Η ομάδα αίματος Α και τα νέα μυστήρια του κορωνοϊού

Γιατί αρκετοί από τους νοσούντες από κορωνοϊό έχουν τύπο αίματος Α; Γιατί οι έχοντες τύπο αίματος Ο έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρά συμπτώματα; Υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες για τους οποίους παρουσιάζονται ασυμπτωματικοί ασθενείς του Covid-19; Πρόκειται για ευρήματα στα οποία δίνει έμφαση η επιδημιολόγος στη Σχολή Δημόσιας Υγείας Mailman του Πανεπιστημίου Κολούμπια Μαρία Λαχουέρτα, αλλά προτιμά «ελλείψει ασφαλών συμπερασμάτων» να τα θέτει εν είδει ερωτημάτων. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» από τη Νέα Υόρκη, η ειδικός με εκτενή εμπειρία σε μολυσματικές ασθένειες δηλώνει ότι η επιστημονική κοινότητα προχωρά στην κατανόηση του κορωνοϊού, αλλά τα αναπάντητα ερωτηματικά εξακολουθούν ακόμη να είναι πολλά, με αποτέλεσμα η πρόληψη της μετάδοσης να παραμένει ακόμη ο πιο σημαντικός τρόπος αντιμετώπισης της πανδημίας. Παράλληλα, προειδοποιεί για τον κίνδυνο να υπάρξει δεύτερο ισχυρό κύμα της πανδημίας το φθινόπωρο, επεξηγεί γιατί στις ΗΠΑ επιμένουν οι υψηλοί αριθμοί κρουσμάτων και συνιστά στην Ελλάδα προσοχή με τους τουρίστες.

«Προς το παρόν οι επιλογές θεραπείας για τον κορωνοϊό είναι περιορισμένες και το πώς περιορίζουμε τη μετάδοση είναι ίσως πιο σημαντικό σήμερα από τη θεραπεία» λέει η Λαχουέρτα. Ανάμεσα στις προσπάθειες αναζήτησης θεραπείας ξεχωρίζει την εγκεκριμένη σε ΗΠΑ και ΕΕ ρεδεμσιβίρη «για βαριά κρούσματα, αλλά δεν φέρνει αποτελέσματα σε ηπιότερες μορφές» και τη δεξαμεθαζόνη, «ένα φθηνό φάρμακο, το οποίο φαίνεται περισσότερο υποσχόμενο». Ξεχωρίζει επίσης τη χορήγηση πλάσματος ιαθέντων ασθενών, όμως μας πληροφορεί ότι οι σχετικές δοκιμές από το Κολούμπια με τον καθηγητή Επιδημιολογίας και επικεφαλής του Κέντρου Λοιμώξεων και Ανοσολογίας Ιαν Λίπκιν δεν έφτασαν στην απαιτούμενη μεγάλη κλίμακα, κάτι που επιχειρείται τώρα να γίνει σε συνεργασία με ερευνητές στη Βραζιλία, όπου υπάρχει σημαντική αύξηση των κρουσμάτων.

Εντοπίζει ενδιαφέροντα ευρήματα και ερωτήματα στη διασύνδεση κορωνοϊού και ατομικών χαρακτηριστικών, και ειδικότερα του τύπου αίματος. «Σε μια ενδιαφέρουσα μελέτη, που έγινε σε Ισπανία και Ιταλία ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους που μολύνθηκαν και στις δύο χώρες, όπου οι ερευνητές συνέκριναν τους συμπτωματικούς με τους ασυμπτωματικούς, αυτούς που ήταν σε κρίσιμη κατάσταση και αυτούς που δεν ήταν, διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν τύπο αίματος Α είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να νοσήσουν σοβαρά. Κάτι που επιβεβαιώθηκε και από άλλες έρευνες» επισημαίνει η Λαχουέρτα. «Το ζήτημα με τον τύπο αίματος φαίνεται ότι συνδέεται με το είδος υποδοχέων. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί να έχουν υποδοχείς που επιτρέπουν στον ιό να τους προσβάλει ευκολότερα, ενώ είναι ενδιαφέρον επίσης τι συμβαίνει και γιατί με τους ασυμπτωματικούς. Αυτοί με τύπο αίματος Α μπορεί να έχουν κάποια πρωτεΐνη που καθιστά ευκολότερη την είσοδο του ιού στα κύτταρα, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει το ενδεχόμενο όσοι είναι τύπου αίματος Ο να προσβληθούν. Δεν είναι άσπρο – μαύρο. Απλά φαίνεται ότι στο σύνολο του πληθυσμού είναι περισσότεροι αυτοί που προσβλήθηκαν έχοντας τύπο αίματος Α, ενώ όσοι έχουν τύπο αίματος Ο έχουν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν σοβαρά συμπτώματα, αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμη γιατί. Βρισκόμαστε σε αρχικό στάδιο για ασφαλή συμπεράσματα, απλά βλέπουμε σε αυτό το ζήτημα ενδιαφέρον και το ίδιο ισχύει με τα παιδιά και το γιατί δεν προσβάλλονται όπως οι ενήλικοι. Εχει να κάνει με το ανοσοποιητικό σύστημα, με τον τρόπο που η ίδια μόλυνση δεν είναι τόσο δύσκολο να αντιμετωπιστεί» λέει η επιδημιολόγος στο Κολούμπια.

