμειναν τα χρήματα να πάνε απευθείας στον λαό του Λιβάνου, τονίζοντας πως δεν θα δοθεί άλλη οικονομική βοήθεια εάν δεν προωθηθούν σημαντικές δομικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα.

Είναι σημαντική αυτή η διατύπωση λόγω της μεγάλης και παρατεταμένης διαφθοράς της πολιτικής τάξης στον Λίβανο. Στέλνει το μήνυμα πως ενώ η χώρα χρειάζεται απεγνωσμένα τη διεθνή βοήθεια για να σταθεί στα πόδια της, κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει τον Λίβανο εάν δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή εκ των έσω.

Επί δεκαετίες η διεθνής κοινότητα ανεχόταν το σύστημα της διαφθοράς και οι ηγέτες του Λιβάνου συνήθισαν να αγνοούν τα εθνικά συμφέροντα και να επιβιώνουν χάρη στη διεθνή βοήθεια. Τα δολάρια έφταναν στην κεντρική τράπεζα από χώρες του Κόλπου, από ευρωπαϊκά δάνεια και πακέτα ξένης βοήθειας – όμως τα περισσότερα χρήματα κατέληγαν στις τσέπες της ηγετικής ομάδας.

Ηρθε η ώρα να αλλάξουν αυτά. Η διεθνής κοινότητα μπορεί να πιέσει για μεταρρυθμίσεις. Αυτό δεν θα διορθώσει το πολιτικό σύστημα, αλλά θα ασκήσει πιέσεις στους ηγέτες να αποδεχθούν τουλάχιστον κάποιες βασικές αλλαγές. Για να αλλάξει σελίδα ο Λίβανος, χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο και ένα νέο πολιτικό σύστημα που θα βασίζεται στη δικαιοσύνη, στη διαφάνεια και στην απόδοση ευθυνών. Μια αλλαγή που μπορεί να ξεκινήσει μόνο μέσα από τη χώρα αλλά εξαρτάται και από τη διάθεση της διεθνούς κοινότητας να αποσύρει την υποστήριξή της στο καταστροφικό πολιτικό status quo.