Υποβαθμίζοντας μια γενοκτονία

Τίποτε δεν μπορούσε να σκεπάσει το έγκλημα καθώς τα πτώματα συσσωρεύονταν στους δρόμους της Ρουάντα. Δεν έγινε ό,τι έγινε σε κλειστά στρατόπεδα. Οι σφαγές έγιναν στο φως της ημέρας. Κι όμως, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ οι ΗΠΑ και η Βρετανία απέφυγαν να μιλήσουν για μαζική δολοφονία και έκαναν λόγο για εμφύλιο πόλεμο. Το επιχείρημά τους ήταν πως τίποτε δεν μπορούσε να γίνει. Ηταν σκανδαλώδες, είπε τότε ο πρεσβευτής της Τσεχίας, να μην αναγνωρίζεται μια γενοκτονία που βρισκόταν σε εξέλιξη και θύμιζε το ναζιστικό ολοκαύτωμα. Κάποιο φιλικό χέρι υψώθηκε για να τον σταματήσει. Αυτή η εμπρηστική γλώσσα, του είπαν, δεν βοηθούσε στην υπόθεση.

Στα τέλη του Απριλίου του 1994, κι ενώ είχαν σφαγιαστεί ήδη 200.00 άτομα, οι ΗΠΑ επέμεναν να αποσυρθεί η αποστολή του ΟΗΕ από τη Ρουάντα, ενώ η Βρετανία πρότεινε να παραμείνει μια δύναμη. ΗΠΑ και Βρετανία έριχναν το βάρος τους στην πρώην Γιουγκοσλαβία, όπου οι κυανόκρανοι του ΟΗΕ είχαν ενισχυθεί με επιπλέον δυνάμεις. Για τον επικεφαλής της ειρηνευτικής δύναμης στη Ρουάντα, Ρομέο Νταλέρ, ήταν σαφές πως ΗΠΑ και Βρετανία είχαν με τη στάση τους υποθάλψει τη γενοκτονία.

Σήμερα οι ΗΠΑ και η Βρετανία αντιδρούν στην αναγνώριση της σφαγής ως «γενοκτονίας εναντίον των Τούτσι». Το επιχείρημά τους είναι πως έτσι δεν αποτυπώνεται το μέγεθος της βίας εναντίον και «άλλων εθνοτικών ομάδων», με αποτέλεσμα να είναι «ατελής η εικόνα αυτού του σκοτεινού κεφαλαίου της Ιστορίας». Οπως είπε σχετικά η πρεσβευτής των ΗΠΑ, «πολλοί Χούτου και άλλοι έχασαν επίσης τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας, περιλαμβανομένων εκείνων που αντιστάθηκαν στις ωμότητες που διαπράχθηκαν».

Το γεγονός όμως είναι ένα. Σε αυτούς τους τρεις μήνες στη Ρουάντα περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι δολοφονήθηκαν. Οτι οι ΗΠΑ και η Βρετανία δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν αυτό το τραγικό γεγονός αφήνει χώρο στην υπόθεση πως δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τα λάθη που έκαναν στο παρελθόν.