Υποκρισία

Σε μια ομιλία που εκφώνησε τον περασμένο μήνα σε εκδήλωση που φιλοξενήθηκε στην Προεδρική Βιβλιοθήκη και Μουσείο Ρίτσαρντ Νίξον, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο δήλωσε με αβρότητα πως ο Νίξον είχε κάνει λάθος για την Κίνα. Με το άνοιγμά του στο Πεκίνο ήλπιζε πως η μαοϊκή δικτατορία θα μαλάκωνε από έναν ζεστό διεθνή εναγκαλισμό και έτσι θα έδινε περισσότερες ελευθερίες στο εσωτερικό, ενώ θα γινόταν πιο συνεργάσιμη στο εξωτερικό. Η ελπίδα αυτή όμως αποδείχθηκε φρούδα.

Στην πραγματικότητα ο Νίξον ποτέ δεν φιλοδοξούσε στον εκδημοκρατισμό της Κίνας. Χρειαζόταν τη βοήθεια του Μάο για να τερματίσει τον πόλεμο του Βιετνάμ και να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι της Σοβιετικής Ενωσης.  Ωστόσο ο Πομπέο δεν σταμάτησε εκεί. Υποστήριξε ακόμη πως η Κίνα είναι λιγότερο ελεύθερη τώρα απ’ ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1980. Είπε πως σήμερα κλέβει βιομηχανικά μυστικά από τη Δύση, στέλνει κυβερνητικούς πράκτορες μασκαρεμένους σε φοιτητές, εναλλάσσει τις επικρίσεις με τις απειλές, κλείνει εθνικές μειονότητες και αντιφρονούντες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, εκβιάζει τρίτες χώρες για να αγοράζουν κινεζική τεχνολογία, την οποία χρησιμοποιεί για να κατασκοπεύει τις ΗΠΑ, και πολλά ακόμη. «Ο ελεύθερος κόσμος πρέπει να θριαμβεύσει έναντι αυτής της νέας τυραννίας» διακήρυξε. «Τα έθνη που αγαπάμε την ελευθερία, πρέπει να οδηγήσουμε την Κίνα στην αλλαγή».

Εχει δίκιο σε αυτά που λέει ο Μάικ Πομπέο; Βρίσκεται η κυβέρνηση Τραμπ στη σωστή πλευρά της ιστορίας, τουλάχιστον από αυτήν την άποψη; Αποτελεί η Κίνα υπαρξιακή απειλή για τον «ελεύθερο κόσμο»; Αν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε η κυβέρνηση Τραμπ είναι εξαιρετικά υποκριτική. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τον Σι Τζινπίνγκ καλό του φίλο σε αρκετές περιπτώσεις, ενώ αρνείται να του ασκήσει κριτική για τις παραβιάσεις από το καθεστώς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για τις φυλακίσεις των πολιτικών του αντιπάλων ή για την υπονόμευση του κράτους δικαίου στο Χονγκ Κονγκ.

Η υποκρισία της κυβέρνησης, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα πως ο Πομπέο κάνει λάθος για την Κίνα. Το νόημα όσων λέει είναι σωστό. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας συντηρεί μια δικτατορία στο εσωτερικό, ενώ στο εξωτερικό είναι εχθρικό απέναντι στις δημοκρατίες. Υπάρχει φυσικά ένα όριο σε αυτά που μπορεί να κάνει ο «ελεύθερος κόσμος» για να αλλάξει την εσωτερική πολιτική της Κίνας, όσο αποτρόπαιη και αν είναι αυτή. Η Κίνα είναι πολύ ισχυρή, τα οικονομικά συμφέροντα επίσης, και ο κίνδυνος να μετατραπεί ένας ψυχρός πόλεμος σε θερμό υπαρκτός.

Μόνο οι Κινέζοι μπορούν να σπάσουν το μονοπώλιο εξουσίας του ΚΚΚ στη χώρα τους. Θα ήταν τρελό να επιχειρήσει «αλλαγή καθεστώτος» οποιοσδήποτε από το εξωτερικό.