Νέο κύμα. Συνεχίζοντας τη συζήτηση, περνάμε στο θέμα ενός νέου κύματος της πανδημίας. «Το φθινόπωρο υπάρχει κίνδυνος για μεγαλύτερο κύμα όταν θα επιστρέψουμε στους εσωτερικούς χώρους, ενώ θα έχουμε παράλληλα τη γρίπη και άλλες ασθένειες, οπότε θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να τις ξεχωρίσουμε» λέει η επιδημιολόγος. Θεωρεί κρίσιμης σημασίας να καταφέρουμε να περιορίσουμε την πανδημία εν μέσω καλοκαιριού, προσπαθώντας να αποφεύγουμε τις μεγάλες συναθροίσεις και να είμαστε σε εξωτερικούς χώρους ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες είναι υψηλές. Επεξηγεί ότι στις αμερικανικές πολιτείες, όπως είναι η Φλόριντα, το Τέξας, η Καλιφόρνια, η Αριζόνα, που εμφανίζουν υψηλή μετάδοση της πανδημίας, η εξέλιξη μπορεί να οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι οι άνθρωποι είναι σε εσωτερικούς χώρους με κλιματισμό. «Στην Ευρώπη, όπου έχει γίνει εξαιρετική δουλειά για τη συγκράτηση της πανδημίας, οι τωρινές εξάρσεις μπορεί να αποτελούν μέρος του πρώτου κύματος. Ομως, οι δραστηριότητες, που έχουν ανοίξει, πρέπει να γίνονται ισορροπημένα, ώστε να μην προκληθεί νέα έξαρση. Αν δεν προσέξουμε και δεν ελέγξουμε τη μετάδοση, τότε μπορεί να φτάσουμε σε σημείο που η μόνη λύση να είναι ένα νέο lockdown. Οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες ενός νέου lockdown θα είναι τεράστιες, και για την ψυχική υγεία» λέει και συνιστά το άνοιγμα των συνόρων να γίνεται προσεκτικά, να υπάρχει επιθετική πολιτική ελέγχου των τουριστών. Μάλιστα, θεωρεί ότι παίζει κρίσιμο ρόλο να εξετάζεται από πού έρχονται οι επισκέπτες, όχι οι εθνικότητές τους. «Ενας Ελληνας που μένει στις ΗΠΑ μπορεί να φέρει τον ιό στην Ελλάδα, ενώ η χώρα έχει αντιδράσει εξαιρετικά καλά» επεξηγεί.

Τα εμβόλια. Σχετικά με τα εμβόλια θεωρεί ότι θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί διότι η δημιουργία ενός εμβολίου χρειάζεται χρόνο, ειδικότερα τώρα που αναζητούμε απελπιστικά ένα εμβόλιο. Πάντως, πιστεύει ότι δεν χρειαζόμαστε ένα εμβόλιο το οποίο είναι 100% αποτελεσματικό, ακόμη και κατά 70% αρκεί, ενώ το ιδανικό σενάριο θα είναι να έχουμε δύο με τρία εμβόλια, ειδικά λόγω της συμπεριφοράς ορισμένων κρατών, που προσπαθούν να δώσουν προτεραιότητα κάλυψης στους δικούς τους πολίτες. Αναφέρεται στις προσπάθειες της Moderna και του NIH στις ΗΠΑ και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Θεωρεί, όμως, αισιόδοξο το σενάριο να έχουμε εμβολιασμούς στο τέλος του έτους ή στις αρχές του επόμενου, διότι υπάρχει ο επιπλέον δύσκολος παράγοντας της παραγωγής αρκετών δόσεων για όλους. «Τα περισσότερα εμβόλια χρειάζονται δύο δόσεις, οπότε και αυτό θέτει περιορισμούς βάσει της δυνατότητας παραγωγής» επεξηγεί.

Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα πιστεύει ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στη δημόσια υγεία παγκοσμίως, ενώ στην Ευρώπη χρειάζεται ένας ισχυρός θεσμικός συντονισμός των συστημάτων υγείας. Είναι, μάλιστα, αξιοπρόσεκτη η επισήμανσή της ότι σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, όπου μέχρι τώρα δεν είχε χρειαστεί να αντιμετωπιστεί τέτοια πανδημία, στην Αφρική υπάρχουν χώρες, ακόμη και μικρές, που εφαρμόζουν πρότυπα διεθνούς εποπτείας υγείας, τα οποία τις βοηθούν να περιορίσουν τις πανδημίες.