Το εμβόλιο {LF}δεν είναι κανενός

Για να καταπολεμήσουμε την πανδημία χρειαζόμαστε ένα εμβόλιο. Τα πρώτα αποτελέσματα από το εμβόλιο που ανέπτυξε το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δείχνουν πως μπορεί να είμαστε κοντά στον στόχο. Ο δρόμος που πρέπει να διανύσουμε είναι όμως ακόμη μακρύς. Για να εμβολιαστούν όλοι στον πλανήτη, χρειαζόμαστε κάπου 7,8 δισεκατομμύρια δόσεις το συντομότερο δυνατόν. Εάν το εμβόλιο απαιτεί περισσότερες από μία δόσεις ή εάν η δόση αυτή πρέπει να χορηγείται κάθε χρόνο, όπως φαίνεται, ο αριθμός θα είναι ακόμη μεγαλύτερος. Ο κόσμος χρειάζεται επομένως ένα σχεδόν μόνιμο απόθεμα του εμβολίου γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να θέσουμε τον Covid-19 υπό έλεγχο.

Η παραγωγική δυνατότητα όμως δεν είναι το μοναδικό εμπόδιο στον δρόμο προς την επίτευξη αυτού του στόχου. Εμπόδιο είναι και οι νόμοι περί πνευματικής ιδιοκτησίας βάσει των οποίων μια φαρμακευτική εταιρεία έχει το αποκλειστικό δικαίωμα παραγωγής για κάποια χρόνια. Πολύ συχνά ωστόσο οι φαρμακευτικοί κολοσσοί καταχρώνται αυτούς τους νόμους για να δημιουργήσουν μονοπώλια. Στην περίπτωση του εμβολίου αυτού όμως δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως οι φαρμακευτικές εταιρείες χρηματοδοτήθηκαν γενναία από το κράτος – η AstraZeneca, για παράδειγμα, έλαβε 1,2 δισ. δολάρια από την αμερικανική κυβέρνηση και 84 εκατομμύρια λίρες από τη βρετανική.

Αξίζει λοιπόν να θυμηθούμε αυτό που απάντησε ο αμερικανός ιολόγος Τζόνας Σαλκ όταν ρωτήθηκε για την κατοχύρωση του εμβολίου της πολιομυελίτιδας που ο ίδιος είχε ανακαλύψει. «Δεν υπάρχει κατοχύρωση. Μπορείς να κατοχυρώσεις τον ήλιο;».

Η Helen Clark είναι πρώην πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας
Η Winnie Byanyima είναι αναπληρώτρια γραμματέας του ΟΗΕ