Διάλογος με δυναμικές πρωτοβουλίες

Και ενώ όλα έδειχναν επιδείνωση, ο άνεμος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις άλλαξε κατεύθυνση. Το πρωί της Τρίτης ο Τύπος αναφερόταν σε αποκλιμάκωση. Τα τουρκικά πολεμικά πλοία απομακρύνθηκαν και το Ορούτς  Ρέις ανακοινώθηκε πως δεν θα προχωρήσει για έρευνες νοτίως του Καστελλόριζου. Και αυτό διότι φάνηκε πως η τουρκική πλευρά ανέκρουσε πρύμναν  επιλέγοντας την οδό της συνδιαλλαγής. Ο συνεργάτης του τούρκου προέδρου,  Ιμπραΐμ Καλίν, επανέλαβε τα γνωστά  περί ανάγκης διαλόγου προσθέτοντας ότι η Ελλάδα είναι σημαντικός γείτονας.  Για να κρατηθούν βέβαια οι σημειολογικές ισορροπίες – μέσα και έξω από την Τουρκία – ακούστηκε η γνωστή επωδός των τελευταίων ανακοινώσεων της Αγκυρας περί της αμετακίνητης θέσης της έναντι οποιουδήποτε αμφισβητεί τα δικαιώματά της.

Μπορεί στο Βερολίνο να έγινε πριν από κάποιες μέρες το πρώτο βήμα για την ανίχνευση των προθέσεων των δύο χωρών να βρεθούν και πάλι στο τραπέζι των, ξεχασμένων από το 2016,  διερευνητικών επαφών, το ουσιαστικό όμως ξεκίνημα δείχνει να γίνεται τώρα με την αναδίπλωση της Αγκυρας  ύστερα από όσα της καταμαρτύρησε η Δύση για την ακραία δραστηριότητά της έναντι της Ελλάδας. Ομως, το ξεκίνημα αυτό εμπεριέχει ένα πρόβλημα. Η Αγκυρα μιλάει για διάλογο άνευ όρων επιθυμώντας να θέσει στο τραπέζι ό,τι πιστεύει πως μπορεί να διαπραγματευτεί, ενώ η Αθήνα διευκρινίζει πως το αντικείμενο των συζητήσεων είναι ένα και μόνο: η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

Οπως δείχνουν τα πράγματα οι συνομιλίες θα αρχίσουν αν κάτι απροσδόκητο δεν συμβεί. Ασφαλώς η ελληνική πλευρά συγκράτησε τη δήλωση της Αγκυρας πως ναι μεν θα υπάρξει αναστολή της τουρκικής  ερευνητικής δραστηριότητας στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά μέχρι να διαπιστωθεί ότι οι αναμενόμενες συνομιλίες θα αρχίσουν στο προβλεπτό χρονικό διάστημα. Ομως, έστω και αν αυτό το τελευταίο υποκρύπτει διάθεση άσκησης πίεσης, η Αθήνα μπορεί, ακολουθώντας τη μέχρι τώρα σταθερή και νηφάλια στάση της, να προχωρήσει στην ουσία. Και η ουσία δεν έγκειται στην απλή αναμονή των πρωτοβουλιών της Αγκυρας. Εγκειται στην πρωτοβουλία της Αθήνας να προσέλθει στις συνομιλίες με  συγκεκριμένες προτάσεις δείχνοντας έτσι την ολοκληρωμένη και καλόπιστη θέση της όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και σε όλους εκείνους που επέδειξαν στην τελευταία ελληνοτουρκική όξυνση είτε θεωρητικό είτε πρακτικό ενδιαφέρον για τη διευθέτησή της.

Πέρα όμως από αυτό, το ότι η Αγκυρα επιδιώκει πιεστικά να κοπεί ο ομφάλιος λώρος Ευρωπαϊκής Ενωσης  – Ελλάδας για ό,τι αναφέρεται στις  ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι μια γνωστή επιδίωξη της Τουρκίας. Μια επιδίωξη που – χωρίς να σημαίνει ανάμειξη των Βρυξελλών στις επικείμενες συνομιλίες – με κανένα τρόπο δεν μπορεί να αποξενώσει την ευρωπαϊκή οικογένεια από ένα τόσο σοβαρό θέμα που αφορά ένα μέλος της, προσποιούμενη άγνοια των δεινών που θα μπορούσαν να προκύψουν από την ανατροπή της επισφαλούς ηρεμίας που σήμερα επικρατεί στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

Του Γιώργου Κακλίκη, πρέσβη επί τιμή, ειδικού συμβούλου του ΕΛΙΑΜΕΠ