Ανασχηματισμός… «χωρίς φιλοσοφία»

Ο ανασχηματισμός τον οποίο έκανε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν σηματοδοτεί δυστυχώς τίποτα (από θεσμική και ιδεολογική άποψη) και πάσχει από αυτό που ο ιταλός επιστήμονας Raffaele Simone αποκαλεί «τυραννία του βραχυπρόθεσμου».

Δηλαδή τη φροντίδα την οποία δείχνουν και καταβάλλουν οι άνθρωποι για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων καταστάσεων. Και μόνο!

Τι εννοώ;

Πολλοί ισχυρίζονται, ότι η τοποθέτηση ενός σοβαρού επιστήμονα στο υπουργείο Εργασίας «αποκαλύπτει» καταρχήν τις σοβαρές αλλαγές οι οποίες θα γίνουν στο πεδίο της κοινωνικής ασφάλισης (ύριες συντάξεις, επικουρική ασφάλιση).

Και επίσης σηματοδοτεί, σε ένα δεύτερο επίπεδο, και ένα ιδεολογικό άνοιγμα προς την Κεντροαριστερά.

Δεν αποδέχομαι αυτή την άποψη, γιατί ο κ. Τσακλόγλου είναι ένα πολύ εξαίρετος και σοβαρός καθηγητής, αλλά όπως έλεγε και ο αμερικανός φιλόσοφος Τζον Ντιούι «η πολιτική  είναι δράση και αποτελέσματα».

Επομένως, ας περιμένουμε να δούμε ποιες θα είναι οι συγκεκριμένες «πολιτικές» οι οποίες θα υιοθετηθούν από την κυβέρνηση – συνολικά – στο πεδίο του ασφαλιστικού συστήματος και σε κάθε περίπτωση ένα πρόσωπο από μόνο του δεν μπορεί να δώσει σε μια κυβέρνηση ένα άλλο «ιδεολογικό αέρα».

Από την άλλη μεριά ο επίμαχος ανασχηματισμός δεν άγγιξε καθόλου τα υπουργεία τα οποία έχουν όντως ένα «δομικό πρόβλημα», όπως είναι το υπουργείο Δικαιοσύνης.

Ετσι, είναι γνωστό ότι ο σημερινός υπουργός Δικαιοσύνης είναι ένας ήπιος, σοβαρός και χαμηλών τόνων άνθρωπος, αλλά δεν έχει καμία σχέση με τα Νομικά.

Μάλιστα, μετά την παραίτηση του υφυπουργού Δικαιοσύνης Κράνη το πρόβλημα έχει καταστεί ακόμη πιο έντονο.

Δεν ισχυρίζομαι σε καμία περίπτωση, ότι ως υπουργός Δικαιοσύνης είναι απαραίτητο να μπαίνει «σώνει και καλά» ένας καθηγητής μιας Νομικής Σχολής.

Γιατί; Γιατί είναι διαφορετικό πράγμα να διδάσκει κανείς στο αμφιθέατρο (ή να είναι ένας άριστος επιστήμονας) και διαφορετικό πράγμα να ασκεί κανείς εφαρμοσμένη πολιτική!

Σε αυτό το επίπεδο φοβάμαι, ότι είχε δίκαιο ο σιδηρούς καγκελάριος της Γερμανίας Οτο φον Μπίσμαρκ, ο οποίος έλεγε χαρακτηριστικά «τρεις καθηγητές και η πατρίδα χάθηκε» (Drei Professoren Vaterland verloren).

Από την άλλη μεριά είναι αδύνατο -στους καιρούς της έντονης επιστημονικής εξειδίκευσης – να είναι κανείς υπουργός και να μην έχει την απαραίτητη «τεχνογνωσία» που απαιτείται για το υπουργείο του.

Τότε καθίσταται «ευάλωτος» σε οποιεσδήποτε υποδείξεις του κάνουν επιμέρους πρόσωπα ή  «αυλοκόλακες» ή επιστημονικές ενώσεις.

Δεν θέλω στο άρθρο αυτό να κάνω νομικές παρατηρήσεις, αλλά κανείς δεν κατανοεί γιατί λ.χ. με το ν.4637/2019 ο σημερινός υπουργός Δικαιοσύνης αποδέχθηκε για πρώτη φορά στη δικονομική ιστορία του τόπου μας ο ανακριτής να είναι αρμόδιος για τη σύνταξη του κατηγορητηρίου!

Το συμπέρασμα; Ο ανασχηματισμός που έγινε δεν άγγιξε τέτοια προβλήματα και δεν υπαγορεύθηκε από καμία σοβαρή λογική (ή φιλοσοφία).

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ (kalfelis@law.auth.gr)